بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · عفونت و آنتی‌بیوتیک

پنی‌سیلین وی

Penicillin V
رده ATC J01RA01شکل‌ها قرص، پودر برای سوسپانسیوندوز 500 mg، 250 mg/5mLبرند در ایران ۹
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

پنی‌سیلین وی نوعی آنتی‌بیوتیک خوراکی از خانوادهٔ پنی‌سیلین‌هاست که با جلوگیری از ساخت دیوارهٔ سلولی باکتری، از رشد و بقای آن جلوگیری می‌کند. برخلاف پنی‌سیلین تزریقی، در برابر اسید معده پایدار است و به همین دلیل به‌صورت قرص یا شربت مصرف می‌شود.

بیشتر برای چه؟

بیشترین کاربرد آن درمان عفونت‌های ناشی از استرپتوکوک، به‌ویژه گلودرد و لوزهٔ چرکی، است. همچنین برای پیشگیری درازمدت از بازگشت تب روماتیسمی در افرادی که سابقهٔ آن را دارند تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مهم‌ترین نکته، احتمال واکنش آلرژیک به خانوادهٔ پنی‌سیلین‌هاست که می‌تواند از خارش ساده تا واکنشی شدید و خطرناک متغیر باشد. اگر پیش‌تر به هر پنی‌سیلین یا آنتی‌بیوتیک مشابهی حساسیت داشته‌اید، پیش از مصرف حتماً به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر پس از شروع دارو نشانه‌هایی مانند کهیر، تورم صورت و لب، یا تنگی نفس دیدید، یا اگر علائم عفونت پس از چند روز بهتر نشد، باید با پزشک تماس بگیرید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Penicillin v
۰۲

معرفی دارو

پنی‌سیلین وی، یا فنوکسی‌متیل‌پنی‌سیلین، یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین داروهای خانوادهٔ پنی‌سیلین از گروه آنتی‌بیوتیک‌های بتالاکتام (Beta-Lactam) است. این دارو با مهار ساخت دیوارهٔ سلولی باکتری، از رشد و تکثیر آن جلوگیری کرده و در نهایت باعث از بین رفتنش می‌شود. برخلاف پنی‌سیلین جی که پایدار نیست و باید تزریق شود، پنی‌سیلین وی در برابر اسید معده مقاوم‌تر است و به همین دلیل می‌توان آن را به‌صورت خوراکی مصرف کرد. طیف اثر آن عمدتاً محدود به گروهی مشخص از باکتری‌ها، به‌ویژه استرپتوکوک‌هاست، و برای همهٔ عفونت‌ها مناسب نیست؛ پزشک بر اساس نوع عفونت تصمیم می‌گیرد که آیا این دارو گزینهٔ درستی است یا خیر.

۰۳

موارد مصرف

  • گلودرد و لوزهٔ چرکی ناشی از استرپتوکوک
  • پیشگیری درازمدت از بازگشت تب روماتیسمی
  • عفونت‌های خفیف پوست و بافت نرم ناشی از استرپتوکوک
  • تب مخملک (اسکارلاتین)
  • پیشگیری از برخی عفونت‌های جدی در بیماران پرخطر، مانند افرادی که طحال ندارند، به تشخیص پزشک متخصص
۰۴

روش مصرف

پنی‌سیلین وی معمولاً بهتر است با معدهٔ خالی، یعنی حدود یک ساعت پیش یا دو ساعت پس از غذا، مصرف شود؛ زیرا وجود غذا می‌تواند جذب آن را کم کند. دارو را در فاصله‌های زمانی منظم و طبق برنامه‌ای که پزشک تعیین کرده مصرف کنید تا سطح آن در بدن یکنواخت بماند. حتی اگر پس از چند روز حالتان بهتر شد، دورهٔ درمان را زودتر از موعد قطع نکنید، مگر پزشک دستور دیگری بدهد؛ چون قطع زودهنگام می‌تواند به بازگشت عفونت یا کمک به مقاوم‌شدن باکتری بینجامد. سوسپانسیون خوراکی را پیش از هر بار مصرف خوب تکان دهید. مقدار و مدت دقیق مصرف را فقط پزشک یا داروساز، بر اساس نوع عفونت شما، تعیین می‌کند.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

گلودرد و التهاب لوزهٔ چرکی ناشی از استرپتوکوک

بزرگسالان۵۰۰ میلی‌گرم خوراکی هر ۱۲ ساعت به مدت ۱۰ روز
کودکان۲۵۰ میلی‌گرم خوراکی هر ۱۲ ساعت یا هر ۸ ساعت به مدت ۱۰ روز

دورهٔ کامل درمان شود؛ ترجیحاً نیم ساعت پیش از غذا یا دست‌کم ۲ ساعت پس از غذا مصرف شود.

