نیستاتین
نیستاتین قرصی واژینال و ضدقارچی از خانوادهٔ پلیانهاست که برای ازبینبردنِ قارچِ کاندیدا در واژن بهکار میرود و بهصورتِ موضعی و تقریباً بدونِ جذبِ قابلِتوجه در بدن اثر میکند.
بیشترین کاربردِ آن درمانِ عفونتِ قارچیِ واژن (کاندیدیازیسِ واژینال) است؛ عفونتی که معمولاً با خارش، سوزش و ترشحاتِ غیرطبیعی همراه است.
این قرص باید داخلِ واژن قرار داده شود، نه بلعیده شود، و باید دورهٔ درمان را طبقِ تجویزِ پزشک تا انتها کامل کنید، حتی اگر علائم زودتر بهبود یابند.
اگر علائمِ شما پس از پایانِ دورهٔ درمان برطرف نشدند، بهسرعت بازگشتند یا با تب، دردِ شدیدِ لگن یا بویِ نامطبوعِ غیرمعمول همراه بودند، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
نیستاتین دارویی ضدقارچی از گروهِ پلیانها (Polyene) است که از یک نوع باکتریِ خاکزی بهدست میآید و بهطور اختصاصی بر ضدِ قارچِ کاندیدا اثر میکند. این دارو به غشای سلولیِ قارچ متصل میشود، در آن روزنههایی ایجاد میکند و باعثِ نشتِ محتویاتِ سلول و ازبینرفتنِ قارچ میشود. قرصِ واژینالِ نیستاتین پس از قرارگیری در واژن تقریباً جذبِ سیستمیک ندارد، یعنی اثرش بیشتر موضعی است و کمتر وارد جریانِ خون میشود. هدفِ اصلی از مصرفِ این دارو، ریشهکنیِ عفونتِ قارچیِ واژن و کاهشِ علائمی مانندِ خارش، سوزش و ترشحاتِ غیرطبیعی است.
موارد مصرف
- درمانِ عفونتِ قارچیِ واژن (کاندیدیازیسِ واژینال) که با خارش، سوزش و ترشحِ غیرطبیعی همراه است
- کنترلِ عفونتِ قارچیِ واژن که پس از مصرفِ آنتیبیوتیکِ خوراکی یا در دورانِ بارداری شایعتر میشود
- کاهشِ احتمالِ انتقالِ قارچِ کاندیدا به نوزاد هنگامِ زایمانِ طبیعی، در صورتِ وجودِ عفونتِ واژینال در مادر و به تشخیصِ پزشک
- درمانِ عفونتهای قارچیِ عودکننده یا مرتبط با بیماریهایی مانندِ دیابتِ کنترلنشده، با نظرِ پزشک
روش مصرف
این قرص برای مصرفِ واژینال ساخته شده، نه خوراکی؛ یعنی نباید بلعیده شود. طبقِ راهنماییِ پزشک یا داروساز، و در صورتِ وجود، با اپلیکاتورِ مخصوص، قرص تا عمقِ مناسبی داخلِ واژن قرار داده میشود؛ ترجیحاً شب هنگامِ خواب، تا زمانِ بیشتری در تماس با بافت بماند. دستها را پیش و پس از مصرف کاملاً بشویید. حتی اگر علائم زودتر از پایانِ دورهٔ درمان بهبود یافتند، دارو را دقیقاً طبقِ مدتی که پزشک تعیین کرده کامل مصرف کنید، چون قطعِ زودهنگام میتواند به درمانِ ناقص و بازگشتِ عفونت بینجامد. بهتر است در طولِ درمان، مگر با نظرِ دیگرِ پزشک، از رابطهٔ جنسی و استفاده از نوارهای بهداشتیِ داخلی خودداری کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
عفونت قارچی واژن (کاندیدیازیس واژینال)
قرص را پیش از مصرف کمی مرطوب و در عمق واژن قرار دهید؛ دورهٔ درمان را کامل کنید.
عفونت قارچی واژن پس از مصرف آنتیبیوتیک خوراکی
در صورت باقیماندن یا بازگشت علائم پس از درمان، معاینه و تأیید تشخیص لازم است.
عفونت قارچی واژن در دوران بارداری
فقط پس از تشخیص پزشک مصرف شود و قرص با انگشت تمیز، بدون اپلیکاتور، وارد واژن شود.
کاهش احتمال انتقال کاندیدا به نوزاد هنگام زایمان طبیعی، در صورت وجود عفونت مادر
این کاربرد برای درمان عفونت مادر است و بهمنظور پیشگیری، به نوزاد داده نمیشود.
