بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · مغز و اعصاب

نئوستیگمین متیل‌سولفات

Neostigmine Methylsulfate
رده ATC N07AA01شکل تزریقیدوز 0.5 mg/1mL، 2.5 mg/1mLبرند در ایران ۷
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

نئوستیگمین متیل‌سولفات یک داروی تزریقی مهارکنندهٔ کولین‌استراز است که با افزایش پیام‌رسانی عصبی‌عضلانی، قدرت انقباض ماهیچه‌ها را بیشتر می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای برگرداندن اثر برخی شل‌کننده‌های عضلانی پس از بیهوشی و جراحی و در موارد انتخاب‌شدهٔ میاستنی گراویس استفاده می‌شود. گاهی نیز برای افزایش حرکات روده یا رفع احتباس ادرار پس از عمل، پس از排 انسداد، به‌کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو می‌تواند ضربان قلب را آهسته کند، فشارخون را پایین بیاورد و ترشحات تنفسی یا تنگی راه‌های هوایی را افزایش دهد؛ بنابراین تزریق آن باید در محیط درمانی و همراه با پایش انجام شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر آسم، ضربان قلب آهسته، اختلال ریتم قلب، بیماری کلیه، انسداد روده یا مجاری ادراری، التهاب صفاق یا جراحی اخیر روده دارید، پیش از تزریق اطلاع دهید. بارداری، شیردهی و مصرف همهٔ داروها و مکمل‌ها نیز باید مطرح شود.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Neostigmine methylsulfate
۰۲

معرفی دارو

نئوستیگمین متیل‌سولفات دارویی تزریقی از گروه مهارکننده‌های کولین‌استراز در دستگاه عصبی است. این دارو تجزیهٔ استیل‌کولین را کاهش می‌دهد و در نتیجه پیام‌های عصبیِ مؤثر بر عضلات اسکلتی و برخی عضلات داخلی بدن را تقویت می‌کند. اثر اصلی آن در بیهوشی، برگرداندن اثر شل‌کننده‌های عضلانیِ غیردپلاریزان پس از جراحی است؛ در میاستنی گراویس نیز می‌تواند ضعف عضلانی را به‌طور علامتی کاهش دهد. چون هم‌زمان بر قلب، ریه، روده و مثانه اثر می‌گذارد، نوع تزریق و مقدار آن باید توسط پزشک تعیین و پایش شود.

۰۳

موارد مصرف

  • برگرداندن اثر شل‌کننده‌های عضلانیِ غیردپلاریزان پس از بیهوشی و جراحی
  • بهبود علامتی ضعف عضلانی در میاستنی گراویس، در موارد انتخاب‌شده
  • کمک به بازگشت حرکات روده در بی‌حرکتی روده یا شبه‌انسداد حاد رودهٔ بزرگ، فقط پس از رد انسداد مکانیکی
  • کمک به رفع احتباس ادرار پس از عمل، در صورت نبود انسداد مجاری ادراری
۰۴

روش مصرف

فرآوردهٔ حاضر فقط تزریقی است و بسته به کاربرد ممکن است وریدی، عضلانی یا زیرجلدی تجویز شود؛ مسیر، مقدار، سرعت و زمان‌بندی را پزشک تعیین می‌کند. تزریق وریدی باید آهسته و همراه با پایش ضربان قلب، فشارخون، تنفس و قدرت عضلات انجام شود. برای کاهش خطر کندشدن ضربان قلب، ممکن است آتروپین یا گلیکوپیرولات پیش از تزریق یا هم‌زمان با آن داده شود. اگر دارو برای میاستنی گراویس به‌صورت دوره‌ای تجویز شده است، نوبت‌ها را طبق برنامه دریافت کنید و مقدار یا فاصلهٔ تزریق را خودسرانه تغییر ندهید؛ افزایش یا قطع خودسرانه می‌تواند ضعف شدید یا عوارض ناشی از افزایش بیش‌ازحد فعالیت عصبی ایجاد کند.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

برگرداندن اثر شل‌کننده‌های عضلانی غیردپلاریزان پس از بیهوشی و جراحی

بزرگسالان۰٫۰۳ تا ۰٫۰۷ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن، به‌صورت تزریق وریدی آهسته؛ حداکثر مجموع ۵ میلی‌گرم یا ۰٫۰۷ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم، هرکدام کمتر است.
کودکان۰٫۰۳ تا ۰٫۰۷ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن، به‌صورت تزریق وریدی آهسته؛ حداکثر ۲٫۵ میلی‌گرم در هر نوبت.

