بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · متفرقه

پتنت بلو وی

Patent Blue V
رده ATC V04CXشکل تزریقیدوز 25 mg/1mLبرند در ایران ۱
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

پتنت بلو وی یک رنگدانهٔ تشخیصیِ تزریقی است، نه دارویی درمانی؛ کاربرد آن رنگ‌آمیزیِ رگ‌ها و غدد لنفاوی برای شناساییِ چشمیِ آن‌ها در حینِ جراحی است.

بیشتر برای چه؟

بیشترین کاربرد آن شناساییِ غدهٔ لنفاوی نگهبان (Sentinel Lymph Node) در جراحیِ سرطان پستان و ملانوم است؛ همچنین در لنفوگرافی و بررسیِ رگ‌های لنفاوی به کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مهم‌ترین نکتهٔ ایمنی این است که در موارد نادر می‌تواند واکنشِ آلرژیکِ شدید ایجاد کند؛ به همین دلیل تزریقِ آن همیشه زیرِ نظرِ مستقیمِ تیمِ پزشکی در محیطِ درمانی انجام می‌شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر پیش از این به رنگ‌های تزریقی یا موادِ حاجب حساسیت داشته‌اید، یا پس از تزریق علائمی مثلِ کهیرِ گسترده، تورمِ صورت یا تنگیِ نفس دیدید، حتماً پزشک یا تیمِ درمان را در جریان بگذارید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Patent blue v
۰۲

معرفی دارو

پتنت بلو وی یک رنگدانهٔ تشخیصی است که برای «دیدنی» کردنِ رگ‌ها و غدد لنفاوی در حینِ جراحی به کار می‌رود، نه برای درمانِ بیماری. این ماده به‌صورتِ تزریقی و در محیطِ بیمارستان یا اتاقِ عمل، توسط جراح یا تیمِ درمان تجویز و تزریق می‌شود. پس از تزریق در نزدیکیِ تومور یا محلِ موردنظر، رنگ واردِ مویرگ‌های لنفاوی می‌شود و در مسیرِ رگ‌های لنفاوی حرکت می‌کند تا به غدهٔ لنفاویِ نگهبان برسد و آن را به رنگِ آبی درآورد. همین رنگ‌آمیزی به جراح کمک می‌کند غدهٔ موردنظر را سریع‌تر و با دقتِ بیشتری در میانِ بافت‌های اطراف پیدا کند. استفاده از پتنت بلو وی معمولاً در کنارِ روش‌های دیگر، مانندِ ردیابِ رادیواکتیو، انجام می‌شود و تصمیمِ نهایی دربارهٔ نیاز به آن را پزشکِ جراح می‌گیرد.

۰۳

موارد مصرف

  • شناساییِ غدهٔ لنفاوی نگهبان در جراحیِ سرطان پستان
  • شناساییِ غدهٔ لنفاوی نگهبان در جراحیِ ملانوم (نوعی سرطان پوست)
  • لنفوگرافی و بررسیِ مسیرِ رگ‌های لنفاوی
  • کمک به شناساییِ وریدهای پرفوراتورِ ناکارآمد در جراحیِ واریس
۰۴

روش مصرف

برخلافِ بسیاری از داروها، پتنت بلو وی هرگز توسطِ خودِ بیمار تزریق یا مصرف نمی‌شود؛ این رنگ فقط توسطِ جراح یا تیمِ درمان و در محیطِ بیمارستان یا اتاقِ عمل تزریق می‌شود، معمولاً کمی پیش از شروعِ جراحی و در نزدیکیِ تومور یا محلِ موردنظر، تا زمانِ کافی برای رسیدنِ رنگ به غدهٔ لنفاوی فراهم شود. زمان‌بندیِ دقیق، محلِ تزریق و نیاز یا عدمِ نیاز به آن، بر اساسِ نوعِ جراحی و شرایطِ هر فرد، تماماً در اختیارِ پزشکِ جراح است. پس از تزریق طبیعی است که برای مدتی رنگِ ادرار یا مدفوع کمی مایل به آبی یا سبز شود و پوستِ اطرافِ محلِ تزریق نیز رنگ بگیرد؛ این حالت موقتی است و جای نگرانی ندارد. این توضیحات جنبهٔ آموزشی دارند و جایگزینِ تصمیمِ پزشکِ معالج، نسخه یا بروشورِ رسمیِ همراهِ دارو نیستند؛ هر پرسشی داشتید، از تیمِ درمان بپرسید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

شناسایی غدهٔ لنفاوی نگهبان در جراحی سرطان پستان

بزرگسالان۱ تا ۲ میلی‌لیتر (۲۵ تا ۵۰ میلی‌گرم) یک‌بار، به‌صورت تزریق زیرجلدی پیرامون تومور یا هالهٔ پستان، پیش از جراحی.

