ریپاسودیل
ریپاسودیل قطرهٔ چشمی از خانوادهٔ مهارکنندههای روکیناز است که با بازکردنِ مسیرِ طبیعیِ خروجِ مایعِ درونِ چشم، فشارِ داخلِ چشم را کاهش میدهد.
این قطره بیشتر برایِ کنترلِ گلوکومِ زاویهباز و فشارِ بالای چشم به کار میرود، معمولاً در کنارِ سایرِ قطرههای ضدگلوکوم.
قرمزی و گرمیِ خفیفِ چشم پس از چکاندنِ این قطره واکنشی شایع و شناختهشده است و در بیشترِ موارد بیخطر و موقتی است، اما اگر با دردِ شدید یا کاهشِ ناگهانیِ دید همراه شود باید جدی گرفته شود.
اگر پس از شروعِ این قطره دردِ چشم، تاریِ ناگهانیِ دید یا نشانههای حساسیتِ شدید را تجربه کردید، یا اگر قرمزی و تحریکِ چشم بیشازحد آزاردهنده شد، حتماً با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ریپاسودیل قطرهٔ چشمی از خانوادهٔ مهارکنندههای روکیناز (Rho-kinase Inhibitor) است، گروهی نسبتاً تازه در میانِ داروهای ضدگلوکوم. این دارو در ایران با نامهای تجاریِ ریپتک و گلاناتک عرضه میشود. ریپاسودیل با شلکردنِ بافتِ داخلیِ چشم که مسیرِ اصلیِ خروجِ زلالیه (مایعِ درونِ چشم) را تشکیل میدهد، این مسیر را بازتر میکند تا زلالیه راحتتر از چشم خارج شود و از این راه فشارِ داخلِ چشم پایین بیاید؛ مکانیسمی که با اغلبِ قطرههای رایجِ گلوکوم متفاوت است. این دارو بیشتر برایِ گلوکومِ زاویهباز و فشارِ بالای چشم، معمولاً بهعنوانِ درمانِ افزوده در کنارِ سایرِ قطرهها، تجویز میشود. هدف از درمان، نگهداشتنِ فشارِ چشم در محدودهٔ ایمن برایِ پیشگیری از آسیبِ پیشرونده به عصبِ بینایی است.
موارد مصرف
- کاهشِ فشارِ داخلِ چشم در گلوکومِ زاویهباز
- کنترلِ فشارِ بالای چشم، بدونِ آسیبِ آشکار به عصبِ بینایی
- درمانِ افزوده در کنارِ آنالوگهایِ پروستاگلاندین، بتابلوکرها یا سایرِ قطرههای کاهندهٔ فشارِ چشم، وقتی این داروها بهتنهایی کافی نیستند
- گزینهای برایِ بیمارانی که به برخی از داروهایِ دیگرِ گلوکوم پاسخِ کافی نمیدهند یا آنها را بهخوبی تحمل نمیکنند
روش مصرف
این قطره را دقیقاً طبقِ دستورِ پزشک یا داروسازِ خود و در ساعتهایی که او تعیین کرده مصرف کنید. پیش از چکاندنِ آن دستها را بشویید، نوکِ بطری را به هیچ سطحی از جمله چشم یا پلک نزنید تا آلوده نشود، و پس از چکاندنِ قطره چند لحظه چشم را ببندید تا دارو بهتر جذب شود. اگر همزمان از قطرهٔ چشمیِ دیگری هم استفاده میکنید، طبقِ راهنماییِ پزشک یا داروساز بینِ دو قطره فاصله بیندازید تا یکی اثرِ دیگری را کم نکند. اگر لنزِ تماسی میگذارید، پیش از چکاندنِ قطره آن را دربیاورید و طبقِ توصیهٔ پزشک یا داروساز پس از مدتی دوباره بگذارید. چون کنترلِ فشارِ چشم در گلوکوم نیازمندِ مصرفِ منظم و پیوسته است، بدونِ هماهنگی با پزشک مصرف را قطع نکنید، حتی اگر چشم ظاهراً مشکلی نداشته باشد، چون فشارِ چشم میتواند بدونِ هیچ علامتِ محسوسی دوباره بالا برود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
گلوکوم زاویهباز
درمان معمولاً طولانیمدت است و بر اساس فشار داخل چشم ادامه مییابد. هنگام مصرف با قطرههای دیگر، فاصلهٔ حداقل ۵ دقیقه رعایت شود.
پرفشاری داخل چشم بدون آسیب آشکار عصب بینایی
از مصرف بیش از ۱ قطره در هر نوبت یا بیش از ۲ نوبت در روز خودداری شود؛ قرمزی گذرای چشم شایع است.
درمان افزوده در گلوکوم یا پرفشاری داخل چشم، هنگام کافی نبودن اثر قطرههای دیگر
میتواند همراه با آنالوگهای پروستاگلاندین، بتابلوکرها یا سایر قطرههای کاهندهٔ فشار چشم مصرف شود؛ فاصلهٔ حداقل ۵ دقیقه بین قطرهها رعایت شود.
