میلتفوسین
میلتفوسین یک داروی خوراکی ضدانگلی از گروه داروهای ضدلیشمانیا است. با مختلکردن ساختار و سوختوساز انگل لیشمانیا به درمان عفونت کمک میکند.
برای برخی موارد لیشمانیوز احشایی (کالاآزار)، لیشمانیوز پوستی (سالک) و لیشمانیوز مخاطی تجویز میشود. مناسببودن آن به گونهٔ انگل، محل عفونت و وضعیت بیمار بستگی دارد.
مهمترین هشدار، آسیب شدید به جنین است؛ میلتفوسین در بارداری ممنوع است و در افراد دارای امکان بارداری باید پیشگیری مؤثر رعایت شود. مصرف همراه غذا، تکمیل دوره و جدیگرفتن استفراغ یا اسهال شدید اهمیت دارد.
پیش از شروع، در صورت بارداری یا احتمال آن، شیردهی، بیماری کلیه یا کبد، سندرم شوگرن–لارسون، حساسیت دارویی یا مصرف دارو و مکمل دیگر اطلاع دهید. بثورات تاولدار، تنگی نفس، زردی، کاهش ادرار، خونریزی غیرعادی یا اسهال و استفراغ مداوم نیازمند ارزیابی فوری است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
میلتفوسین یک داروی خوراکی ضدانگلی از گروه داروهای ضدلیشمانیا است و به شکل کپسول عرضه میشود. در برخی ردهبندیهای درمانی در گروه «ضدسرطان و ایمنی» ثبت شده، اما کاربرد اصلی آن درمان برخی انواع لیشمانیوز است، نه درمان معمول سرطان. این دارو با برهمزدن چربیهای غشای انگل و فرایند تولید انرژی آن، به ازبینرفتن انگل کمک میکند. انتخاب آن به شکل بیماری، گونهٔ انگل و وضعیت بیمار بستگی دارد.
موارد مصرف
- لیشمانیوز احشایی (کالاآزار) ناشی از برخی گونههای حساس لیشمانیا
- لیشمانیوز پوستی (سالک) در گونهها و مناطق منتخب
- لیشمانیوز مخاطی در موارد منتخب و با تشخیص متخصص
روش مصرف
میلتفوسین را دقیقاً در زمانهای مقررِ نسخه و همراه غذا مصرف کنید؛ این کار معمولاً تهوع و ناراحتی معده را کمتر میکند. کپسول را کامل با آب ببلعید و آن را نجوید، خرد نکنید، باز نکنید یا در آب حل نکنید. دورهٔ کامل را حتی پس از بهترشدن علائم تمام کنید و برای جبران نوبت فراموششده هرگز دو برابر نخورید؛ اگر پس از مصرف استفراغ کردید، کپسول دیگری را خودسرانه تکرار نکنید. زمانبندی و مدت درمان به نسخه و تشخیص پزشک وابسته است و تغییر یا قطع آن باید با هماهنگی انجام شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر باردارید، احتمال بارداری دارید یا قصد بارداری دارید؛ مصرف در بارداری ممنوع است و پیش از آغاز درمان آزمایش بارداری لازم است.
- اگر شیردهید یا قصد شیردهی دارید، زیرا دربارهٔ ورود دارو به شیر انسان اطلاعات کافی وجود ندارد و باید برای تغذیهٔ نوزاد برنامهریزی شود.
- اگر بیماری کلیه یا کبد، سابقهٔ افزایش کراتینین یا آنزیمهای کبدی، یا کمآبی شدید دارید؛ ممکن است آزمایشهای پایه و پایش در طول و پس از درمان لازم باشد.
- اگر به میلتفوسین یا مواد تشکیلدهندهٔ کپسول حساسیت دارید، یا به سندرم شوگرن–لارسون، یک اختلال ژنتیکی نادر سوختوساز چربی، مبتلا هستید؛ مصرف این دارو ممنوع است.
- فهرست کامل داروهای نسخهای و بدون نسخه، مکملها، فرآوردههای گیاهی و قرصهای خوراکی جلوگیری از بارداری را ارائه دهید.
