اومالیزوماب
اومالیزوماب یک داروی تزریقی هدفمند و پادتن تکدودمانی است که با اتصال به ایمنوگلوبولینِ درگیر در آلرژی، التهاب آلرژیک را کاهش میدهد.
بیشتر برای آسم آلرژیکِ کنترلنشده، کهیر مزمنِ خودبهخودیِ پاسخنداده به درمان معمول و پولیپ بینی بهکار میرود. در برخی کشورها برای کاهش خطر واکنش به تماس تصادفی با بعضی مواد غذایی نیز تجویز میشود.
مهمترین خطر اومالیزوماب واکنش حساسیتی شدید است که ممکن است پس از اولین یا حتی پس از چندین تزریق و گاهی با تأخیر رخ دهد. در صورت تنگی نفس، تورم گلو یا زبان، غش یا کهیر گسترده، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
اگر سابقهٔ حساسیت شدید به دارو یا تزریق، حساسیت به لاتکس، عفونت انگلی، سابقهٔ سرطان، بارداری یا شیردهی دارید، پیش از شروع درمان اطلاع دهید. فهرست همهٔ داروها و مکملها و هرگونه تنگی نفس حاد را نیز مطرح کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
اومالیزوماب در گروه داروهای دستگاه تنفس قرار میگیرد و یک پادتن تکدودمانی هدفمند برای بیماریهای آلرژیک است. این دارو به ایمنوگلوبولینِ آزادِ درگیر در واکنشهای آلرژیک متصل میشود و با کمکردن فعالشدن مسیرهای آلرژی، التهاب و علائم را کاهش میدهد. اومالیزوماب بهصورت تزریق زیرجلدی عرضه میشود و بسته به فرآورده ممکن است محلول آماده یا پودر برای تهیهٔ محلول باشد. این دارو درمان نگهدارنده است و برای رفع فوری حملهٔ آسم یا واکنش حساسیتی حاد کاربرد ندارد.
موارد مصرف
- آسم آلرژیکِ پایدارِ متوسط تا شدید که با درمان استنشاقی مناسب بهخوبی کنترل نشده است
- کهیر مزمنِ خودبهخودی که با آنتیهیستامینهای معمول بهاندازهٔ کافی کنترل نشده است
- پولیپ بینی شدید همراه با التهاب مزمن بینی و سینوسها، در بیمارانی که درمان موضعی برایشان کافی نبوده است
- در برخی کشورها، کاهش خطر واکنشهای حساسیتی ناشی از تماس تصادفی با مواد غذایی در افراد دارای حساسیت غذاییِ وابسته به ایمنوگلوبولین نوع ای، همراه با پرهیز غذایی
روش مصرف
اومالیزوماب فقط بهصورت تزریق زیرجلدی و طبق برنامهٔ اختصاصی هر بیمار مصرف میشود؛ مقدار و فاصلهٔ تزریق بر اساس نوع بیماری، وزن و در برخی کاربردها سطح ایمنوگلوبولین خون تعیین میشود. تزریق باید در مرکز درمانی انجام شود، مگر اینکه برای فرآوردهٔ مربوطه آموزش و اجازهٔ خودتزریقی داده شده باشد. این دارو به غذا وابسته نیست، چون تزریقی است. کورتونهای استنشاقی یا خوراکی را خودسرانه کم یا قطع نکنید و به یاد داشته باشید که اومالیزوماب جایگزین داروی نجاتبخش حمله نیست. اگر نوبتی را از دست دادید، برای زمانبندی دوباره با مرکز درمانی هماهنگ کنید و تزریق جبرانی انجام ندهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
آسم آلرژیک پایدار متوسط تا شدید
درمان نگهدارنده است و برای رفع فوری حملهٔ آسم کاربرد ندارد؛ درمانهای استنشاقی را بدون نظر پزشک قطع نکنید. پاسخ درمانی معمولاً پس از ۱۲ تا ۱۶ هفته ارزیابی میشود.
کهیر مزمن خودبهخودی
دوز به وزن بدن یا سطح ایمنوگلوبولین نوع ای وابسته نیست؛ درمان همزمان با آنتیهیستامین طبق برنامهٔ درمانی ادامه مییابد و نیاز به ادامهٔ درمان باید بهطور دورهای بازبینی شود.
التهاب مزمن بینی و سینوسها همراه با پولیپ بینی شدید
همراه با کورتیکواستروئید داخل بینی استفاده میشود؛ نیاز به ادامهٔ درمان بر اساس شدت بیماری و میزان کنترل علائم بهطور دورهای بازبینی شود.
کاهش خطر واکنشهای آلرژیک ناشی از تماس تصادفی با غذا در حساسیت غذایی وابسته به ایمنوگلوبولین نوع ای، در کشورهایی که این کاربرد تأیید شده است
همراه با پرهیز از مادهٔ غذایی حساسیتزا است و برای درمان فوری واکنش آلرژیک یا آنافیلاکسی کاربرد ندارد؛ مدت ادامهٔ درمان باید بهطور دورهای ارزیابی شود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت به اومالیزوماب، مواد تشکیلدهنده یا سابقهٔ واکنش حساسیتی شدید پس از تزریق را بگویید. اگر فرآوردهٔ سرنگی استفاده میشود، حساسیت به لاتکس را هم مطرح کنید؛ روکش سوزن برخی فرآوردهها ممکن است لاتکس داشته باشد.
