اوفاتوموماب
اوفاتوموماب یک پادتن تکدودمانی هدفمند از داروهای ضدسرطان است که سلولهای دارای نشانگر سیدی۲۰ را هدف میگیرد و تعداد سلولهای بی را کاهش میدهد.
فرآوردهٔ وریدی آرزرا بیشتر در برنامههای تخصصی درمان لوسمی لنفوسیتی مزمن سلول بی در بزرگسالان، بهتنهایی یا همراه داروهای دیگر، استفاده میشود.
واکنش شدید هنگام تزریق، عفونت جدی و فعالشدن دوبارهٔ هپاتیت بی از خطرهای مهم آن هستند. سابقهٔ هپاتیت بی باید پیش از شروع درمان بررسی و در طول درمان پیگیری شود.
پیش از تزریق، وجود تب یا عفونت، سابقهٔ هپاتیت بی، حساسیت به داروهای مشابه، بیماری قلبی یا ریوی و هر داروی سرکوبکنندهٔ ایمنی را مطرح کنید. در بارداری، شیردهی یا بروز علائم عصبی تازه نیز ارزیابی پزشکی لازم است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
اوفاتوموماب یک پادتن تکدودمانی هدفمند و داروی ضدسرطان از ردهٔ داروهای ضدسرطان و ایمنی است که به نشانگر سیدی۲۰ روی لنفوسیتهای بی متصل میشود. این اتصال با فعالکردن سازوکارهای ایمنی، سلولهای بیِ سرطانی و بخشی از سلولهای بیِ طبیعی را از بین میبرد. فرآوردهٔ غلیظ تزریقی آرزرا به صورت انفوزیون وریدی در برنامههای تخصصی درمان لوسمی لنفوسیتی مزمن به کار میرود. کاهش سلولهای بی میتواند به کنترل بیماری کمک کند، اما خطر عفونت و کاهش پاسخ ایمنی را هم بالا میبرد.
موارد مصرف
- لوسمی لنفوسیتی مزمن درماننشده در بیمارانی که درمانهای مبتنی بر فلودارابین برایشان مناسب نیست؛ همراه کلرامبوسیل یا بنداموستین در برنامههای منتخب
- لوسمی لنفوسیتی مزمن عودکرده؛ همراه فلودارابین و سیکلوفسفامید در برنامههای درمانی منتخب
- لوسمی لنفوسیتی مزمن مقاوم به فلودارابین و آلمتوزوماب، طبق نظر متخصص خون
روش مصرف
این فرآورده فقط در مرکز درمانی و به صورت انفوزیون وریدی پس از رقیقسازی توسط کارکنان آموزشدیده تجویز میشود و برای تزریق عضلانی، زیرجلدی یا تزریق سریع مناسب نیست. پیش از هر نوبت معمولاً داروهای کاهشدهندهٔ واکنش تزریق، مانند تببر، آنتیهیستامین و در صورت تجویز کورتون، داده میشود و حین و پس از انفوزیون علائم حیاتی پایش میشود. تعداد نوبتها، فاصلهها و سرعت تزریق را پزشک بر اساس نوع بیماری و درمان همراه تعیین میکند؛ نوبتها را منظم پیگیری کنید و اگر نوبتی از دست رفت با مرکز درمانی تماس بگیرید، نه اینکه خودسرانه آن را جبران کنید. در صورت بروز لرز، تنگی نفس، خارش، سرگیجه یا درد قفسهٔ سینه هنگام تزریق، فوراً به پرستار اطلاع دهید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به اوفاتوموماب، داروهای پادتن ضد سیدی۲۰ یا هر جزء فرآورده حساسیت داشتهاید، یا در انفوزیون قبلی واکنش شدید نشان دادهاید.
- اگر تب، عفونت فعال، عفونتهای عودکننده یا سابقهٔ عفونت شدید دارید؛ وجود عفونت پیش از شروع هر نوبت باید ارزیابی شود.
- سابقهٔ هپاتیت بی، ناقل بودن، بیماری کبدی یا تماس قبلی با ویروس هپاتیت بی؛ حتی عفونت قدیمی میتواند اهمیت داشته باشد و معمولاً آزمایش و پایش لازم است.
- بیماری قلبی یا ریوی، فشارخون پایین، یا سابقهٔ واکنش شدید به تزریق یا داروهای زیستی؛ این موارد میتوانند تحمل انفوزیون را تغییر دهند.
- کاهش گلبولهای سفید، قرمز یا پلاکت، پایین بودن پادتنها یا ضعف ایمنی؛ آزمایش خون و گاهی سنجش پادتنها در طول درمان لازم است.
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی، واکسن اخیر یا برنامهٔ واکسیناسیون، و همهٔ داروها، مکملها و درمانهای گیاهی مصرفی را پیش از شروع درمان اعلام کنید.