عفونت قارچی واژن عودکننده یا همراه با دیابت کنترلنشده
به علت احتمال عود یا پاسخ ناکافی، بررسی علت زمینهای و گاهی شناسایی نوع قارچ ضروری است.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به نیستاتین یا هر یک از اجزای این قرص واکنشِ آلرژیک داشتهاید، حتماً به پزشک یا داروساز بگویید
- اگر برای نخستینبار دچار علائمی مانندِ خارش و ترشحاتِ غیرعادیِ واژینال شدهاید، پیش از خوددرمانی برایِ تأییدِ تشخیص به پزشک مراجعه کنید
- باردار بودن یا شیردهی را حتماً به پزشک اطلاع دهید
- اگر دیابت دارید یا به هر دلیلی سیستمِ ایمنیِ ضعیفشدهای دارید، به پزشک بگویید
- اگر علائمِ شما با تب، دردِ شدیدِ شکم یا لگن، یا خونریزیِ غیرطبیعی همراه است، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید
- در صورتِ مصرفِ همزمانِ سایرِ داروها یا محصولاتِ واژینال، به داروساز اطلاع دهید
عوارض احتمالی
- سوزش یا خارشِ خفیفِ موضعی در واژن، بهویژه در روزهای نخستِ درمان
- قرمزی یا تحریکِ جزئیِ بافتِ واژن یا فرج
- افزایشِ کمِ ترشحاتِ واژینال
- تحریکِ خفیفِ پوستِ اطرافِ واژن
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لبها یا گلو، تنگیِ نفس یا کهیرِ گسترده؛ در صورتِ بروز، فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- تشدیدِ ناگهانیِ خارش، سوزش، درد یا تورمِ شدیدِ واژن پس از مصرف؛ در این حالت مصرف را متوقف کنید و به پزشک مراجعه کنید
- تب، لرز یا دردِ شدیدِ شکم و لگن همزمان با علائمِ واژینال؛ اینها میتوانند نشانهٔ عفونتِ جدیتر باشند و نیازمندِ بررسیِ سریعِ پزشکاند
- نبودِ بهبودی پس از پایانِ دورهٔ کاملِ درمان یا بازگشتِ سریعِ علائم؛ در این صورت به پزشک اطلاع دهید تا تشخیص و درمان بازبینی شود
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
از آنجا که نیستاتینِ واژینال تقریباً جذبِ سیستمیک ندارد، تداخلِ داروییِ جدی با داروهای خوراکی یا تزریقی برایش شناختهنشده است. با این حال، مصرفِ همزمانِ سایرِ محصولاتِ واژینال مانندِ اسپرمکشها، کِرمها یا قرصهای واژینالِ دیگر، بدونِ هماهنگی با پزشک توصیه نمیشود، چون ممکن است در اثرِ موضعیِ دارو تداخل ایجاد کند. برخی فرآوردههای ضدقارچیِ واژینال میتوانند بر کاراییِ وسایلِ لاتکسی مانندِ کاندوم اثر بگذارند؛ بنابراین دربارهٔ روشِ پیشگیریِ مناسب از بارداری در طولِ درمان با پزشک مشورت کنید. در هر صورت، فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
نیستاتینِ واژینال تقریباً جذبِ سیستمیک ندارد، به همین دلیل در بسیاری از راهنماهای بالینی گزینهای نسبتاً قابلِقبول برای درمانِ عفونتِ قارچیِ واژن در بارداری و شیردهی در نظر گرفته میشود؛ بهویژه چون عفونتِ درماننشده نزدیکِ زمانِ زایمان میتواند به نوزاد هم منتقل شود. با این حال، تصمیمِ نهایی دربارهٔ مصرف، زمانبندی و نحوهٔ درستِ قرار دادنِ قرص در دورانِ بارداری باید با پزشک باشد و خانمهای باردار یا شیرده نباید بدونِ هماهنگی با پزشک، خودسرانه این دارو را شروع کنند.
نگهداری
این دارو را دور از دسترسِ کودکان و در دمای اتاق، بهدور از رطوبت، نورِ مستقیمِ آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید. قرصها را در بستهبندیِ اصلیِ خود نگه دارید تا از رطوبت محفوظ بمانند. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا آسیبدیده را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا باید قرصِ نیستاتین را ببلعم؟
۰۲در روزهای عادتِ ماهانه چه کار کنم؟
۰۳آیا در طولِ درمان میتوانم رابطهٔ جنسی داشته باشم؟
۰۴اگر شریکِ زندگیام هم علائمی دارد، باید درمان شود؟
۰۵چرا باید دورهٔ درمان را کامل کنم، درحالیکه احساسِ بهتری دارم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۲ سازنده، در گروه G01AA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.