- اگر عفونت انگلی دارید، سابقهٔ آن را داشتهاید یا در منطقهای با خطر بالای این عفونتها زندگی یا سفر میکنید، اطلاع دهید.
- سابقهٔ سرطان یا بیماری مهم دیگری را با پزشک در میان بگذارید؛ اومالیزوماب برای هر بیمار و هر نوع بیماری آلرژیک مناسب نیست.
- فهرست کامل داروهای نسخهای و بدون نسخه، داروهای آسم و حساسیت، فرآوردههای گیاهی و مکملها را ارائه دهید.
- بارداری، قصد بارداری و شیردهی را پیش از شروع یا ادامهٔ درمان اطلاع دهید.
- اگر اکنون دچار تنگی نفس ناگهانی یا حملهٔ آسم هستید، بدانید که این دارو برای رفع فوری آن نیست؛ داروی نجاتبخش تجویزشده را طبق برنامه در دسترس داشته باشید.
عوارض احتمالی
- درد، قرمزی، خارش یا تورم در محل تزریق
- سردرد
- درد مفصل یا بدن
- خستگی یا سرگیجه
- گرفتگی بینی، گلودرد یا دیگر علائم خفیف عفونت راههای تنفسی
- تهوع یا ناراحتی شکمی
- خسخس، تنگی نفس، سرفه یا احساس فشار قفسهٔ سینه، سرگیجه یا غش، کهیر گسترده، خارش شدید یا تورم زبان و گلو: میتواند واکنش حساسیتی شدید باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید. این واکنش ممکن است با اولین یا پس از چندین تزریق و گاهی با تأخیر رخ دهد.
- تب، درد یا تورم مفصل، بثورات پوستی و تورم غدد لنفاوی که پس از تزریق ایجاد شود: سریعاً با پزشک تماس بگیرید؛ ممکن است تزریق بعدی تا ارزیابی پزشک به تعویق بیفتد.
- بدترشدن غیرمعمول علائم تنفسی همراه با بثورات پوستی، بیحسی یا ضعف پیشروندهٔ دستوپا، یا درد قفسهٔ سینه: سریعاً ارزیابی پزشکی لازم است؛ در تنگی نفس شدید یا درد شدید قفسهٔ سینه فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تب مداوم، علائم عفونت شدید یا نشانههای عفونت انگلی در فردی که در معرض خطر آن بوده است: در اولین فرصت پزشک را مطلع کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برای اومالیزوماب تداخل دارویی مهم و رایج با داروهای معمول آسم، آنتیهیستامینها یا کورتونهای استنشاقی شناخته نشده و تداخل مشخصی با غذا یا الکل نیز گزارش نشده است. بااینحال، همزمانی با داروهای سرکوبکنندهٔ ایمنی یا ایمنیدرمانی آلرژی در همهٔ شرایط بررسی نشده و باید پیش از تزریق مطرح شود. احتمال عفونت انگلی در افراد پرخطر نیز هنگام انتخاب درمان و پیگیری اهمیت دارد. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات موجود از بارداری، افزایش واضحی در ناهنجاریهای مادرزادی یا سقط نشان نداده است، اما برای نتیجهگیری قطعی کافی نیست و خود بیماری، بهویژه آسم کنترلنشده، نیز اهمیت دارد. مشخص نیست چه مقدار از دارو وارد شیر مادر میشود و اثر آن بر نوزاد کاملاً روشن نیست. اگر باردار شدید، قصد بارداری دارید یا میخواهید شیردهی را ادامه دهید، دربارهٔ ادامهٔ درمان تصمیم بگیرید و دارو را خودسرانه قطع نکنید.
نگهداری
اومالیزوماب را معمولاً در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، داخل جعبهٔ اصلی و دور از نور نگه دارید. آن را منجمد نکنید و فرآوردهٔ یخزده یا فرآوردهای را که مدت نامعلوم در گرما مانده است مصرف نکنید؛ دستور دقیق ممکن است با نوع فرآورده فرق داشته باشد. دارو را دور از دسترس کودکان و پس از تاریخ انقضا یا آسیبدیدن بستهبندی مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی برای محلول | 150 mg |
| تزریقی | 150 mg |
| تزریقی | 150 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا اومالیزوماب حملهٔ ناگهانی آسم یا حساسیت را درمان میکند؟
۰۲چرا بعد از تزریق اومالیزوماب باید مدتی تحت نظر باشم؟
۰۳اگر آسم یا کهیرم بهتر شد، میتوانم تزریق اومالیزوماب را قطع کنم؟
۰۴آیا اومالیزوماب حساسیت غذایی را کاملاً درمان میکند؟
۰۵آیا اومالیزوماب برای هر نوع آسم یا کهیر مناسب است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۴ سازنده، در گروه R03DX05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.