- در کودکان زیر ۱۲ سال ایمنی دارو ثابت نشده و اطلاعات سالمندان محدود است؛ اگر دربارهٔ باروری، قصد فرزندآوری، درد بیضه یا تغییر انزال نگرانی دارید، این موضوع را هم پیش از درمان مطرح کنید.
عوارض احتمالی
- تهوع
- استفراغ
- اسهال
- درد شکم
- کاهش اشتها
- سردرد یا سرگیجه
- تورم لب، زبان یا صورت، تنگی نفس، خسخس، کهیر گسترده یا غش: احتمال واکنش آلرژیک شدید؛ فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
- راش گسترده، تاول، کندهشدن پوست یا زخم دردناک دهان و چشم: احتمال واکنش پوستی شدید؛ مصرف را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- استفراغ یا اسهال شدید و مداوم، ناتوانی در نوشیدن، تشنگی شدید، سرگیجه یا کاهش ادرار: خطر کمآبی و آسیب کلیه مطرح است؛ در صورت نداشتن محدودیت مایعات، مایعات کافی بنوشید و اگر علائم شدید است یا ادرار کم شده، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، خستگی شدید، ورم یا کاهش واضح ادرار: میتواند نشانهٔ آسیب کبد یا کلیه باشد؛ همان روز ارزیابی پزشکی لازم است.
- کبودی یا خونریزی غیرعادی، مدفوع سیاه، خوندماغ مکرر، تب یا گلودرد شدید: احتمال اختلال پلاکت یا گلبول سفید وجود دارد؛ فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- درد چشم، قرمزی، حساسیت به نور یا تاری و کاهش دید: مصرف را متوقف کنید و فوراً به مرکز درمانی یا چشمپزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برای میلتفوسین تداخل دارویی مستقیمِ مهمی با داروهای معمول بهطور قطعی ثابت نشده است، اما بررسیها محدودند و تداخل با ناقلهای دارویی بهخوبی ارزیابی نشده است. استفراغ یا اسهال میتواند جذب قرصهای خوراکی جلوگیری را کم کند؛ در این حالت تا برطرفشدن علائم از یک روش غیرهورمونی یا جایگزین مؤثر استفاده کنید. غذای خاصی ممنوع نیست و مصرف دارو همراه غذا توصیه میشود؛ تداخل اختصاصیِ ثابتشدهای با الکل گزارش نشده، اما برای تشدیدنشدن تهوع، کمآبی و فشار احتمالی بر کبد بهتر است در دورهٔ درمان از الکل پرهیز شود. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
میلتفوسین در بارداری ممنوع است و میتواند به جنین آسیب شدید بزند. در افراد دارای امکان بارداری، پیش از آغاز درمان آزمایش بارداری و استفاده از پیشگیری مؤثر در طول درمان و تا ۵ ماه پس از آخرین کپسول لازم است؛ اگر حین درمان بارداری رخ داد، دارو را قطع و فوراً به پزشک اطلاع دهید. معلوم نیست دارو وارد شیر انسان میشود یا نه، بنابراین شیردهی در طول درمان و تا ۵ ماه پس از پایان آن باید انجام نشود.
نگهداری
دارو را در دمای اتاق، معمولاً ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سانتیگراد، دور از رطوبت و در بستهبندی اصلی نگه دارید؛ آن را در حمام یا کنار سینک نگذارید. دارو باید دور از دسترس کودکان باشد و پیش از مصرف، تاریخ انقضا و سالمبودن کپسول بررسی شود. اگر روی بستهبندی فرآوردهٔ شما دستور متفاوتی نوشته شده است، همان دستور را ملاک قرار دهید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 50 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میلتفوسین همان ایمپاویدو است؟
۰۲آیا میلتفوسین برای هر نوع سالک مناسب است؟
۰۳چرا باید میلتفوسین را همراه غذا و بهصورت کامل مصرف کرد؟
۰۴اگر هنگام مصرف میلتفوسین تهوع، استفراغ یا اسهال گرفتم چه کنم؟
۰۵آیا میلتفوسین بر باروری اثر میگذارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۳ سازنده، در گروه L01XX09. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.