پیشگیری درازمدت از بازگشت تب روماتیسمی

بزرگسالان۲۵۰ میلی‌گرم خوراکی هر ۱۲ ساعت، به‌صورت مداوم
کودکان۲۵۰ میلی‌گرم خوراکی هر ۱۲ ساعت، به‌صورت مداوم

مدت پیشگیری بر اساس درگیری قلبی و خطر عود تعیین می‌شود و ممکن است سال‌ها ادامه یابد؛ مصرف منظم ضروری است.

عفونت خفیف پوست و بافت نرم ناشی از استرپتوکوک

بزرگسالان۲۵۰ تا ۵۰۰ میلی‌گرم خوراکی هر ۶ تا ۸ ساعت
کودکانتا ۱ سال: ۶۲٫۵ میلی‌گرم هر ۶ ساعت؛ ۱ تا ۵ سال: ۱۲۵ میلی‌گرم هر ۶ ساعت؛ ۶ تا ۱۲ سال: ۲۵۰ میلی‌گرم هر ۶ ساعت

مدت درمان بر اساس شدت و پاسخ تعیین می‌شود؛ عفونت شدید یا منتشر به درمان تزریقی و ارزیابی پزشکی نیاز دارد.

تب مخملک

بزرگسالان۵۰۰ میلی‌گرم خوراکی هر ۱۲ ساعت به مدت ۱۰ روز
کودکان۲۵۰ میلی‌گرم خوراکی هر ۱۲ ساعت یا هر ۸ ساعت به مدت ۱۰ روز

دورهٔ ۱۰ روزه کامل شود و فاصلهٔ نوبت‌ها منظم باشد؛ مصرف ناشتا جذب بهتری دارد.

پیشگیری از عفونت‌های جدی در بی‌طحالی یا اختلال عملکرد طحال

بزرگسالان۲۵۰ میلی‌گرم خوراکی هر ۱۲ ساعت، به‌صورت روزانه و مداوم تا زمان تعیین‌شده توسط متخصص
کودکانزیر ۱ سال: ۶۲٫۵ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت؛ ۱ تا ۵ سال: ۱۲۵ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت؛ بالای ۵ سال: ۲۵۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت، به‌صورت مداوم

واکسیناسیون جایگزین نمی‌شود؛ هر تب یا بدحالی حاد، حتی با مصرف منظم دارو، نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.

تنظیم دوز: دوز دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدت بیماری و عملکرد کلیه و کبد تعیین می‌کند. در نارسایی شدید کلیه معمولاً باید مقدار دوز کاهش یابد یا فاصلهٔ نوبت‌ها بیشتر شود؛ سالمندان معمولاً همان دوز بزرگسالان را دریافت می‌کنند، مگر آنکه اختلال کلیه داشته باشند. در نارسایی کبدی همراه با نارسایی کلیه نیز ممکن است تعدیل دوز لازم باشد. در صورت سابقهٔ حساسیت شدید به پنی‌سیلین، مصرف دارو ممنوع است.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ حساسیت به پنی‌سیلین، آموکسی‌سیلین یا سایر آنتی‌بیوتیک‌های بتالاکتام از جمله سفالوسپورین‌ها
  • سابقهٔ بیماری‌های گوارشی، به‌ویژه کولیت مرتبط با آنتی‌بیوتیک
  • بارداری، شیردهی یا برنامه‌ریزی برای بارداری
  • فهرست همهٔ داروها، مکمل‌ها و گیاهان دارویی مصرفی
  • سابقهٔ بیماری کلیوی
  • در مورد کودکان و سالمندان، هرگونه بیماری زمینه‌ای که پزشک باید از آن آگاه باشد
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تهوع و دل‌درد
  • اسهال خفیف
  • استفراغ
  • بثورات خفیف پوستی
  • تغییر موقت طعم در دهان
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نشانه‌های واکنش آلرژیک شدید مانند کهیر گسترده، تورم صورت، لب یا زبان، و تنگی نفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • بثورات گستردهٔ پوستی همراه با تاول یا پوسته‌پوسته شدن پوست؛ نشانه‌ای جدی است و باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد.
  • اسهال شدید، آبکی یا خونی که حتی پس از قطع دارو ادامه دارد؛ می‌تواند نشانهٔ التهاب رودهٔ مرتبط با آنتی‌بیوتیک باشد، در اسرع‌وقت به پزشک اطلاع دهید.
  • کبودی غیرعادی، خونریزی غیرمعمول یا تب و گلودرد شدید تازه در طول درمان؛ به پزشک اطلاع دهید تا بررسی شود.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

پنی‌سیلین وی می‌تواند با برخی داروهای دیگر تداخل داشته باشد؛ برای نمونه، مصرف هم‌زمان با متوترکسات ممکن است دفع آن از بدن را کاهش داده و خطر عوارضش را افزایش دهد. برخی گزارش‌ها نشان می‌دهند آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند اثر داروهای ضدانعقاد خون مانند وارفارین را تغییر دهند، به همین دلیل در بیمارانی که این داروها را مصرف می‌کنند پایش دقیق‌تری لازم است. همچنین احتمال کاهش اثر قرص‌های ضدبارداری خوراکی در کنار مصرف این آنتی‌بیوتیک مطرح شده است. غذا نیز با کاهش جذب دارو می‌تواند اثر آن را کم کند. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل‌های احتمالی بررسی شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