پس از آغاز بازگشت خودبه‌خودی بلوک، همراه یا چند دقیقه پیش از آن با آتروپین یا گلیکوپیرولات در سرنگ جداگانه داده می‌شود؛ راه هوایی، تنفس و ضربان قلب باید پایش شود.

میاستنی گراویس، برای بهبود علامتی ضعف عضلانی

بزرگسالان۱ تا ۲٫۵ میلی‌گرم به‌صورت تزریق عضلانی یا زیرجلدی، معمولاً هر ۲ تا ۴ ساعت در طول روز و بر اساس پاسخ؛ مجموع معمول روزانه ۵ تا ۲۰ میلی‌گرم.
کودکاننوزادان تا ۱ ماهگی: ۰٫۱۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم هر ۶ تا ۸ ساعت، ۳۰ دقیقه پیش از تغذیه؛ در صورت نیاز تا ۰٫۳ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم هر ۴ ساعت. کودکان ۱ ماه تا ۱۱ سال: ۰٫۲ تا ۰٫۵ میلی‌گرم در فواصل مناسب؛ نوجوانان ۱۲ تا ۱۷ سال: ۱ تا ۲٫۵ میلی‌گرم در فواصل مناسب.

فرم تزریقی معمولاً زمانی به‌کار می‌رود که درمان خوراکی عملی نباشد؛ تشدید ضعف، ترشح زیاد یا کندی ضربان می‌تواند نشانهٔ بحران کولینرژیک باشد و نیاز به ارزیابی فوری دارد.

بی‌حرکتی روده (ایلئوس)، به‌ویژه پس از عمل

بزرگسالان۰٫۵ تا ۲٫۵ میلی‌گرم به‌صورت تزریق عضلانی یا زیرجلدی، در فواصل مناسب؛ الگوی رایج درمان پس از عمل ۰٫۵ میلی‌گرم هر ۴ تا ۶ ساعت تا بازگشت حرکات روده است.
کودکان۰٫۱۲۵ تا ۱ میلی‌گرم به‌صورت تزریق عضلانی یا زیرجلدی، در فواصل مناسب و بر اساس پاسخ.

فقط پس از رد انسداد مکانیکی و پریتونیت؛ به‌علت خطر برادی‌کاردی، درمان باید با پایش قلبی انجام شود.

شبه‌انسداد حاد رودهٔ بزرگ (سندرم اوگیلوی)

بزرگسالان۲ میلی‌گرم به‌صورت تزریق وریدی آهسته طی ۳ تا ۵ دقیقه؛ در صورت عدم پاسخ، پس از حدود ۳ ساعت یک نوبت دیگر قابل تجویز است.

فقط پس از رد انسداد مکانیکی و در محیط بیمارستانی با پایش مداوم ریتم قلب و تنفس؛ آتروپین برای درمان برادی‌کاردی باید فوراً در دسترس باشد.

احتباس ادرار پس از عمل، در صورت نبود انسداد مجاری ادراری

بزرگسالان۰٫۵ میلی‌گرم به‌صورت تزریق عضلانی یا زیرجلدی؛ اگر طی ۱ ساعت ادرار برقرار نشد، مثانه باید با سوند تخلیه شود، سپس ۰٫۵ میلی‌گرم هر ۳ ساعت برای دست‌کم ۵ نوبت.
کودکان۰٫۱۲۵ تا ۱ میلی‌گرم به‌صورت تزریق عضلانی یا زیرجلدی، در فواصل مناسب و بر اساس پاسخ.

پیش از مصرف باید انسداد مجاری ادراری رد شود؛ در صورت نبود پاسخ طی ۱ ساعت، سوندگذاری لازم است و ادامهٔ دوز فقط با پایش پزشکی انجام می‌شود.

