راملتئون
راملتئون داروی خوابآوری از خانوادهٔ آگونیستهای گیرندهٔ ملاتونین است که برخلافِ بسیاری از قرصهای خواب، از مسیرِ ریتمِ شبانهروزیِ بدن اثر میگذارد.
این دارو عمدتاً برای درمانِ بیخوابیِ نوعِ «دشواری در شروعِ خواب»، یعنی مشکل در بهخوابرفتن، تجویز میشود.
راملتئون نباید همراه یا بلافاصله پس از غذای پرچرب مصرف شود و مصرفِ همزمانِ آن با فلووکسامین ممنوع است.
اگر پس از چند هفته مصرف بیخوابی بهبود نیافت، یا نشانههایی مانندِ تورمِ صورت و گلو، مشکلِ تنفسی یا رفتارهای غیرعادی در خواب رخ داد، حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
راملتئون دارویی خوابآور از ردهٔ آگونیستهای گیرندهٔ ملاتونین (Melatonin Receptor Agonist) است که برای درمانِ بیخوابی بهکار میرود. برخلافِ بنزودیازپینها و بسیاری از داروهای غیربنزودیازپینیِ رایجِ خوابآور که از مسیرِ گیرندههای گابا اثر میگذارند، راملتئون بهطور اختصاصی به گیرندههای ملاتونین در بخشی از مغز به نامِ هستهٔ سوپراکیاسماتیک متصل میشود؛ همان بخشی که ساعتِ درونیِ بدن و ریتمِ شبانهروزیِ خواب و بیداری را تنظیم میکند. با این مکانیسم، راملتئون به بدن کمک میکند زمانِ بهخوابرفتن را طبیعیتر تشخیص دهد، بدونِ آنکه مانندِ بسیاری از قرصهای خواب، اثرِ آرامبخشِ گستردهٔ عصبی یا وابستگیِ چشمگیر ایجاد کند. همین ویژگی باعث شده راملتئون از نظرِ پتانسیلِ سوءمصرف در ردهٔ داروهای کنترلشده قرار نگیرد و برای بیخوابیِ مزمن نیز قابلِ استفاده باشد. در ایران این دارو با نامِ تجاریِ «راملی» و در قالبِ قرصِ خوراکی عرضه میشود.
موارد مصرف
- درمانِ بیخوابی با مشکلِ اصلیِ دشواری در بهخوابرفتن
- مناسب برای بیخوابیِ مزمن، از جمله در سالمندان
- گزینهای برای بیمارانی که بهدلیل خطرِ وابستگی نمیتوانند از بنزودیازپینها یا سایر خوابآورهای رایج استفاده کنند
- کمک به تنظیمِ دوبارهٔ الگوی خواب در برخی اختلالهای ریتمِ شبانهروزی، طبقِ نظرِ پزشک
روش مصرف
راملتئون معمولاً کمی پیش از رفتن به رختخواب مصرف میشود، در زمانی که فرد بلافاصله پس از خوردنِ دارو قصدِ خوابیدن دارد و میتواند دستِکم چند ساعتِ کامل را به خواب اختصاص دهد. بهتر است این دارو را با معدهٔ نسبتاً خالی یا بدونِ همزمانی با غذاهای پرچرب مصرف کرد، زیرا غذای سنگین میتواند جذب و شروعِ اثرِ آن را به تأخیر بیندازد. بهتر است زمانِ مصرف در طولِ شب هر بار مشابه باشد تا اثرش بر ریتمِ خواب پایدار بماند. مقدار و مدتِ درمان را فقط پزشک یا داروسازتان بر اساسِ شرایطِ شما تعیین میکند و تغییرِ خودسرانه در آن توصیه نمیشود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
بیخوابی با مشکل اصلی در بهخوابرفتن، از جمله بیخوابی مزمن و بیخوابی در سالمندان
مصرف همزمان با فلووکسامین ممنوع است؛ مقدار کل مصرف نباید از ۸ میلیگرم در شبانهروز بیشتر شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به راملتئون یا هر یک از اجزای آن حساسیت داشتهاید
- اگر فلووکسامین (از داروهای ضدافسردگی) یا داروهای ضدقارچ مصرف میکنید