عوارض احتمالی
- تب، لرز، تهوع، سردرد، گرگرفتگی، خارش یا بثورات پوستی هنگام یا پس از انفوزیون
- خستگی، ضعف و بیحالی
- تهوع، استفراغ، اسهال یا درد شکم
- عفونتهای تنفسی خفیف مانند گرفتگی بینی، آبریزش بینی یا گلودرد
- سرفه یا درد عضله، کمر و اندامها
- کاهش گلبولهای سفید، قرمز یا پلاکت در آزمایش خون
- واکنش شدید حساسیتی یا واکنش خطرناک هنگام تزریق، مانند تنگی نفس، خسخس، تورم صورت یا گلو، افت فشار، غش، درد قفسهٔ سینه یا بثورات گسترده؛ همان لحظه به پرستار اطلاع دهید و اگر پس از ترک مرکز رخ داد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- عفونت جدی یا عفونت منتشر، مانند تب یا لرز مداوم، سرفه و تنگی نفس، گیجی، درد هنگام ادرار یا افت ناگهانی حال عمومی؛ همان روز با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید و در علائم شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- فعالشدن دوبارهٔ هپاتیت بی و آسیب کبدی، با زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، درد قسمت بالای راست شکم، تهوع مداوم یا خستگی شدید؛ فوراً با پزشک تماس بگیرید، زیرا این خطر ممکن است بعد از پایان درمان هم دیده شود.
- عفونت نادر و جدی مغزی، با ضعف یکطرفه یا پیشرونده، اختلال دید یا گفتار، عدم تعادل، تغییر رفتار یا گیجی تازه؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- سندرم لیز تومور، بهویژه در آغاز درمان، با تهوع و استفراغ شدید، گرفتگی یا ضعف عضلات، تپش قلب نامنظم، کاهش ادرار یا تشنج؛ فوراً به مرکز درمانی اطلاع دهید و در علائم شدید به اورژانس مراجعه کنید.
- کاهش شدید یا دیررس سلولهای خون، با تب، گلودرد مداوم، کبودی یا خونریزی غیرعادی، مدفوع سیاه، رنگپریدگی یا تنگی نفس؛ سریع برای ارزیابی و آزمایش خون مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
این دارو با غذا تداخل شناختهشدهای ندارد، چون از راه رگ تزریق میشود. مصرف همزمان با شیمیدرمانی، کورتونها، داروهای سرکوبکنندهٔ ایمنی یا دیگر داروهای کاهندهٔ سلولهای بی میتواند خطر عفونت و افت سلولهای خون را افزایش دهد. واکسنهای زنده را در دورهٔ کاهش سلولهای بی نباید دریافت کرد و واکسنهای غیرزنده ممکن است پاسخ ضعیفتری ایجاد کنند. اگر داروی فشارخون میخورید، دربارهٔ زمان مصرف آن در روز انفوزیون از مرکز درمانی دستور بگیرید و خودسرانه آن را قطع نکنید. برای الکل تداخل مستقیم شناختهشدهای مطرح نیست، اما مصرف آن در دورهٔ درمان باید با پزشک در میان گذاشته شود. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اوفاتوموماب میتواند از جفت عبور کند و با کاهش سلولهای بی در جنین یا نوزاد همراه شود؛ اطلاعات انسانی دربارهٔ آن محدود است. اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا بارداری در طول درمان رخ داده است، پیش از ادامهٔ تزریق به متخصص خون و زنان اطلاع دهید؛ برنامهٔ پیشگیری از بارداری و زمانبندی آن را تیم درمان تعیین میکند. دربارهٔ شیردهی دادهٔ کافی وجود ندارد و تصمیم برای ادامه یا توقف موقت آن باید با پزشک گرفته شود؛ وضعیت ایمنی و واکسنهای نوزاد نیز ممکن است نیاز به توجه داشته باشد.
نگهداری
ویال اوفاتوموماب را در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، داخل جعبهٔ اصلی و دور از نور نگه دارید. آن را منجمد نکنید، تکان ندهید و دور از دسترس کودکان بگذارید. تاریخ انقضا و سلامت ویال را پیش از تحویل به مرکز درمانی بررسی کنید؛ محلول رقیقشده باید طبق دستور مرکز درمانی نگهداری و مصرف شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی غلیظ | 20 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا آرزرا همان اوفاتومومابِ مورد استفاده در اماس است؟
۰۲چرا پیش از هر نوبت آرزرا داروهای دیگری دریافت میکنم؟
۰۳آیا سابقهٔ هپاتیت بی مانع قطعی درمان با اوفاتوموماب است؟
۰۴اگر پس از تزریق در خانه تب یا سرفه پیدا کنم چه کنم؟
۰۵آیا هنگام درمان با آرزرا میتوانم واکسن بزنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L01XC10. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.