رنیوم-۱۸۶ سولفید کلوئیدی
این دارو یک رادیوداروی درمانیِ تزریقی است که رنیوم-۱۸۶ را به شکل ذرات سولفید کلوئیدی دارد. پس از تزریق مستقیم داخل مفصل، تابش موضعی آن پوشش ملتهب مفصل را هدف میگیرد.
بیشتر برای کاهش التهاب مفصل در آرتریت روماتوئید و آرتروپاتی هموفیلی، بهویژه در مفاصل متوسط، استفاده میشود. هدف درمان کاهش التهاب و تجمع مایع عودکنندهٔ مفصل است.
این فرآورده فقط باید بهصورت دقیق داخل مفصل و توسط تیم پزشکی هستهای تزریق شود و برای تزریق وریدی، عضلانی یا خوددرمانی نیست. چون پرتوزاست، بیحرکتی مفصل و محدودیت تماس با کودک خردسال یا زن باردار را طبق دستور مرکز رعایت کنید.
اگر احتمال بارداری، شیردهی، عفونت یا زخم اطراف مفصل، اختلال انعقاد یا مصرف داروهای رقیقکنندهٔ خون دارید، پیش از درمان اطلاع دهید. درد شدید، تب یا قرمزی رو به افزایش پس از تزریق نیازمند ارزیابی فوری است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
رنیوم-۱۸۶ سولفید کلوئیدی یک رادیوداروی درمانیِ موضعی و از فرآوردههای ضدالتهاب پزشکی هستهای است. ذرات کلوئیدی پس از تزریق داخل مفصل در فضای مفصل باقی میمانند و تابش بتای رنیوم-۱۸۶ را به پوشش ملتهب مفصل میرسانند. این تابش فعالیت پوشش مفصل را کاهش میدهد و میتواند التهاب، تجمع مایع و درد را کمتر کند. درمان برای مفصل و بیماریِ انتخابشده انجام میشود و برای هر نوع درد مفصل مناسب نیست.
موارد مصرف
- درمان شعلهوری التهاب مفاصل شانه، آرنج، مچ دست، مچ پا یا لگن در آرتریت روماتوئید
- درمان آرتروپاتی هموفیلی در مفاصل انتخابشده
- کاهش التهاب پایدار یا عودکنندهٔ پوشش مفصل و تجمع مایع در مفاصل متوسط
- پرتودرمانی موضعی داخل مفصل، وقتی درمانهای معمول برای کنترل التهاب کافی نبودهاند
روش مصرف
این فرآورده به غذا وابسته نیست و بهصورت خوراکی مصرف نمیشود؛ زمان و مقدار فعالیت پرتوزا را مرکز درمانی بر اساس مفصل و وضعیت بیمار تعیین میکند. تزریق باید فقط داخل مفصل و زیر هدایت تصویربرداری انجام شود؛ ممکن است پیش از آن مایع اضافی مفصل تخلیه و کورتیکواستروئید مناسب از همان مسیر تزریق شود. پس از تزریق، بیحرکتکردن مفصل با آتل یا استراحت برای مدتی که تیم درمان تعیین میکند، نوشیدن مایعات کافی در صورت نداشتن محدودیت پزشکی و دفع منظم ادرار در ساعتهای نخست میتواند لازم باشد. از فعالیت شدید و دستکاری محل تزریق پرهیز کنید و دستورهای مرکز دربارهٔ تماس نزدیک با کودکان و زنان باردار و دفع مواد آلوده را کامل انجام دهید؛ این دارو نباید به ورید یا عضله تزریق شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
التهاب مفاصل متوسط در آرتریت روماتوئید
فقط در مرکز بیمارستانی مجاز و توسط تیم پزشکی هستهای، با هدایت تصویربرداری انجام شود. بارداری، شیردهی، آرتریت عفونی و پارگی کیست سینوویال منع مصرف دارند.
آرتروپاتی هموفیلی
پیش از سوراخکردن مفصل، کنترل خونریزی و تأمین فاکتور انعقادی باید با نظر فوقتخصص هماتولوژی انجام شود؛ اجرای درمان فقط در مرکز مجاز و با هدایت تصویربرداری است.
التهاب پایدار یا عودکنندهٔ پوشش مفصل و تجمع مایع در مفاصل متوسط
پس از تأیید سینوویت مزمن یا عودکننده، تعیین بیماری زمینهای و رد عفونت انجام شود؛ فعالیت بر اساس نوع و اندازهٔ مفصل تعیین میشود و پس از تزریق، بیحرکتسازی مفصل طبق پروتکل مرکز ضروری است.
