پانکراتین

پانکراتین دارویی از ردهٔ آنزیم‌های گوارشیِ جایگزین (Pancreatic Enzyme Replacement) است که از بافتِ لوزالمعدهٔ حیوانی تهیه می‌شود. این دارو حاویِ سه آنزیمِ اصلیِ لیپاز، آمیلاز و پروتئاز است که به‌ترتیب چربی، نشاسته و پروتئینِ غذا را تجزیه می‌کنند. در بیماری‌هایی که پانکراس به‌اندازهٔ کافی این آنزیم‌ها را ترشح نمی‌کند، هضم و جذبِ موادِ مغذی مختل می‌شود و پانکراتین این کمبود را جبران می‌کند. قرصِ آن به‌صورتِ طولانی‌رهش و پوشش‌دار طراحی شده تا آنزیم‌ها از آسیبِ اسیدِ معده محفوظ بمانند و در رودهٔ باریک آزاد شوند. هدفِ اصلیِ این درمان، بهبودِ هضمِ غذا و کاهشِ علائمی مانندِ نفخ، اسهالِ چرب و کاهشِ وزنِ ناخواسته است.

پانکراتین باید همراه یا بلافاصله پیش از هر وعدهٔ غذاییِ اصلی و میان‌وعده مصرف شود، چون آنزیم‌های آن تنها زمانی اثر دارند که هم‌زمان با غذا در دستگاهِ گوارش حضور داشته باشند؛ مصرفِ آن با معدهٔ کاملاً خالی یا مدتی پیش از غذا معمولاً بی‌فایده است. قرص را باید کامل و همراهِ آبِ کافی بلعید و هرگز آن را خرد، له یا جویده نکنید، چون پوششِ محافظش از بین می‌رود و آنزیم‌ها پیش از رسیدن به روده در اسیدِ معده غیرفعال می‌شوند. مصرفِ منظم و طبقِ برنامه اهمیت دارد، زیرا در بسیاری از بیماری‌های زمینه‌ای این درمان درازمدت یا مادام‌العمر است و قطعِ خودسرانهٔ آن می‌تواند مشکلاتِ گوارشی و سوءتغذیه را بازگرداند. تعدادِ قرص در هر وعده و جزئیاتِ دقیقِ زمان‌بندیِ مصرف را پزشک بر اساسِ شدتِ بیماری تعیین می‌کند و نباید بدونِ مشورتِ او تغییر کند.

مصرفِ هم‌زمانِ پانکراتین با برخی داروها ممکن است اثرِ یکدیگر را تحتِ تأثیر قرار دهد. برای نمونه، دارویِ ضدِدیابتیِ آکاربوز که خود مهارکنندهٔ آنزیمِ آمیلاز است می‌تواند با اثرِ پانکراتین تداخل کند، و مکمل‌های آهن یا اسیدِ فولیک نیز ممکن است در کنارِ این دارو جذبِ کمتری داشته باشند. آنتی‌اسیدهای حاویِ کلسیم یا منیزیم هم می‌توانند پوششِ محافظِ قرص را زودتر از موعد در معده حل کنند و از اثرگذاریِ کاملِ آنزیم‌ها در روده بکاهند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا زمان‌بندیِ مصرفِ داروها به‌درستی هماهنگ شود.