تزریق باید در محیط مجهز به احیا انجام شود؛ پس از تزریق دست‌کم ۳۰ دقیقه پایش لازم است.

شناسایی غدهٔ لنفاوی نگهبان در جراحی ملانوم (نوعی سرطان پوست)

بزرگسالان۰٫۵ تا ۱ میلی‌لیتر (۱۲٫۵ تا ۲۵ میلی‌گرم) یک‌بار، به‌صورت تزریق داخل‌پوستی در چند نقطه پیرامون ملانوم یا جای زخم آن، اندکی پیش از جراحی.

این دارو فقط برای نقشه‌برداری لنفاوی حین جراحی است و باید زیر نظر تیم جراحی تزریق شود.

لنفوگرافی و بررسی مسیر رگ‌های لنفاوی

بزرگسالان۰٫۵ تا ۲ میلی‌لیتر (۱۲٫۵ تا ۵۰ میلی‌گرم) یک‌بار، به‌صورت تزریق زیرجلدی در پشت دست یا پا، معمولاً در فضاهای بین انگشتی، پیش از بررسی.

ماساژ ملایم و حرکت دادن اندام طبق پروتکل به نمایان شدن رگ‌های لنفاوی کمک می‌کند؛ معمولاً در هر بررسی فقط یک‌بار استفاده می‌شود.

تنظیم دوز: این مقادیر عمومی‌اند و جایگزین دستور پزشک نیستند؛ مقدار دقیق بر اساس سن، وزن، روش بررسی، وضعیت بالینی و عملکرد کلیه و کبد تعیین می‌شود. برای نارسایی کلیه یا کبد و سالمندان، تعدیل دوز استانداردی مشخص نشده است و نباید مقدار یا نوبت تزریق خودسرانه تکرار شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه حساسیتِ شناخته‌شده به رنگ‌های تزریقی، مانندِ پتنت بلو وی یا رنگ‌های مشابه، یا موادِ حاجبِ تصویربرداری را حتماً به پزشک بگویید.
  • سابقهٔ آسم، اگزما یا سایرِ حساسیت‌های آلرژیک را با پزشک یا تیمِ بیهوشی در میان بگذارید.
  • اگر باردار هستید یا احتمالِ بارداری می‌دهید، پیش از تزریق حتماً به پزشک اطلاع دهید.
  • اگر شیر می‌دهید، این موضوع را نیز با پزشک مطرح کنید.
  • فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و بیماری‌های زمینه‌ایِ خود، به‌ویژه بیماری‌های قلبی یا مصرفِ داروهای بتابلوکر، را با تیمِ درمان در میان بگذارید.
  • اگر پیش از این در جراحی یا لنفوگرافی با رنگ‌های مشابه واکنشی داشته‌اید، حتماً آن را یادآوری کنید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تغییرِ موقتِ رنگِ ادرار یا مدفوع به آبی یا سبز، معمولاً برای چند روز
  • رنگ‌گرفتنِ موقتِ پوستِ اطرافِ محلِ تزریق که طیِ چند هفته کم‌رنگ‌تر می‌شود
  • تورم، کبودی یا دردِ خفیف در محلِ تزریق
  • خارش یا کهیرِ خفیف و موضعی
  • رنگ‌گرفتنِ گذرای سفیدیِ چشم یا زیرِ ناخن‌ها در برخی افراد
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مثلِ تنگیِ نفسِ ناگهانی، تورمِ صورت، لب یا زبان، یا افتِ فشارِ خون؛ در بیمارستان تیمِ درمان بی‌درنگ اقدام می‌کند، اما اگر پس از ترخیص چنین علائمی دیدید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.
  • کهیرِ گسترده یا خارشِ شدید در سراسرِ بدن؛ در این حالت نیز باید بی‌درنگ به پزشک مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.
  • قرمزی، گرمی یا تورمِ فزایندهٔ محلِ تزریق که ممکن است نشانهٔ عفونت باشد؛ در این حالت به پزشک مراجعه کنید.
  • زخم‌شدن یا تغییرِ غیرِمعمولِ رنگِ پوستِ محلِ تزریق را به پزشک اطلاع دهید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