تنظیم دوز: نئوستیگمین عمدتاً از راه کلیه دفع می‌شود؛ در نارسایی کلیه ممکن است کاهش دوز یا افزایش فاصلهٔ نوبت‌ها و پایش طولانی‌تر لازم باشد. در نارسایی کبدی کاهش دوز ثابت مشخصی وجود ندارد، اما پایش دقیق لازم است. در سالمندان، به‌ویژه همراه اختلال کلیه یا بیماری قلبی، انتخاب مقدار از حد پایین و پایش طولانی‌تر مناسب است؛ دوز دقیق هر بیمار بر اساس سن، وزن، شدت بیماری و عملکرد کلیه و کبد فقط توسط پزشک تعیین می‌شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ حساسیت به نئوستیگمین یا مواد موجود در فرآورده را اطلاع دهید.
  • اگر انسداد روده یا مجاری ادراری، التهاب صفاق، بی‌حرکتی شدید روده یا اتصال جراحی روده دارید، پیش از تزریق بگویید.
  • آسم یا سابقهٔ تنگی راه‌های هوایی را مطرح کنید؛ نئوستیگمین می‌تواند انقباض راه‌های هوایی و ترشحات تنفسی را بیشتر کند.
  • ضربان قلب آهسته، اختلال ریتم، بیماری قلبی، افت فشارخون یا حملهٔ قلبی اخیر نیاز به احتیاط و پایش ویژه دارد.
  • صرع، پرکاری تیروئید، زخم معده، بیماری پارکینسون، بیماری کلیه یا سالمندی را به پزشک اطلاع دهید؛ در بیماری کلیه و سالمندان ممکن است اثر دارو طولانی‌تر شود.
  • فهرست همهٔ داروها، به‌ویژه داروهای بیهوشی، شل‌کننده‌های عضلانی و برخی آنتی‌بیوتیک‌ها، و نیز بارداری یا شیردهی را اعلام کنید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تهوع یا استفراغ
  • دل‌پیچه، افزایش حرکات روده یا اسهال
  • افزایش بزاق، اشک یا تعریق
  • سرگیجه یا سردرد
  • گرفتگی یا پرش عضلات
  • تکرر یا بی‌اختیاری ادرار
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • کندشدن شدید ضربان قلب، ضربان نامنظم، غش، افت فشارخون شدید یا درد قفسهٔ سینه: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تنگی نفس، خس‌خس، انقباض راه‌های هوایی، افزایش شدید ترشحات یا کاهش سطح هوشیاری: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تورم لب‌ها، زبان یا صورت، کهیر گسترده، مشکل در بلع یا واکنش حساسیتی شدید: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • ضعف عضلانیِ رو به افزایش، اختلال بلع یا تکلم، ناتوانی در نگه‌داشتن سر یا دشواری تنفس: فوراً به کادر درمان اطلاع دهید یا به اورژانس مراجعه کنید و تزریق اضافی دریافت نکنید.
  • درد و نفخ شدید شکم، استفراغ مداوم یا ناتوانی در دفع گاز و مدفوع: مراجعهٔ سریع به پزشک یا اورژانس لازم است، زیرا ممکن است نشانهٔ انسداد یا عارضهٔ جدی روده باشد.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

نئوستیگمین اثر شل‌کننده‌های عضلانیِ غیردپلاریزان را کاهش می‌دهد، اما ممکن است اثر مرحلهٔ نخستِ شل‌کننده‌ای مانند سوکسینیل‌کولین را طولانی کند؛ انتخاب داروی بیهوشی و زمان تزریق باید با متخصص بیهوشی باشد. برخی آنتی‌بیوتیک‌های آمینوگلیکوزیدی مانند جنتامایسین و آمیکاسین و داروهای دیگری که انتقال عصبی‌عضلانی را مختل می‌کنند، می‌توانند پاسخ عضلانی را تغییر دهند. آتروپین و گلیکوپیرولات برای کاهش برخی عوارض قلبی و ترشحی به‌کار می‌روند، اما مصرف آن‌ها نیز باید توسط کادر درمان انجام شود. برای این فرآوردهٔ تزریقی تداخل غذایی مستقیم مهمی شناخته نشده است؛ بااین‌حال تا برطرف‌شدن سرگیجه، ضعف یا افت فشارخون از الکل پرهیز کنید. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

داده‌های انسانی دربارهٔ مصرف نئوستیگمین متیل‌سولفات در بارداری محدود است. این دارو، به‌ویژه نزدیک زمان زایمان، ممکن است تحریک رحم یا زایمان زودرس ایجاد کند؛ بنابراین در بارداری فقط در صورت نیاز روشن و با نظر متخصص استفاده می‌شود. دربارهٔ ورود دارو به شیر مادر اطلاعات قطعی وجود ندارد، هرچند مقدار آن احتمالاً کم است؛ در صورت مصرف مداوم برای میاستنی گراویس، نوزاد از نظر دل‌پیچه، اسهال یا ضعف پایش می‌شود.

