پیسیبانیل
پیسیبانیل یا اوکی-۴۳۲ یک فرآوردهٔ زیستیِ ضدسرطان و تعدیلکنندهٔ پاسخ ایمنی است که با ایجاد التهاب کنترلشده به کوچکشدن برخی ضایعات کمک میکند. این دارو بهصورت پودر برای تهیهٔ سوسپانسیون تزریقی عرضه میشود.
بیشترین کاربرد آن تزریق داخل ناهنجاریهای لنفاوی، بهویژه انواع کیستیک مانند لنفانژیوم، برای تخلیهٔ مایع و کوچکشدن ضایعه است. در برخی پروتکلهای تخصصی سرطان نیز برای کاهش مایع بدخیم اطراف ریه یا داخل شکم، یا بهعنوان درمان کمکی بهکار میرود.
این فرآورده حاوی بنزیلپنیسیلین است؛ سابقهٔ شوک یا حساسیت شدید به پنیسیلین را پیش از تزریق اعلام کنید. تورم سریع گردن، خسخس یا تنگی نفس پس از تزریق نیازمند مراجعهٔ فوری است.
پیش از تزریق، بیماریهای قلبی، کلیوی یا ریوی، تب و عفونت فعلی، بارداری یا شیردهی و همهٔ داروهایتان را بگویید. کاهش ادرار، سرفهٔ تازه یا تب پایدار بعد از درمان نیز باید سریع بررسی شود.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پیسیبانیل، که با نام اوکی-۴۳۲ هم شناخته میشود، از سویهای با توان بیماریزایی پایین از استرپتوکوک گروه آ تهیه و با پنیسیلین و گرما فرآوری شده است؛ در ردهٔ داروهای ضدسرطان و تعدیلکنندهٔ ایمنی قرار دارد. این دارو آنتیبیوتیکِ درمان عفونت نیست و با تحریک سلولهای ایمنی و پیامرسانهای التهابی، پاسخ دفاعی بدن را فعال میکند. در ناهنجاری لنفاوی، التهاب کنترلشده میتواند تخلیهٔ لنف را بیشتر و فضای کیستی را کوچک کند. کاربرد و مسیر تزریق، از درمان موضعی ضایعه تا برخی کاربردهای تخصصی سرطان، بر اساس تشخیص و پروتکل مرکز درمانی تعیین میشود.
موارد مصرف
- تزریق اسکلروزان داخل ناهنجاریهای لنفاوی، بهویژه لنفانژیوم و هیگرومای کیستیک
- کاهش تجمع مایع بدخیم اطراف ریه در برخی سرطانها
- کاهش تجمع مایع بدخیم داخل شکم در برخی سرطانهای گوارشی یا ریه
- درمان کمکی همراه شیمیدرمانی در برخی بیماران مبتلا به سرطان معدهٔ جراحیشده یا سرطان اولیهٔ ریه
- تزریق داخل تومور یا حاشیهٔ آن در برخی سرطانهای سر و گردن یا تیروئید که به درمانهای دیگر پاسخ ندادهاند
روش مصرف
پیسیبانیل فقط بهصورت تزریق و توسط تیم درمان آماده و تجویز میشود؛ خودسرانه آن را حل یا تزریق نکنید. پودر ویال با محلول نمکی استریل آماده میشود و بسته به بیماری ممکن است داخل ضایعهٔ لنفاوی، داخل یا کنار تومور، زیرپوستی، عضلانی، درونپوستی یا در فضای جنب و صفاق تزریق شود. مقدار، فاصلهٔ نوبتها و مدت درمان را نسخه و وضعیت بیمار تعیین میکند؛ پس از تزریق، بهویژه در نوبتهای نخست، برای بروز تب، تورم و واکنش حساسیتی پایش میشوید. سوسپانسیون آمادهشده باید سریع مصرف شود و نباید برای نوبت بعد نگه داشته شود؛ خوردن غذا بر این تزریق اثر مستقیمی ندارد و نوبتها را نباید خودسرانه جابهجا یا حذف کرد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پس از پیسیبانیل یا بنزیلپنیسیلین دچار شوک، آنافیلاکسی یا افت فشار شدید شدهاید، پیش از تزریق حتماً اعلام کنید؛ چنین سابقهای میتواند مانع مصرف باشد.
- هر نوع حساسیت به پنیسیلین، سفالوسپورینها یا آنتیبیوتیکهای دیگر، و نیز سابقهٔ آسم، کهیر یا تورم ناگهانی را بگویید.
- بیماری قلبی، اختلال کلیه، کاهش ادرار، بیماری بینابینی ریه، سرفه یا تنگی نفس قبلی و هر تب یا عفونت فعلی را اطلاع دهید.
