مولگراموستیم
مولگراموستیم یک عامل رشد خونساز و محرک ایمنی است که تولید و فعالیت برخی گلبولهای سفید را افزایش میدهد. این داروی تزریقی برای کمک به کوتاه شدن دورهٔ نوتروپنی، یعنی کاهش نوتروفیلها، استفاده میشود.
بیشتر پس از شیمیدرمانی ضدسرطان یا درمانهای شدید آمادهسازی برای پیوند مغز استخوان تجویز میشود تا مدت نوتروپنی و خطر عفونت کمتر شود. کاربرد و زمان شروع آن به نوع درمان و نتایج آزمایش خون بستگی دارد.
تزریق نخست و ادامهٔ درمان باید زیر نظر پزشک آشنا با درمانهای سرطان و اختلالات خونسازی انجام شود. همزمانی با پرتودرمانی میدانوسیع ممنوع است و واکنش حساسیتی شدید یا تنگی نفس پس از تزریق نیازمند رسیدگی فوری است.
پیش از تزریق، حساسیت دارویی، بیماری ریوی یا خودایمنی، اختلالات خونی، پرتودرمانی و همهٔ داروهایتان را اعلام کنید. تب و لرز، خونریزی یا کبودی غیرعادی، تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه یا تورم ناگهانی را سریع گزارش کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
مولگراموستیم در ردهٔ داروهای ضدسرطان و ایمنی و عوامل محرک رشد گلبولهای سفید قرار میگیرد. این دارو نسخهٔ ساختهشدهٔ آزمایشگاهی از یک پیامرسان طبیعی بدن است که مغز استخوان را به تولید و بلوغ نوتروفیلها و برخی سلولهای دفاعی دیگر تحریک میکند. هدف اصلی شکل تزریقی آن، کاهش خطر عفونت ناشی از نوتروپنی پس از شیمیدرمانی و کوتاه کردن مدت نوتروپنی پس از برخی درمانهای شدید و پیوند خودی است. این فرآورده برای تهیهٔ محلول تزریقی، با قدرت ۰٫۴ میلیگرم عرضه شده و آمادهسازی و تزریق آن باید توسط کادر درمان انجام شود.
موارد مصرف
- کاهش خطر عفونت ناشی از نوتروپنی پس از شیمیدرمانی ضدسرطان.
- کوتاه کردن مدت نوتروپنی پس از درمانهای شدید آمادهسازی و پیوند خودی مغز استخوان یا سلولهای بنیادی خونساز.
- کمک به کاهش نوتروپنی شدید یا طولانیمدت و خطر بالای نوتروپنی پس از پیوند خودی، از جمله در صورت شکست پیوند، در بیماران منتخب.
روش مصرف
مولگراموستیم بسته به علت مصرف، بهصورت تزریق زیرجلدی یا تزریق وریدی کنترلشده تجویز میشود. اگر فرآورده بهشکل پودر عرضه شده باشد، بازسازی و رقیقسازی آن باید با حلال و روش مناسب و فقط توسط کادر درمان انجام شود؛ بیمار نباید خودسرانه آن را آماده یا تزریق کند. زمان شروع نسبت به آخرین نوبت شیمیدرمانی و پیوند اهمیت دارد و معمولاً همزمان با شیمیدرمانی آغاز نمیشود؛ تعداد نوبتها و مدت درمان را متخصص بر اساس شمارش خون تعیین میکند. برای جبران نوبت فراموششده، نوبت اضافی یا مقدار دوبرابر دریافت نکنید و با مرکز درمانی تماس بگیرید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر سابقهٔ حساسیت به مولگراموستیم یا هر جزء فرآورده دارید، پیش از نخستین تزریق اطلاع دهید.
- بیماری ریوی یا قلبی، تنگی نفس، یا سابقهٔ تجمع مایع اطراف ریه یا قلب را به پزشک بگویید.
- در صورت ابتلا به بیماری خودایمنی، کاهش ایمنی پلاکتی، کمخونی یا سایر اختلالات خونی، پزشک باید پیش از درمان در جریان باشد.
- اگر لوسمی یا دیگر بدخیمیهای مربوط به سلولهای خونساز دارید، یا پس از شیمیدرمانی هنوز سلولهای نابالغ در خون یا مغز استخوان باقی مانده است، این موضوع اهمیت ویژه دارد.