تجربهٔ بالینی طولانی نشان می‌دهد پنی‌سیلین وی جزو آنتی‌بیوتیک‌هایی است که در دوران بارداری معمولاً ایمن‌تر شناخته می‌شود، اما تصمیم نهایی همیشه با پزشک است. این دارو در مقدار کم وارد شیر مادر می‌شود؛ گرچه معمولاً با شیردهی سازگار دانسته می‌شود، ممکن است به‌ندرت باعث اسهال، بثورات پوستی یا برفک دهانی در نوزاد شود. اگر باردار هستید، شیر می‌دهید یا قصد بارداری دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.

۱۰

نگهداری

قرص‌ها را در دمای اتاق، دور از رطوبت، نور مستقیم آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید. سوسپانسیون آماده‌شده معمولاً باید در یخچال نگهداری شود و طبق برچسب داروخانه، پس از گذشت مدت مشخصی دور ریخته شود. همهٔ اشکال دارو را دور از دید و دسترس کودکان نگهداری کنید و پیش از مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید. داروی اضافی یا تاریخ‌گذشته را طبق راهنمایی داروخانه دفع کنید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص500 mg
پودر برای سوسپانسیون500 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۹ برند از ۹ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
پنی سیلین وی PENICILLIN V
250 in 1 BOTTLE
Bharat Parenterals Ltd.
قرص
لیزرپن LAZERPEN
100 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Lazerhead Lifesciences Pvt.Ltd.
قرص
پنی سیلین وی 500 **
آفا شیمی
قرص
پنی فاسیل PENIFACIL
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 PACKAGE
آفا شیمی
قرص
پنی سیلین وی PENICILLIN V
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX · 1 BOTTLE in 1 BOX
دارو سازی فارابی
قرصپودر برای سوسپانسیون
پنی سیلین وی 500 PENICILLIN V (T.C) 500MG TAB
داروسازی تهران شیمی
قرص
اسپیرامایسین 500م گ قرص SPIRAMYCIN 500MG TAB
داروسازی تهران شیمی
قرص
پن- وی کا PEN-VK
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX · 1 BOTTLE in 1 BOX
داروسازی جابرابن حیان
قرصپودر برای سوسپانسیون
پنی سیلین وی PENICILLIN V
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی کوثر
قرص
پنی سیلین وی پتاسیم-شفا® 500م گ قرص PENICILLIN V POTASSIUM-SHAFA® 500MG TAB
لابراتوار داروسازی و بهداشتی شفا
قرص
قرص رومایسین ® 3000000 واحد ROVAMYCIN ® 3000000 IU TAB
پویش دارو گستر برتر فارس
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا پنی‌سیلین وی همان پنی‌سیلین تزریقی است؟
خیر. پنی‌سیلین جی باید تزریق شود چون در معده تجزیه می‌شود، اما پنی‌سیلین وی در برابر اسید معده پایدارتر است و به همین دلیل به‌صورت خوراکی، یعنی قرص یا شربت، مصرف می‌شود. اثر ضدباکتریایی هر دو مشابه است، اما کاربرد بالینی‌شان کمی متفاوت است.
۰۲چرا باید این دارو را با معدهٔ خالی مصرف کنم؟
چون وجود غذا در معده می‌تواند جذب پنی‌سیلین وی را کم کند. به همین دلیل معمولاً توصیه می‌شود آن را حدود یک ساعت پیش یا دو ساعت پس از غذا میل کنید، مگر پزشک یا داروساز دستور دیگری داده باشد.
۰۳اگر حالم بهتر شد، می‌توانم مصرف دارو را زودتر قطع کنم؟
بهتر است این کار را نکنید. قطع زودهنگام، حتی با بهبود نشانه‌ها، می‌تواند به بازگشت عفونت یا مقاوم‌شدن باکتری‌ها بینجامد. دورهٔ درمان را طبق نظر پزشک به‌طور کامل تمام کنید.
۰۴چطور بفهمم به پنی‌سیلین حساسیت دارم؟
بروز کهیر، خارش گسترده، تورم صورت یا لب، و تنگی نفس پس از مصرف می‌تواند نشان حساسیت باشد. در این حالت باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد و از آن پس بدون اطلاع پزشک، پنی‌سیلین یا داروهای مشابه مصرف نشود.
۰۵چرا برخی بیماران باید پنی‌سیلین وی را برای مدتی طولانی مصرف کنند؟
در افرادی که سابقهٔ تب روماتیسمی دارند، مصرف درازمدت این دارو می‌تواند از عود عفونت استرپتوکوکی و آسیب بیشتر به قلب پیشگیری کند. مدت این پیشگیری را پزشک متخصص بر اساس شرایط هر بیمار تعیین می‌کند.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۹ برند از ۹ سازنده، در گروه J01RA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.