گلوکوم یا پرفشاری داخل چشم با پاسخ ناکافی یا تحملنکردن داروهای دیگر
ادامهٔ درمان و نیاز به ترکیب با داروهای دیگر باید با اندازهگیری منظم فشار داخل چشم ارزیابی شود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به ریپاسودیل یا سایرِ موادِ بهکاررفته در این قطره از جمله نگهدارندهها را به پزشک یا داروساز بگویید
- وجودِ التهاب، عفونت یا آسیبِ فعال در چشم، مانندِ زخمِ قرنیه، را پیش از مصرف به پزشک اطلاع دهید
- اگر از لنزِ تماسی استفاده میکنید، حتماً به پزشک یا داروساز بگویید
- سابقهٔ جراحیِ چشم یا هر بیماریِ مزمنِ چشمیِ دیگر را با پزشک در میان بگذارید
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید
- مصرفِ هر قطرهٔ چشمیِ دیگر یا هر داروی خوراکی و موضعیِ دیگر را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید
عوارض احتمالی
- قرمزیِ ملتحمه (سفیدیِ چشم)، شایعترین عارضهٔ این قطره
- سوزش یا تحریکِ خفیفِ چشم بلافاصله پس از چکاندنِ قطره
- احساسِ خارش یا وجودِ جسمِ خارجی در چشم
- التهابِ خفیفِ پلک (بلفاریت)
- افزایشِ ترشحِ چشم
- تاریِ موقتِ دید، فقط تا چند دقیقه پس از چکاندنِ قطره
- تورمِ شدیدِ پلک یا اطرافِ چشم، خارشِ گسترده یا هر نشانهٔ دیگرِ واکنشِ آلرژیکِ شدید؛ در این حالت مصرف را قطع کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- دردِ شدید یا مداومِ چشم، حساسیتِ شدید به نور یا کاهشِ ناگهانیِ دید؛ در این حالت در اسرعوقت به چشمپزشک مراجعه کنید
- قرمزیِ شدید و پایداری که بهبود نمییابد یا همراه با ترشحِ چرکی و چسبندگیِ پلک است؛ میتواند نشانهٔ عفونت باشد، پس حتماً به پزشک مراجعه کنید
- احساسِ مداومِ جسمِ خارجی همراه با تاریِ دیدی که برطرف نمیشود؛ میتواند نشانهٔ آسیب به سطحِ چشم باشد و باید هرچه زودتر بررسی شود
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
از آنجا که ریپاسودیل بهصورتِ موضعی در چشم استفاده میشود و جذبِ آن به کلِ بدن بسیار اندک است، تداخلِ داروییِ مهمی بهطورِ گسترده برایِ آن ثبت نشده است. اصلیترین نکته، تداخلِ احتمالی با سایرِ قطرههای چشمی است؛ اگر همزمان از چند قطرهٔ چشمی استفاده میکنید، ممکن است در جذب یا اثرِ یکدیگر تأثیر بگذارند. با اینحال، فهرستِ کاملِ داروها، قطرههای چشمیِ دیگر و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا تداخلهای احتمالی بررسی و مدیریت شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ مصرفِ ریپاسودیل در بارداری و شیردهی، اطلاعاتِ انسانیِ کافی و قطعی در دست نیست. هرچند جذبِ این قطره به کلِ بدن اندک است، باز هم بدونِ صلاحدیدِ پزشک آن را در دورانِ بارداری یا شیردهی شروع یا ادامه ندهید. پزشک با توجه به شدتِ گلوکوم و شرایطِ شما، سود و خطرِ مصرف را میسنجد و بهترین گزینه را انتخاب میکند.
نگهداری
این قطره را طبقِ آنچه روی بستهبندی نوشته شده، معمولاً در دمایِ اتاق و بهدور از نور و رطوبت نگهداری کنید، مگر پزشک یا داروساز دستورِ دیگری داده باشد. آن را دورِ از دسترسِ کودکان نگه دارید و پس از هر بار مصرف درِ آن را کاملاً ببندید. اگر مدتی از بازشدنِ بطری گذشته یا تاریخِ انقضایش سپری شده، آن را دور بریزید و دربارهٔ زمانِ دقیقِ دورریزی از داروسازِ خود بپرسید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 0.4 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا بعد از چکاندنِ این قطره چشمم قرمز میشود؟ آیا نگرانکننده است؟
۰۲آیا میشود این قطره را همزمان با سایرِ قطرههای گلوکوم مصرف کرد؟
۰۳اگر لنزِ تماسی میگذارم، پیش از استفاده از این قطره باید چهکار کنم؟
۰۴آیا این قطره مانندِ برخی قطرههایِ دیگرِ گلوکوم رنگِ عنبیه یا مژهها را تغییر میدهد؟
۰۵آیا ریپاسودیل گلوکوم را کاملاً درمان میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه S01EX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.