- هرگونه پرتودرمانی در حال انجام یا برنامهریزیشده، بهویژه پرتودرمانی با میدانوسیع، باید پیش از تزریق اعلام شود؛ همزمانی آن با مولگراموستیم ممنوع است.
- بارداری، قصد بارداری، شیردهی، سن پایین یا مصرف هر داروی نسخهای، بدون نسخه، داروی شیمیدرمانی و مکمل را به پزشک و داروساز اطلاع دهید؛ شمارش کامل خون، پلاکت، هماتوکریت و گاهی آلبومین در طول درمان پایش میشود.
عوارض احتمالی
- تب و احساس گرما
- لرز یا علائم شبیه آنفلوآنزا
- تهوع، استفراغ یا اسهال
- خستگی، ضعف یا بیاشتهایی
- درد استخوانی، عضلانی یا مفصلی
- قرمزی، درد یا تورم محل تزریق زیرجلدی و گاهی بثورات پوستی
- واکنش حساسیتی شدید مانند کهیر گسترده، تورم صورت یا گلو، خسخس، تنگی نفس، افت فشار یا غش: تزریق را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- مشکل جدی ریه مانند تنگی نفس جدید یا رو به بدتر شدن، سرفه و تب همراه با درد قفسهٔ سینه، افت اکسیژن یا کبودی لبها: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههای نشت مویرگی مانند تورم ناگهانی دستوپا، افزایش سریع وزن، ضعف یا سرگیجه، افت فشار، کاهش ادرار یا تنگی نفس: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد قفسهٔ سینه، تپش قلب نامنظم، تنگی نفس در حالت استراحت، تورم ناگهانی یا غش میتواند نشانهٔ عارضهٔ قلبی یا تجمع مایع اطراف قلب و ریه باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کبودی و لکههای نقطهای بیدلیل، خونریزی بینی یا لثه، خون در ادرار یا مدفوع، رنگپریدگی یا ضعف شدید میتواند با کاهش پلاکت یا هموگلوبین مرتبط باشد؛ همان روز با پزشک تماس بگیرید و در خونریزی شدید یا سردرد ناگهانی شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مهمترین ملاحظات مربوط به درمانهای همزمان است: مولگراموستیم نباید برای افزایش شدت شیمیدرمانی فراتر از برنامهٔ تعیینشده استفاده شود و شروع آن همزمان با شیمیدرمانی مناسب نیست. همزمانی با پرتودرمانی میدانوسیع ممنوع است. از آنجا که ممکن است آلبومین خون کاهش یابد، برخی داروهایی که اتصال زیادی به آلبومین دارند نیاز به بازبینی پزشک پیدا میکنند. تداخل غذایی مشخصی برای این فرآوردهٔ تزریقی شناخته نشده و تداخل اختصاصی تثبیتشدهای با الکل گزارش نشده است؛ فهرست کامل داروها، داروهای شیمیدرمانی، داروهای ضدویروس و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
ایمنی مولگراموستیم در بارداری بهطور کافی مشخص نشده و در مطالعات حیوانی آسیبهای تولیدمثلی دیده شده است؛ اگر باردارید، احتمال بارداری دارید یا قصد بارداری دارید، پیش از درمان اطلاع دهید و مصرف فقط پس از ارزیابی متخصص انجام شود. مشخص نیست دارو وارد شیر انسان میشود یا نه؛ بهدلیل احتمال آسیب به شیرخوار، در زمان درمان شیردهی توصیه نمیشود و دربارهٔ توقف موقت آن با پزشک تصمیم بگیرید.
نگهداری
ویال یا پودر این فرآورده را معمولاً در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، دور از نور و هرگز در فریزر نگهداری کنید؛ شرایط درجشده روی جعبهٔ همان فرآورده مقدم است. پس از بازسازی یا تهیهٔ محلول، مدت نگهداری محدود است و محلول باقیمانده نباید برای نوبت بعد نگه داشته شود. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید و تاریخ انقضا و سالم بودن بستهبندی را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی برای محلول | 0.4 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مولگراموستیم خودش داروی ضدسرطان است؟
۰۲چرا بعد از تزریق تب یا درد استخوان پیدا میکنم؟
۰۳آیا میتوانم مولگراموستیم را خودم در خانه تزریق کنم؟
۰۴آیا هنگام مصرف مولگراموستیم میتوانم پرتودرمانی کنم؟
۰۵آیا مولگراموستیم بعد از هر نوع پیوند مغز استخوان استفاده میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه L03AA03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.