روفیناماید
روفیناماید یک داروی ضدصرع (ضدتشنج) از دستهٔ داروهای اثرگذار بر دستگاه عصبی مرکزی است که با آرامکردنِ فعالیتِ بیشازحدِ سلولهای عصبی، از وقوعِ تشنج جلوگیری میکند.
این دارو معمولاً بهعنوانِ درمانِ کمکی، در کنارِ داروهای دیگر، برای کنترلِ تشنجهای سندرمِ لنوکس-گاستو (نوعی صرعِ شدید و زودرسِ کودکی) تجویز میشود.
مهمترین نکته دربارهٔ این دارو، احتمالِ بروزِ یک واکنشِ حساسیتیِ نادر ولی جدی همراه با راشِ پوستی، تب و تورم، بهویژه در هفتههای اولِ درمان است؛ همچنین قطعِ ناگهانیِ آن میتواند خطرِ بازگشتِ تشنج را افزایش دهد.
در صورتِ بروزِ راشِ پوستیِ گسترده، تب، تورمِ صورت یا لب، یا افزایشِ ناگهانیِ تعدادِ تشنجها، باید سریع با پزشک تماس گرفت؛ اگر علائم شدید بود، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
روفیناماید داروی ضدصرعی از خانوادهٔ مشتقاتِ تریآزولی است که در ردهٔ داروهای اثرگذار بر دستگاه عصبی مرکزی قرار میگیرد. این دارو با تغییردادنِ رفتارِ کانالهای سدیمیِ سلولهای عصبی، از فعالیتِ برقیِ بیشازحد و پیاپیِ نورونها که زمینهسازِ تشنج است جلوگیری میکند. هدفِ اصلیِ آن، کاهشِ تعداد و شدتِ تشنجها در بیمارانی است که با درمانهای معمول بهخوبی کنترل نشدهاند. روفیناماید معمولاً بهتنهایی تجویز نمیشود، بلکه در کنارِ سایر داروهای ضدصرع، بهعنوانِ درمانِ کمکی بهکار میرود.
موارد مصرف
- درمانِ کمکی (افزوده بر سایر داروهای ضدصرع) برای تشنجهای سندرمِ لنوکس-گاستو، یک نوع صرعِ شدید و زودرسِ کودکی
- کاهشِ حملههای تونیک (سفتشدنِ ناگهانیِ عضلات)
- کاهشِ حملههای آتونیک (افتادنهای ناگهانی)
- کاهشِ دفعاتِ کلیِ تشنج در بیمارانی که با داروهای پیشین بهخوبی کنترل نشدهاند
روش مصرف
روفیناماید را بهتر است همراه با غذا میل کنید، زیرا خوردنِ غذا جذبِ دارو را در بدن بهتر میکند. قرص را باید کامل و با کمی آب قورت داد. مصرفِ منظم و در ساعاتِ ثابتِ هر روز به کنترلِ بهترِ تشنج کمک میکند، حتی اگر بیمار احساسِ خوبی داشته باشد و تشنجی رخ نداده باشد. هرگز بدونِ صحبت با پزشک، مصرفِ این دارو را قطع یا مقدارِ آن را تغییر ندهید، چون قطعِ ناگهانی میتواند خطرِ بازگشتِ تشنج یا حتی تشنجِ پیوسته را افزایش دهد. مقدار و برنامهٔ دقیقِ مصرف را فقط پزشک، بر اساسِ سن و شرایطِ بیمار، تعیین میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
سندرم لنوکس–گاستو؛ درمان کمکی تشنجها، از جمله حملههای تونیک و آتونیک
همراه غذا مصرف شود. در مصرف همزمان والپروات، دوز آغازین باید کمتر از مقدار معمول و بر پایهٔ نظر پزشک تعیین شود. قطع دارو باید تدریجی باشد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به روفیناماید یا مشتقاتِ تریآزولی حساسیت نشان دادهاید، حتماً به پزشک بگویید.
- سابقهٔ بیماریهای قلبی یا اختلالاتِ نادرِ ریتمِ الکتریکیِ قلب را با پزشک در میان بگذارید، زیرا این دارو میتواند بر ریتمِ قلب اثر بگذارد.
- هرگونه بیماریِ کبدی یا کلیوی را پیش از شروعِ درمان به پزشک اطلاع دهید.
