پلی وینیل الکل
پلی وینیل الکل قطرهٔ چشمیِ مرطوبکنندهای (اشکِ مصنوعی) است که رطوبتِ سطحِ چشم را افزایش میدهد و از خشکشدنِ آن پیشگیری میکند.
بیشتر برای تسکینِ خشکی، سوزش و تحریکِ چشم ناشی از کاهشِ اشکِ طبیعی، قرارگیری در معرضِ باد و آفتاب یا کارِ طولانی با صفحهنمایش بهکار میرود.
این قطره معمولاً بدونِ نیاز به نسخه در دسترس است، اما اگر با دردِ چشم، تاریِ دیدِ مداوم یا ترشحِ غیرِعادی همراه شد، باید به چشمپزشک مراجعه کرد.
اگر با وجودِ مصرفِ منظم، خشکیِ چشم بهتر نشد یا چشم قرمز، دردناک و متورم شد، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پلی وینیل الکل (Polyvinyl Alcohol) پلیمری مصنوعی و محلول در آب است که در دستهٔ داروهای مرطوبکنندهٔ چشمی، یا همان «اشکِ مصنوعی»، قرار میگیرد. این ماده با افزایشِ غلظت و پایداریِ لایهٔ اشکی روی سطحِ چشم، از تبخیرِ سریعِ رطوبت جلوگیری میکند و لایهای نازک و محافظ روی قرنیه ایجاد میکند. برخلافِ بسیاری از داروها، این ترکیب بهطورِ قابلِتوجهی وارد جریانِ خون نمیشود و اثرش کاملاً موضعی و سطحی است؛ هدفش تسکینِ نشانههای خشکی، سوزش و احساسِ شنیبودن در چشم است، نه درمانِ علتِ زمینهایِ آن. فرآوردهٔ رایجِ آن در ایران قطرهای با غلظتِ ۱۴ میلیگرم در هر میلیلیتر است که با نامهای تجاریِ گوناگونی از جمله اسنو تیرز، بایوتیر، سینا تی یرز و تیر-آی عرضه میشود.
موارد مصرف
- تسکینِ خشکیِ چشم (سندرمِ چشمِ خشک)
- کاهشِ سوزش و احساسِ شن یا جسمِ خارجی در چشم
- محافظت از سطحِ چشم در برابرِ باد، آفتاب، هوای خشک یا کولر
- تسکینِ تحریکِ چشم ناشی از کارِ طولانی با صفحهنمایش یا کاهشِ پلکزدن
- افزایشِ راحتی هنگامِ استفاده از لنزهای تماسی
- تسکینِ موقتِ تحریکِ خفیفِ چشم، طبقِ نظرِ پزشک، پس از برخی معایناتِ چشمپزشکی
روش مصرف
این قطره برایِ مصرفِ موضعی در چشم بهکار میرود. پیش از هر بار مصرف دستها را بشویید و نوکِ ظرفِ قطره را به چشم، پلک یا هر سطحِ دیگری نزنید تا آلوده نشود. سر را کمی به عقب خم کنید، پلکِ پایین را بهآرامی پایین بکشید، قطره را داخلِ آن بچکانید و سپس چند لحظه چشم را ببندید. اگر از لنزِ تماسی استفاده میکنید یا همزمان قطرهٔ دیگری هم مصرف میکنید، دربارهٔ فاصلهٔ زمانیِ لازم بینِ آنها از داروساز بپرسید. تعدادِ دفعاتِ مصرف در روز را پزشک یا داروساز بر اساسِ شدتِ خشکیِ چشمِ شما مشخص میکند و بهتر است بدونِ مشورت، مصرف را بیش از حدِ توصیهشده افزایش ندهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
خشکی چشم (سندرم چشم خشک)
در مصرف مکرر، نوع بدون نگهدارنده با نظر پزشک یا داروساز ترجیح دارد؛ در صورت درد، تغییر دید یا قرمزی مداوم، معاینه لازم است.
سوزش و احساس شن یا جسم خارجی در چشم
اگر احساس جسم خارجی، درد یا تاری دید ادامه یافت، مصرف را ادامه ندهید و به پزشک مراجعه کنید.
تحریک چشم ناشی از باد، آفتاب، هوای خشک یا کولر
دفعات مصرف بر پایه شدت علائم است؛ نوک قطرهچکان نباید با چشم یا سطوح تماس پیدا کند.
تحریک چشم ناشی از کار طولانی با صفحهنمایش یا کاهش پلکزدن
همراه با استراحت منظم چشم و پلکزدن آگاهانه استفاده شود؛ تداوم علائم نیازمند ارزیابی چشمپزشکی است.
