پتاسیم سیترات

پتاسیم سیترات نمکی است که از ترکیب پتاسیم و سیترات ساخته شده و در بدن به بی‌کربنات تبدیل می‌شود؛ به همین دلیل در دستهٔ داروهای قلیایی‌کنندهٔ ادرار جای می‌گیرد. مکانیسم اصلی آن افزایش قلیایی‌بودن ادرار و بالا بردن غلظت سیترات ادرار است؛ سیترات با کلسیم موجود در ادرار پیوند می‌دهد و از تشکیل و رشد کریستال‌های کلسیم‌اگزالات و کلسیم‌فسفات جلوگیری می‌کند، و قلیایی‌ترشدن ادرار نیز حلالیت اسید اوریک را بالا می‌برد. هدف اصلی این دارو پیشگیری از بازگشت سنگ‌های کلیوی خاص و اصلاح اسیدوز متابولیک ناشی از اختلال لوله‌های کلیوی است. شکل دارویی آن قرص آهسته‌رهش است که پتاسیم را به‌تدریج در طول گوارش آزاد می‌کند تا هم اثربخشی بهتری داشته باشد و هم تحریک گوارشی کمتر شود.

این قرص آهسته‌رهش باید کامل و با یک لیوان پر آب بلعیده شود؛ هرگز آن را خرد، نصف یا جویده مصرف نکنید، چون این کار باعث آزادشدن یک‌بارهٔ پتاسیم و افزایش خطر تحریک یا زخم مری و معده می‌شود. معمولاً توصیه می‌شود بلافاصله بعد از غذا مصرف شود و پس از خوردن آن، برای مدتی دراز نکشید تا احتمال تحریک مری کمتر شود. دیدن چیزی شبیه پوستهٔ قرص در مدفوع طبیعی است، چون بخش مومی قرص پس از آزادشدن پتاسیم دفع می‌شود. برای اثربخشی در پیشگیری از سنگ کلیه، مصرف منظم و پیوسته اهمیت دارد و نباید بدون نظر پزشک، حتی در صورت احساس خوب بودن، مصرف را قطع کرد. دوز و برنامهٔ دقیق مصرف را فقط پزشک یا داروساز شما بر اساس نسخه تعیین می‌کند.

مهم‌ترین تداخل این دارو با داروهایی است که خودشان سطح پتاسیم خون را بالا می‌برند یا دفع آن را کم می‌کنند؛ از جمله دیورتیک‌های نگه‌دارندهٔ پتاسیم، مهارکننده‌های آنزیم مبدل آنژیوتانسین، مسدودکننده‌های گیرندهٔ آنژیوتانسین، و برخی داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی. مصرف هم‌زمان این داروها با پتاسیم سیترات می‌تواند خطر بالارفتن خطرناک پتاسیم خون را افزایش دهد. مصرف هم‌زمان با سایر مکمل‌های پتاسیم یا جایگزین‌های نمک حاوی پتاسیم نیز باید تنها با احتیاط و زیر نظر پزشک انجام شود. همیشه فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا خطر تداخل بررسی شود.