پانکراتین

پانکراتین (Pancreatin) عصاره‌ای استانداردشده از آنزیم‌هایِ گوارشیِ پانکراس — عمدتاً لیپاز برایِ هضمِ چربی، آمیلاز برایِ هضمِ نشاسته و پروتئاز برایِ هضمِ پروتئین — است که معمولاً از پانکراسِ خوک تهیه می‌شود. این دارو در ردهٔ داروهایِ گوارش و سوخت‌وساز قرار می‌گیرد و در نارساییِ برون‌ریزِ پانکراس (Exocrine Pancreatic Insufficiency)، یعنی زمانی که خودِ پانکراس آنزیمِ کافی نمی‌سازد، جایِ این آنزیم‌ها را می‌گیرد. هدفِ اصلیِ آن بازگرداندنِ توانِ بدن برایِ هضم و جذبِ درستِ چربی‌ها، نشاسته‌ها و پروتئین‌هایِ غذاست تا از سوءِ تغذیه، کاهشِ وزن و اسهالِ چرب ناشی از هضمِ ناقص پیشگیری شود. کپسول‌هایِ آن از پلت‌هایِ ریزِ روکش‌دار ساخته شده‌اند؛ این روکش، آنزیم‌ها را در برابرِ اسیدِ معده حفظ می‌کند و اجازه می‌دهد در رودهٔ باریک، جایی که واقعاً باید فعالیت کنند، آزاد شوند.

پانکراتین را همیشه همراهِ غذا یا میان‌وعده میل کنید، نه با شکمِ خالی و نه مدتی پیش یا پس از آن. این آنزیم‌ها باید هم‌زمان با غذا در روده حضور داشته باشند تا بتوانند در هضمِ همان وعده نقش ایفا کنند. کپسول را کامل و با آبِ کافی ببلعید و هرگز آن را نجوید یا خرد نکنید، چون در این صورت روکشِ محافظ از بین می‌رود، آنزیم‌ها پیش از رسیدن به روده در معده تخریب می‌شوند و همین موضوع می‌تواند دهان و مری را هم تحریک کند. اگر بلعیدنِ کپسول برایتان دشوار است، مثلاً در کودکان، دربارهٔ روش‌هایِ جایگزین مانندِ باز کردنِ کپسول و ریختنِ پلت‌ها رویِ غذایِ نرمِ اسیدی، حتماً از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرید. مقدار و تعدادِ دفعاتِ مصرف را پزشک بر اساسِ شدتِ بیماری و نوعِ غذا تعیین می‌کند و نباید بدونِ مشورتِ او تغییر کند یا مصرف قطع شود.

پانکراتین می‌تواند جذبِ برخی داروها را تحتِ تأثیر قرار دهد. برایِ نمونه، ممکن است اثرِ داروهایِ ضددیابتِ خانوادهٔ آکاربوز یا میگلیتول را — که خود مانعِ هضمِ نشاسته‌اند — کاهش دهد، یا جذبِ آهن و اسیدِ فولیک را در برخی افراد کمی کم کند. برخی داروهایِ ضداسید یا کاهش‌دهندهٔ اسیدِ معده هم ممکن است رویِ نحوهٔ آزادسازیِ آنزیم‌ها از پوششِ کپسول اثر بگذارند. فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و حتی گیاهانِ داروییِ مصرفی‌ات را به پزشک و داروسازِ خود بگو تا هرگونه تداخلِ احتمالی بررسی و در صورتِ نیاز، زمان‌بندیِ مصرف تنظیم شود.