افزایش راحتی هنگام استفاده از لنزهای تماسی
لنز را پیش از مصرف خارج کنید و فقط طبق برچسب همان فرآورده، پس از دستکم ۱۵ دقیقه دوباره استفاده کنید؛ هنگام وجود لنز در چشم مصرف نشود مگر با اجازه صریح فرآورده.
تحریک خفیف و موقت چشم پس از برخی معاینات چشمپزشکی
مدت مصرف را پزشک تعیین میکند؛ در درد شدید، کاهش دید یا قرمزی فزاینده، فوراً مراجعه کنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به پلی وینیل الکل یا هر یک از اجزای این قطره، از جمله موادِ نگهدارنده، حساسیت دارید، پیش از مصرف به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر دچارِ عفونتِ چشم، قرمزیِ شدید، دردِ چشم یا آسیبِ اخیر به چشم هستید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر سابقهٔ جراحیِ چشم یا بیماریهایی مانندِ گلوکوم دارید، این موضوع را با چشمپزشک در میان بگذارید.
- اگر از لنزِ تماسی استفاده میکنید، دربارهٔ زمانِ مناسبِ گذاشتنِ دوبارهٔ آن پس از چکاندنِ قطره از داروساز بپرسید.
- فهرستِ کاملِ قطرهها یا داروهای چشمیِ دیگری که مصرف میکنید را به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر باردار هستید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
عوارض احتمالی
- تاریِ دیدِ کوتاهمدت، بلافاصله پس از چکاندنِ قطره
- سوزش یا مورمور شدنِ خفیف در چشم
- احساسِ چسبندگی یا سنگینیِ موقت روی پلکها
- قرمزیِ خفیف و گذرا در چشم
- دردِ شدیدِ چشم یا تاریِ دیدی که برطرف نمیشود؛ در این صورت مصرف را قطع کنید و به چشمپزشک مراجعه کنید.
- نشانههای واکنشِ آلرژیک مانندِ تورمِ پلک، خارشِ شدید، قرمزیِ گسترده یا بثوراتِ پوستیِ اطرافِ چشم؛ در صورتِ بروزِ نشانههای شدید و ناگهانی، با اورژانس تماس بگیرید.
- ترشحِ غیرِعادی، چسبندگیِ زیاد یا هر نشانهٔ دیگرِ عفونتِ چشم؛ در این صورت فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- افزایشِ حساسیت به نور یا احساسِ مداومِ جسمِ خارجی در چشم که با ادامهٔ مصرف بهتر نمیشود؛ به چشمپزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
پلی وینیل الکل بهصورتِ موضعی روی سطحِ چشم اثر میکند و جذبِ آن به داخلِ بدن بسیار ناچیز است؛ به همین دلیل تداخلِ داروییِ جدی با داروهای خوراکی یا تزریقی بعید است. با این حال، اگر همزمان از قطرهها یا پمادهای چشمیِ دیگری استفاده میکنید، باید فاصلهٔ زمانیِ چند دقیقهای بینِ آنها رعایت شود تا اثرِ هیچکدام کاهش نیابد. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از نبودِ هرگونه تداخلِ احتمالی، بهویژه با دیگر داروهای چشمی، مطمئن شوند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
از آنجا که پلی وینیل الکل بهصورتِ موضعی در چشم استفاده میشود و جذبِ سیستمیکِ آن بسیار کم است، معمولاً در دورانِ بارداری و شیردهی بیخطر در نظر گرفته میشود. با این حال، مانندِ هر دارویی، بهتر است پیش از مصرف در این دوران این موضوع را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید تا بر اساسِ شرایطِ شما تصمیمگیری شود.
نگهداری
این قطره را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و رطوبت نگهداری کنید، مگر آنکه برچسبِ محصول دستورِ دیگری داده باشد. درِ ظرف را همیشه محکم ببندید و نوکِ آن را به هیچ سطحی از جمله چشم نزنید تا آلوده نشود. دارو را دور از دسترسِ کودکان نگه دارید، پیش از مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید و پس از بازکردنِ درِ ظرف، طبقِ توصیهٔ روی بسته یا داروساز، مدتِ قابلِمصرفبودن را رعایت کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 14 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرفِ این قطره نیاز به نسخهٔ پزشک دارد؟
۰۲چرا بعد از چکاندنِ قطره، چند لحظه دیدم تار میشود؟
۰۳آیا میتوان این قطره را همزمان با لنزِ تماسی استفاده کرد؟
۰۴آیا مصرفِ طولانیمدتِ این قطره ضرر دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۴ سازنده، در گروه S01XA20. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.