۱۰

نگهداری

آمپول یا ویال را در بسته‌بندی اصلی، معمولاً در دمای اتاق و زیر ۲۵ درجه، دور از نور و گرمای شدید نگهداری کنید و از یخ‌زدگی محافظت شود. محلول کدر، تغییررنگ‌داده یا دارای ذرات نباید مصرف شود. فرآوردهٔ بازشده یا باقی‌ماندهٔ آمپول را برای مصرف بعدی نگه ندارید، تاریخ انقضا را بررسی کنید و دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی0.5 mg / 1mL
تزریقی2.5 mg / 1mL
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۷ برند از ۹ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
نئوستیگمین متیل سولفات NEOSTIGMINE METHYLSULFATE
100 AMPULE in 1 BOX
B.Braun
تزریقی
نئوستیگمین متیل سولفات NEOSTIGMINE METHYLSULFATE
5 AMPULE in 1 BOX · 10 AMPULE in 1 BOX
Health Biotech Limited
تزریقی
پلانتیگمین PLANTIGMIN
6 AMPULE in 1 BOX · 6 VIAL in 1 BOX
polifarma
تزریقی
نئوستیگمین متیل سولفات NEOSTIGMINE METHYLSULFATE
10 AMPULE in 1 BOX
البرز دارو
تزریقی
نئوستیگمین NEOSTIGMINE
10 AMPULE in 1 BOX
دارو سازی اسوه
تزریقی
پروپیلن گلیکول PROPYLENE GLYCOL (SEPIDAJ) BULK
دارو سازی سپیداج
تزریقی
نئوستیگمین متیل سولفات NEOSTIGMINE METHYLSULFATE
10 AMPULE in 1 BOX
داروسازی اکسیر
تزریقی
ایپوستیگمین IPOSTIGMINE
25 AMPULE in 1 BOX · 50 AMPULE in 1 BOX · 100 AMPULE in 1 BOX
داروسازی کاسپین تأمین
تزریقی
نئوستیگمین 05 م گ / م ل آمپول NEOSTIGMINE METHYLSULFATE 0.5MG/1ML AMP
داروسازی کاسپین تأمین
تزریقی
نئوستیگمین 25 م گ /1 م ل آمپول NEOSTIGMINE METHYLSULFATE 2.5MG/1ML AMP
داروسازی کاسپین تأمین
تزریقی
نئوستیگمین NEOSTIGMINE
10 AMPULE in 1 BOX
کارخانجات دارو پخش
تزریقی
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا می‌توان نئوستیگمین متیل‌سولفات را در خانه تزریق کرد؟
خیر. این دارو می‌تواند به‌سرعت ضربان قلب، تنفس و قدرت عضلات را تغییر دهد و باید توسط پزشک یا پرستار آموزش‌دیده تزریق شود. هنگام تزریق و پس از آن، پایش قلب و تنفس ممکن است ضروری باشد.
۰۲چرا نئوستیگمین را بعد از بیهوشی تزریق می‌کنند؟
در برخی جراحی‌ها برای شل‌کردن عضلات از داروهای خاصی استفاده می‌شود. نئوستیگمین اثر این شل‌کننده‌های عضلانی را برمی‌گرداند تا قدرت عضلات و تنفس بیمار پس از عمل بهتر شود.
۰۳چرا معمولاً آتروپین یا گلیکوپیرولات همراه نئوستیگمین داده می‌شود؟
نئوستیگمین علاوه بر عضلات اسکلتی، می‌تواند ضربان قلب را آهسته و ترشح بزاق و ترشحات تنفسی را بیشتر کند. آتروپین یا گلیکوپیرولات برای کاهش بخشی از این اثرها در محیط درمانی استفاده می‌شود.
۰۴آیا نئوستیگمین برای میاستنی گراویس هم استفاده می‌شود؟
بله، می‌تواند در برخی شرایط ضعف عضلانیِ میاستنی گراویس را به‌طور علامتی کاهش دهد، به‌ویژه زمانی که شکل تزریقی لازم باشد. زمان‌بندی و مقدار آن باید بر اساس وضعیت بیمار تعیین شود؛ افزایش یا قطع خودسرانه خطرناک است.
۰۵آیا نئوستیگمین برای یبوست یا ناتوانی در ادرارکردن مناسب است؟
گاهی در بی‌حرکتی روده یا احتباس ادرار پس از عمل، پس از اطمینان از نبود انسداد، استفاده می‌شود. برای یبوست معمولی یا ناتوانی جدید در ادرارکردن نباید خودسرانه تزریق شود، چون در صورت انسداد می‌تواند خطرناک باشد.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۳ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۷ برند از ۹ سازنده، در گروه N07AA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.