- اگر بیماریِ کبدیِ متوسط تا شدید دارید
- اگر دچار وقفهٔ تنفسی در خواب (آپنه) یا بیماریِ شدیدِ ریوی هستید
- اگر باردار هستید، شیر میدهید یا قصدِ بارداری دارید
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان را پیش از شروعِ درمان به پزشک بگویید
عوارض احتمالی
- خوابآلودگی یا احساسِ گیجی
- سردرد
- سرگیجه
- خستگی و بیحالی
- حالتِ تهوع
- تشدیدِ موقتِ بیخوابی در روزهای نخستِ مصرف
- تورمِ صورت، لب، زبان یا گلو، یا مشکل در تنفس و بلع — نشانهٔ واکنشِ آلرژیک شدید است؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بدتر شدنِ افسردگی، افکارِ غیرعادی یا افکارِ آسیب به خود — بلافاصله با پزشک تماس بگیرید یا با اورژانس تماس بگیرید.
- خوابآلودگی یا گیجیِ شدیدی که تا صبحِ روزِ بعد ادامه یابد و بر هوشیاریِ لازم برای رانندگی یا کار با ماشینآلات اثر بگذارد — با پزشک مطرح کنید.
- بینظمیِ قاعدگی، کاهشِ میل جنسی یا سایر تغییراتِ هورمونیِ پایدار — با پزشک مشورت کنید تا علتِ آن بررسی شود.
- رفتار یا فعالیتِ غیرمعمول و ناخودآگاه در حینِ نیمهخواب که بعد به یاد نمیآورید — مصرفِ دارو را قطع کنید و به پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مهمترین تداخلِ شناختهشدهٔ راملتئون با فلووکسامین است؛ مصرفِ همزمانِ این دو دارو غلظتِ راملتئون را در خون بهشدت بالا میبرد و به همین دلیل معمولاً ممنوع است. برخی داروهای ضدقارچ و آنتیبیوتیکِ ریفامپین نیز میتوانند بهترتیب اثرِ راملتئون را افزایش یا کاهش دهند. مصرفِ الکل همزمان با راملتئون توصیه نمیشود، زیرا اثرِ خوابآوری و گیجیِ ناشی از دارو را تشدید میکند و ترکیب با سایر داروهای آرامبخش یا خوابآور نیز خطرِ خوابآلودگیِ بیشازحد را بالا میبرد. پیش از شروعِ مصرف، فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای انسانی دربارهٔ مصرفِ راملتئون در بارداری محدود است و اطلاعاتِ کافی برای اطمینانِ کاملِ از بیخطر بودنِ آن در دسترس نیست؛ به همین دلیل مصرفِ آن در بارداری تنها در صورتی توصیه میشود که پزشک آن را ضروری تشخیص دهد. مشخص نیست راملتئون به مقدارِ قابلِتوجهی وارد شیرِ مادر میشود یا نه، بنابراین در دورانِ شیردهی نیز باید با احتیاط و تنها زیرِ نظرِ پزشک مصرف شود. اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروعِ راملتئون حتماً با پزشکِ خود مشورت کنید.
نگهداری
راملتئون را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نورِ مستقیم و گرمای زیاد نگهداری کنید. قرصها را در بستهٔ اصلیِ خود و دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 8 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا راملتئون اعتیادآور است؟
۰۲چرا نباید راملتئون را همراه غذای پرچرب مصرف کرد؟
۰۳آیا صبحِ روزِ بعد از مصرفِ راملتئون گیجی یا خوابآلودگی باقی میماند؟
۰۴آیا میتوان راملتئون را برای مدتِ طولانی مصرف کرد؟
۰۵اگر راملتئون اثر نکرد چه باید کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه N05CH02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.