پوراکتانت آلفا
پوراکتانت آلفا سورفکتانتِ ریویِ طبیعی است که از بافتِ ریهٔ خوک استخراج و تصفیه شده و در نوزادانِ نارس، بهجای سورفکتانتِ طبیعیِ کمبود، بهکار میرود.
این دارو برای درمان و پیشگیریِ سندرم دیسترس تنفسیِ نوزادانِ نارس، که بهدلیل نابالغیِ ریه رخ میدهد، در بخش مراقبت ویژهٔ نوزادان تجویز میشود.
این دارو را فقط پزشک یا تیمِ متخصصِ نوزادان، در بخش مراقبت ویژه و با پایشِ کاملِ علائم حیاتی به نوزاد میرساند؛ ممکن است طیِ تزریق، ضربان قلب یا اکسیژنِ خونِ نوزاد بهطور گذرا تغییر کند که تیم درمانی آماده و مراقبِ آن است.
اگر دربارهٔ روندِ درمان، تعدادِ دوزها یا وضعیتِ تنفسیِ نوزادتان نگرانی دارید، حتماً با پزشک یا تیمِ نوزادانِ بخش مراقبت ویژه گفتوگو کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پوراکتانت آلفا (با نام تجاریِ کوروسرف در ایران) یک سورفکتانت طبیعیِ تغییریافته است که از بافت ریهٔ خوک با روشهای استخراج و تخلیص بهدست میآید و حاوی فسفولیپیدها و مقدار کمی پروتئینهای اختصاصیِ سورفکتانت است. این دارو در ردهٔ داروهای دستگاه تنفس قرار دارد و کارکردش جایگزینیِ سورفکتانتِ طبیعیِ ریه در نوزادانی است که بهدلیل تولد زودرس، هنوز بهاندازهٔ کافی این ماده را در ریهٔ خود نساختهاند. سورفکتانت با کاهش کشش سطحی در کیسههای هوایی ریه (آلوئولها)، از فروریختن آنها در پایان بازدم جلوگیری میکند و تنفس را برای نوزاد آسانتر میسازد. این دارو منحصراً در بخش مراقبت ویژهٔ نوزادان و از طریق لولهٔ نای تجویز میشود و هدف اصلی آن بهبود اکسیژنرسانی و کاهش نیاز به حمایت تنفسیِ شدید است.
موارد مصرف
- درمان سندرم دیسترس تنفسی در نوزادان نارسِ دارای نشانههای تنفسی
- تجویز پیشگیرانه در نوزادان بسیار نارس با خطر بالا، بلافاصله پس از تولد
- بهبود تبادل اکسیژن و دیاکسیدکربن در ریهٔ نابالغ نوزاد
- کاهش شدتِ نیاز به دستگاه تنفس مصنوعی و حمایت تنفسیِ فشرده
روش مصرف
پوراکتانت آلفا را پزشک یا تیمِ متخصصِ نوزادان، از طریق لولهای نازک که داخل نایِ نوزاد قرار میگیرد، مستقیماً به ریه میرساند؛ این کار معمولاً طیِ چند دقیقه و گاهی در چند مرحله همراه با تغییرِ وضعیتِ بدنِ نوزاد انجام میشود تا دارو بهطور یکنواخت در ریه پخش شود. تعداد دوزها و نیاز به تکرارِ آن، کاملاً به وضعیتِ تنفسیِ نوزاد و ارزیابیِ پزشک بستگی دارد. این دارو هرگز در منزل یا توسط خانواده استفاده نمیشود و تمامِ مراحل آن زیر نظر مستقیمِ تیم درمانی و با پایشِ مداومِ علائم حیاتیِ نوزاد صورت میگیرد.
پیش از مصرف بدانید
- ناهنجاریهای شناختهشدهٔ قلبی یا ریویِ نوزاد را به تیم درمانی اطلاع دهید
- وجود خونریزی یا بیثباتیِ شدید گردش خون در نوزاد پیش از تزریق بررسی میشود
- اطلاعات مربوط به سنِ بارداری هنگام تولد و کورتیکواستروئیدهای احتمالیِ پیش از زایمان را در اختیار تیم بگذارید
- هرگونه واکنش دارویی غیرمعمول در سابقهٔ خانوادگی را با پزشک در میان بگذارید
- علائم حیاتیِ نوزاد پیش، حین و پس از تزریق بهطور مداوم پایش میشود
عوارض احتمالی
- افت گذرای اکسیژن خون یا تغییر رنگ پوست طیِ تزریق
- تغییر موقتِ ضربان قلب (افزایش یا کاهش کوتاهمدت)
- برگشتِ اندکی از دارو به داخل لولهٔ تنفسی
- افزایشِ نیاز به مکشِ ترشحات راه هوایی پس از تزریق
- نوسان جزئیِ فشار خون در ساعات پس از دارو
- خونریزی ریوی: مشاهدهٔ خون در ترشحات لولهٔ تنفسی نیازمند اقدام فوریِ تیم درمانی است
- افت ناگهانی و شدید اکسیژن یا دشواری در تهویه: نیازمند بررسی و مداخلهٔ سریع پزشک است
- نشتِ هوا از ریه (پارگیِ کیسهٔ هوایی): با افت ناگهانیِ وضعیت تنفسی همراه است و باید فوراً ارزیابی شود
- افتِ شدید فشار خون یا ضربان قلب: نیازمند مداخلهٔ سریعِ تیم مراقبت ویژه است
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
پوراکتانت آلفا بهصورت موضعی در ریه اثر میکند و تداخل داروییِ شناختهشدهٔ مهمی با داروهای دیگر گزارش نشده است؛ این دارو معمولاً همزمان با تهویهٔ مکانیکی و سایر اقدامات حمایتیِ بخش مراقبت ویژه بهکار میرود. با این حال، فهرست کاملِ داروها و اقداماتی که همزمان برای نوزاد انجام میشود باید همیشه در اختیار پزشک و تیم درمانی باشد تا هماهنگیِ لازم انجام شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
پوراکتانت آلفا داروی مخصوص نوزاد است و هرگز به مادر باردار یا شیرده تزریق نمیشود، بنابراین موضوع بارداری یا شیردهیِ مادر دربارهٔ خودِ این دارو مطرح نیست. دریافت این دارو توسط نوزاد مانعی برای شیردهیِ مادر در ادامهٔ روند درمان ایجاد نمیکند؛ زمانبندیِ دقیقِ شروع تغذیه پس از تزریق را تیم نوزادان بر اساس وضعیت بالینیِ نوزاد تعیین میکند.
نگهداری
نگهداریِ پوراکتانت آلفا کاملاً بر عهدهٔ داروخانه و تیم درمانیِ بیمارستان است و خانواده نیازی به نگهداری آن در منزل ندارد. بهطور کلی این دارو باید در یخچال و دور از نور نگهداری شود و از تکاندادنِ شدیدِ ویال خودداری میشود؛ باقیماندهٔ هر ویالِ بازشده نیز برای بارِ بعد استفاده نمیشود. تیم درمانی پیش از هر تزریق، شرایط نگهداری و تاریخ انقضای دارو را بررسی میکند.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 80 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا پوراکتانت آلفا برای نوزادم خطرناک است؟
۰۲چرا نوزادم به بیش از یک دوز نیاز دارد؟
۰۳این دارو از چه چیزی ساخته میشود؟
۰۴آیا این دارو روی رشدِ بعدیِ نوزاد اثر میگذارد؟
۰۵آیا خانواده باید کاری برای این دارو انجام دهد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه R07AA. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.