- فهرستِ همهٔ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان، بهویژه داروهای ضدصرعِ دیگر مانندِ والپروات، را به پزشک بگویید.
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، حتماً پزشک را در جریان بگذارید.
- اگر سابقهٔ افسردگی، افکارِ خودآزارانه یا تغییراتِ شدیدِ خلقی دارید، به پزشک بگویید تا در طولِ درمان بیشتر تحتِ نظر باشید.
عوارض احتمالی
- خوابآلودگی و خستگی
- سردرد
- سرگیجه
- تهوع و استفراغ
- دوبینی، بهویژه در ابتدای درمان یا هنگامِ مصرفِ همزمان با داروهای دیگر
- کاهشِ اشتها
- اگر راشِ پوستیِ گسترده، تاول، پوستهپوستهشدنِ پوست، تب یا تورمِ صورت/لب/زبان دیدید، مصرفِ دارو را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.
- اگر تشنجها ناگهان بیشتر یا شدیدتر از قبل شدند، هر چه زودتر به پزشک اطلاع دهید.
- اگر تغییرِ ناگهانیِ خلقوخو، افسردگیِ شدید یا افکار و رفتارهای خودآزارانه دیدید، بهسرعت به پزشک مراجعه کنید.
- اگر تپشِ شدید یا نامنظمِ قلب داشتید، بهویژه با سابقهٔ بیماریِ قلبی، در اسرعوقت به پزشک مراجعه کنید.
- اگر تبِ مداوم همراه با تورمِ غدد، خستگیِ شدید یا زردیِ پوست و چشم دیدید، چون میتواند نشانهٔ یک واکنشِ نادر و جدی باشد، باید سریع بررسی شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
والپروات میتواند غلظتِ روفیناماید را در خون، بهویژه در کودکان، بهطورِ محسوسی بالا ببرد؛ در این موارد پزشک ممکن است مقدارِ مصرف را با احتیاطِ بیشتری تنظیم کند. برخی داروهای ضدصرعِ دیگر مانندِ کاربامازپین، فنیتوئین و فنوباربیتال میتوانند اثرِ روفیناماید را کاهش دهند. این دارو همچنین ممکن است اثرِ قرصهای ضدبارداریِ هورمونی را کم کند، بنابراین ممکن است لازم باشد از یک روشِ پیشگیریِ مکمل استفاده شود. مصرفِ همزمان با الکل یا داروهای آرامبخش و خوابآور، خوابآلودگی و سرگیجه را تشدید میکند. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخلهای احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ انسانی دربارهٔ مصرفِ روفیناماید در بارداری هنوز محدود است، هرچند مطالعاتِ حیوانی در مقادیرِ بالا نگرانیهایی دربارهٔ رشدِ جنین نشان دادهاند. از سویِ دیگر، تشنجهایِ کنترلنشده در بارداری نیز میتوانند برای مادر و جنین خطرناک باشند، پس قطعِ خودسرانهٔ دارو بههیچوجه توصیه نمیشود. تصمیمِ ادامه، تغییر یا قطعِ درمان در دورانِ بارداری باید حتماً با مشورتِ پزشکِ متخصص انجام شود. دربارهٔ ترشحِ این دارو در شیرِ مادر نیز اطلاعاتِ کافی در دست نیست، بنابراین مصرف در دورانِ شیردهی فقط با تأییدِ صریحِ پزشک توصیه میشود.
نگهداری
روفیناماید را در دمایِ اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید. قرصها را در بستهبندیِ اصلی نگه دارید و همیشه دور از دیدِ کودکان و در جایی خارج از دسترسِ آنها قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافی را بدونِ مشورت با داروساز دور نریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 200 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا روفیناماید اعتیادآور است؟
۰۲اگر یک نوبتِ مصرفِ دارو را فراموش کنم، چه کار کنم؟
۰۳آیا این دارو باعثِ خوابآلودگی میشود و روی رانندگی اثر میگذارد؟
۰۴آیا میتوان مصرفِ روفیناماید را خودسرانه و ناگهان قطع کرد؟
۰۵چرا مصرفِ همزمانِ روفیناماید و والپروات نیاز به دقتِ بیشتری دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه N03AF03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.