پرتودرمانی موضعی داخل مفصل پس از ناکافیبودن درمانهای معمول
فقط پس از احراز ناکافیبودن درمانهای متعارف و ارزیابی مشترک متخصص طب هستهای و روماتولوژی انجام شود؛ تزریق باید کاملاً داخل مفصل و تحت هدایت تصویربرداری باشد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر باردار هستید، احتمال بارداری دارید، قاعدگیتان عقب افتاده یا شیرده هستید
- سابقهٔ حساسیت به رنیوم-۱۸۶ یا هر مادهٔ همراه فرآورده
- عفونت مفصل، تب، عفونت یا زخم پوستی در محل ورود سوزن، یا پارگی کیست زلالی مانند کیست پشت زانو
- هموفیلی یا اختلال انعقاد، یا مصرف داروهای رقیقکنندهٔ خون و ضدپلاکت؛ برنامهٔ کنترل خونریزی باید پیش از سوراخکردن مفصل مشخص باشد
- کودک یا نوجوان در سن رشد هستید؛ این درمان در این گروه فقط در موارد بسیار محدود و با ارزیابی دقیق انجام میشود
- همهٔ داروها، مکملها و درمانهای اخیر مفصل، بهویژه تزریق کورتون؛ نوع و زمان بعضی کورتونهای دیررهش در مفصل ران اهمیت دارد
عوارض احتمالی
- درد یا حساسیت موقت مفصل یا محل ورود سوزن
- تورم، گرمی یا التهاب موقت مفصل و گاهی تجمع مایع
- کبودی یا خونمردگی خفیف در محل ورود سوزن
- تورم موقت اندام اطراف مفصل، مانند ساعد پس از درمان مچ دست
- تغییر رنگ قهوهای پوست در محل تزریق، بهویژه در مچ دست
- تهوع یا استفراغ گذرا
- تب، قرمزی و گرمی رو به افزایش، درد شدید، کاهش توان حرکت یا ترشح از محل تزریق؛ فوراً به پزشک مراجعه کنید
- تیرهشدن سریع پوست، تاول، سوزش شدید یا زخم ماندگار در محل تزریق؛ فوراً به پزشک مراجعه کنید
- کهیر گسترده، تورم لب یا زبان، خسخس سینه، تنگی نفس یا احساس غش؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- خونریزی بندنیامدنی، کبودی گسترده یا تورم سریع پس از ورود سوزن؛ فوراً به پزشک مراجعه کنید و در صورت خونریزی شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- درد عمقی و ماندگار یا رو به افزایش، بهویژه در لگن، یا محدودیت حرکتی پیشرونده؛ در اسرع وقت ارزیابی پزشکی لازم است
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برای این رادیودارو تداخل مستقیم مهمی با داروها گزارش نشده و غذا، نوشیدنی و الکل اثر شناختهشدهای بر آن ندارند. بااینحال رقیقکنندههای خون و داروهای ضدپلاکت میتوانند خطر خونریزی ناشی از ورود سوزن به مفصل را بیشتر کنند و تزریق همزمان بعضی کورتونهای دیررهش، بهویژه در مفصل ران، ممکن است ممنوع باشد. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید و هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
این دارو در بارداری و شیردهی نباید تزریق شود، زیرا تابش یونساز میتواند به جنین یا شیرخوار آسیب برساند. اگر قاعدگی عقب افتاده یا احتمال بارداری دارید، پیش از درمان اطلاع دهید. در زنان در سن باروری، پیشگیری مؤثر از بارداری باید طبق برنامهٔ پزشک پیش از تزریق و چند ماه پس از آن ادامه یابد؛ در دوران شیردهی دربارهٔ بهتعویقانداختن درمان یا پایان شیردهی با متخصص پزشکی هستهای تصمیم گرفته میشود.
نگهداری
این فرآورده برای نگهداری در خانه نیست و بیمار آن را تحویل نمیگیرد. در مرکز درمانی مجاز، داخل محفظهٔ محافظ پرتویی و در دمای کنترلشدهٔ درجشده روی برچسب نگهداری میشود؛ پس از بازشدن نیز مهلت مصرف ویژه دارد. آن را دور از دسترس کودکان نگه دارید و فرآوردهٔ تاریخگذشته، نشتکرده یا با بستهبندی آسیبدیده نباید استفاده شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این دارو مثل آمپول معمولی تزریق میشود؟
۰۲این درمان برای کدام مفاصل و بیماریهاست؟
۰۳آیا درد و تورم پس از تزریق طبیعی است؟
۰۴چرا بعد از تزریق، مفصل را بیحرکت میکنند؟
۰۵بعد از تزریق میتوانم کنار کودک خردسال یا زن باردار باشم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V10AX05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.