- اگر ناهنجاری لنفاوی در گردن یا نزدیک راه هوایی است، دشواری تنفس یا بلع، گرفتگی صدا یا سابقهٔ فشار بر راه هوایی را از قبل مطرح کنید؛ تورم پس از تزریق در این نواحی مهم است.
- فهرست کامل داروها، شیمیدرمانی، کورتونها، داروهای سرکوبکنندهٔ ایمنی، آنتیبیوتیکها، مسکنها و مکملها را ارائه کنید.
- بارداری، احتمال بارداری، برنامهٔ بارداری یا شیردهی را پیش از شروع یا تکرار درمان بگویید. در کودکان و سالمندان، انتخاب مسیر درمان و پایش باید با توجه به سن و وضعیت عمومی انجام شود.
عوارض احتمالی
- تب و گاهی لرز
- تورم و بزرگتر به نظر رسیدن موقت ضایعه یا محل تزریق
- قرمزی، گرمی و سفتشدن محل تزریق
- درد یا حساسیت در محل تزریق
- خستگی، سردرد یا درد مفاصل
- بیاشتهایی، تهوع، استفراغ یا اسهال
- علائم واکنش حساسیتی شدید مانند کهیر گسترده، خارش شدید، تورم لب یا زبان یا گلو، خسخس، افت فشار، سرگیجه یا غش ممکن است هنگام تزریق یا چند ساعت بعد رخ دهد؛ فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- پس از تزریق در گردن، افزایش سریع تورم، صدای غیرعادی و خشن هنگام تنفس، سختی تنفس یا بلع و کبودی لبها میتواند راه هوایی را تهدید کند؛ فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- تب همراه با سرفهٔ تازه یا بدترشونده، تنگی نفس و درد قفسهٔ سینه میتواند نشانهٔ التهاب جدی ریه باشد؛ همان روز برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید و در تنگی نفس شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کاهش واضح ادرار، ورم صورت یا پاها، یا بیحالی شدید میتواند با آسیب حاد کلیه همراه باشد؛ سریع به پزشک اطلاع دهید و تزریق بعدی را تا ارزیابی او انجام ندهید.
- تب بالا و مداوم، لرز شدید، درد و قرمزی رو به افزایش، گرمی شدید یا ترشح چرکی از محل تزریق میتواند نشانهٔ عفونت یا عارضهٔ موضعی باشد؛ سریع برای معاینه مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل داروییِ شایع و قطعی با غذا یا الکل برای پیسیبانیل شناخته نشده است؛ بااینحال، بهدلیل اثر دارو بر پاسخ ایمنی و التهاب، همزمانی کورتونها و داروهای سرکوبکنندهٔ ایمنی باید بهدقت بررسی شود. همراهی با شیمیدرمانی در بعضی برنامههای ضدسرطان عمداً انجام میشود، اما هر ترکیبی برای هر بیمار ایمن نیست. داروهای ضدسرطان، آنتیبیوتیکها و داروهای بدون نسخه را اعلام کنید؛ الکل نیز هنگام تب، ضعف یا کمآبی میتواند حال عمومی را بدتر کند. فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات کافی و مطمئن دربارهٔ ایمنی پیسیبانیل در بارداری وجود ندارد؛ در بارداری یا احتمال آن فقط وقتی استفاده میشود که پزشک سود درمان را بیشتر از خطر بداند. دربارهٔ عبور دارو به شیر مادر و ایمنی برای شیرخوار نیز دادهٔ کافی در دست نیست، بنابراین شیردهی و تصمیم دربارهٔ ادامه یا توقف آن باید پیش از تزریق با پزشک بررسی شود.
نگهداری
ویال پودر را در بستهٔ اصلی، در دمای زیر ۱۰ درجهٔ سانتیگراد، دور از نور و دور از دسترس کودکان نگه دارید و از یخزدگی محافظت کنید. پس از حلشدن، سوسپانسیون باید در اسرع وقت مصرف شود و باقیماندهٔ آن نباید دوباره استفاده شود؛ تاریخ انقضا و دستور روی بستهٔ همان فرآورده را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی برای سوسپانسیون | 0.1 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا پیسیبانیل همان آنتیبیوتیک پنیسیلین است؟
۰۲چرا بعد از تزریق اوکی-۴۳۲ تب و ورم ایجاد میشود؟
۰۳آیا پیسیبانیل برای کودک مبتلا به لنفانژیوم هم استفاده میشود؟
۰۴اگر به پنیسیلین حساسیت دارم، آیا میتوانم پیسیبانیل بزنم؟
۰۵آیا پیسیبانیل همراه شیمیدرمانی قابل استفاده است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L03AX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.