پتنت بلو وی برخلافِ بیشترِ داروها، تداخلِ داروییِ شناخته‌شدهٔ گسترده‌ای با غذا یا الکل ندارد، چون فقط یک‌بار و در محیطِ درمانی تزریق می‌شود. نکتهٔ مهم این است که این رنگ می‌تواند برای مدتی کوتاه پس از تزریق، عددِ نمایش‌داده‌شده روی دستگاه‌های پالس‌اکسی‌متری (Pulse Oximetry) — که میزانِ اشباعِ اکسیژنِ خون را می‌سنجند — را به‌طور موقت و کاذب پایین نشان دهد؛ تیمِ بیهوشی از این موضوع آگاه است و آن را در نظر می‌گیرد. با این‌حال، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و محصولاتِ گیاهیِ مصرفی‌تان را همیشه به پزشک و داروساز بگویید تا هرگونه احتیاطِ لازم پیش از تزریق در نظر گرفته شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعاتِ محدودی دربارهٔ بی‌خطر بودنِ پتنت بلو وی در بارداری و شیردهی در دست است؛ به همین دلیل تصمیم برای استفاده از آن در این دوران، با سنجشِ دقیقِ فایده در برابرِ خطر و تنها توسطِ پزشکِ متخصص گرفته می‌شود. اگر باردار هستید، احتمالِ بارداری می‌دهید یا شیر می‌دهید، پیش از هر جراحی‌ای که ممکن است شاملِ تزریقِ این رنگ باشد، این موضوع را با پزشکِ خود در میان بگذارید.

۱۰

نگهداری

این رنگِ تزریقی معمولاً در بیمارستان و توسطِ تیمِ درمان نگهداری و آماده می‌شود، نه در منزل. اگر آمپولِ آن پیش از جراحی به شما یا همراهِ‌تان داده شود تا به بیمارستان ببرید، آن را دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و در دمای معمولیِ اتاق نگه دارید، از یخ‌زدگی محافظت کنید و دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از تزریق، تاریخِ انقضا و سالم بودنِ ظاهرِ آمپول، یعنی نبودِ کدورت یا ذراتِ معلق، را تیمِ درمان بررسی می‌کند.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی25 mg / 1mL
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱ برند از ۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
پتنت بلو وی PATENT BLUE V
5 BOX in 1 BOX · 50 MILLIGRAM in 1 AMPULE
Guerbet AG
تزریقی
پتنت بلو وی PATENT BLUE V
5 AMPULE in 1 BOX · 5 SYRINGE in 1 BOX
S.A.L.F. S.p.A. Pharmacological Laboratory
تزریقی
پتنت بلو وی PATENT BLUE V
5 BOX in 1 BOX · 5 AMPULE in 1 BOX
S.a.l.f. Spa
تزریقی
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا رنگی‌شدنِ ادرار یا پوست پس از تزریقِ پتنت بلو وی خطرناک است؟
خیر، این تغییرِ رنگ طبیعی و بخشی از عملکردِ موردانتظارِ این رنگِ تشخیصی است. رنگِ ادرار معمولاً طیِ چند روز و رنگِ پوستِ محلِ تزریق طیِ چند هفته به حالتِ عادی برمی‌گردد.
۰۲چرا در برخی جراحی‌ها به‌جای رنگِ رادیواکتیو از پتنت بلو وی استفاده می‌شود؟
در بسیاری از مراکز، این رنگ به‌تنهایی یا همراه با روشِ رادیواکتیو برای افزایشِ دقتِ شناساییِ غدهٔ لنفاوی نگهبان به کار می‌رود. انتخابِ روش به امکاناتِ مرکزِ درمانی، نوعِ جراحی و صلاحدیدِ جراح بستگی دارد.
۰۳آیا تزریقِ پتنت بلو وی درد دارد؟
این تزریق معمولاً همراه با یا پس از بی‌حسی یا بیهوشیِ جراحی انجام می‌شود، بنابراین بیمار معمولاً درد یا ناراحتیِ جداگانه‌ای از آن احساس نمی‌کند.
۰۴آیا پتنت بلو وی برای همهٔ بیمارانِ کاندیدِ این جراحی‌ها بی‌خطر است؟
اکثرِ بیماران این تزریق را بدونِ مشکل تحمل می‌کنند، اما در افرادی با سابقهٔ حساسیتِ شدید به رنگ‌های تزریقی یا موادِ حاجب، پزشک ممکن است روشِ جایگزین را در نظر بگیرد؛ به همین دلیل گفتنِ سابقهٔ حساسیت‌ها پیش از جراحی اهمیت دارد.
۰۵رنگِ آبیِ زیرِ پوست در محلِ تزریق تا کِی می‌ماند؟
در بیشترِ افراد این رنگ طیِ چند هفته کم‌رنگ‌تر و محو می‌شود، اما در برخی موارد ممکن است ماندگاریِ بیشتری داشته باشد. اگر نگرانِ آن هستید، می‌توانید در ویزیتِ پس از جراحی با پزشکِ خود مطرح کنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱ برند از ۳ سازنده، در گروه V04CX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.