میلرینون
میلرینون دارویی از ردهٔ مهارکنندههای آنزیمِ فسفودیاستراز-۳ است که بهطور موقت قدرتِ انقباضِ قلب را افزایش میدهد و عروق را کمی گشاد میکند.
این دارو بیشتر در بیمارستان و بخشِ مراقبتهای ویژه، برای درمانِ کوتاهمدتِ نارساییِ حادِ قلبی و کمک به پمپاژِ قلب در شرایطِ بحرانی بهکار میرود.
میلرینون میتواند ریتمِ قلب را دچارِ اختلال کند و فشارِ خون را بهشدت پایین بیاورد؛ به همین دلیل همیشه با پایشِ پیوستهٔ قلب و فشارِ خون و در محیطِ بیمارستانی تزریق میشود.
اگر در حینِ تزریقِ میلرینون یا پس از آن احساسِ تپشِ شدید، سرگیجهٔ زیاد، دردِ قفسهٔ سینه یا ضعفِ ناگهانی کردید، بیدرنگ به تیمِ درمانی اطلاع دهید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
میلرینون از خانوادهٔ داروهای مهارکنندهٔ آنزیمِ فسفودیاستراز-۳ است و در دستهٔ درمانیِ قلب و عروق جای میگیرد. این دارو با مهارِ همین آنزیم در سلولهای قلب و دیوارهٔ عروق، غلظتِ یک پیامرسانِ درونسلولی را در این بافتها بالا میبرد؛ نتیجهٔ این کار، تقویتِ نیرویِ انقباضِ عضلهٔ قلب از یکسو و شلشدن و گشادیِ عروق از سویِ دیگر است. به همین دلیل میلرینون را «اینودیلاتور» هم مینامند، یعنی دارویی که همزمان قلب را تقویت و عروق را گشاد میکند. کاربردِ اصلیِ آن، پشتیبانیِ موقتِ عملکردِ قلب در نارساییِ حادِ قلبی و کاهشِ بارِ کاری روی قلبِ ضعیفشده است. این دارو فقط بهصورتِ تزریقی و در محیطِ بیمارستانی، آن هم زیرِ نظرِ مستقیمِ پزشکِ متخصصِ قلب یا مراقبتهای ویژه، استفاده میشود.
موارد مصرف
- درمانِ کوتاهمدتِ نارساییِ حادِ قلبی که به درمانهای معمول پاسخِ کافی نداده
- حمایت از عملکردِ قلب در شوکِ قلبی و افتِ شدیدِ بروندهِ قلبی
- پشتیبانیِ قلب بلافاصله پس از جراحیِ قلبِ باز
- کمک به بیمارانِ در انتظارِ پیوندِ قلب یا اتصال به دستگاههای کمکیِ گردشِ خون
- کنترلِ موقتِ نارساییِ پیشرفتهٔ قلبی در بستریِ بیمارستانی، زیرِ نظرِ متخصصِ قلب
روش مصرف
میلرینون هرگز در منزل یا توسطِ خودِ بیمار مصرف نمیشود؛ این دارو فقط بهصورتِ تزریقِ وریدی و در بیمارستان، معمولاً در بخشِ مراقبتِ ویژهٔ قلبی، توسطِ پزشک یا پرستار تزریق میشود. روشِ معمول این است که ابتدا مقدارِ اولیه و سپس تزریقِ پیوسته با سرعتی مشخص انجام میشود و در تمامِ این مدت، ریتمِ قلب، فشارِ خون و عملکردِ کلیهها بهدقت پایش میشوند. مقدار و مدتِ دقیقِ تزریق را پزشک بر اساسِ وزن، عملکردِ کلیه و پاسخِ قلبِ بیمار تعیین میکند و ممکن است در طولِ درمان تغییر کند. بیمار یا همراهانِ او نیازی به نگرانی دربارهٔ محاسبهٔ دوز ندارند؛ فقط کافی است هر احساسِ غیرِعادی مانندِ تپشِ قلب یا سرگیجه را همان لحظه به پرستار یا پزشکِ بالین اطلاع دهند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
نارسایی حاد قلبی مقاوم به درمان معمول
پایش مداوم فشار خون، نوار قلب، مایعات، الکترولیتها و عملکرد کلیه ضروری است؛ افت فشار یا آریتمی نیازمند کاهش یا قطع انفوزیون است.
شوک قلبی و افت شدید برونده قلبی
در شوک همراه با فشار خون پایین، احتمال تشدید افت فشار وجود دارد؛ درمان فقط با پایش لحظهای در بخش مراقبت ویژه انجام شود.
کاهش برونده قلبی بلافاصله پس از جراحی قلب باز
فشار خون، ریتم قلب، شمارش پلاکت، الکترولیتها و عملکرد کلیه پایش شوند؛ طولانی شدن انفوزیون خطر عوارض را افزایش میدهد.
حمایت موقت در انتظار پیوند قلب یا اتصال به دستگاه کمکگردش خون
فقط در مرکز تخصصی و با پایش مداوم انجام شود؛ بروز آریتمی یا افت فشار باید فوراً ارزیابی شود.
تشدید حاد نارسایی پیشرفتهٔ قلبی در بیمار بستری
برای درمان نگهدارندهٔ معمول در منزل یا مصرف طولانیمدت مناسب نیست و خطر آریتمی و افت فشار دارد.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به میلرینون
- بیماریهای دریچهای قلب، بهویژه تنگیِ دریچهٔ آئورت یا ریوی
- سابقهٔ آریتمی یا اختلالِ ریتمِ قلب
- فشارِ خونِ پایین یا کمآبیِ بدن
- هرگونه مشکلِ کلیوی، چون دفعِ این دارو عمدتاً از راهِ کلیه انجام میشود
- بارداری، شیردهی یا برنامه برای بارداری، و فهرستِ کاملِ داروهای در حالِ مصرف
عوارض احتمالی
- سردرد
- لرزش یا رعشهٔ خفیف
- حالتِ تهوع
- گرگرفتگی یا احساسِ گرمای خفیف
- کاهشِ خفیفِ فشارِ خون که معمولاً گذرا است
- ضربانِ نامنظم یا بسیار تندِ قلب — اگر تپشِ شدید، دورانِ سر یا غشِ ناگهانی را تجربه کردید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا بیدرنگ تیمِ درمانی را در جریان بگذارید
- افتِ شدیدِ فشارِ خون با نشانههایی مانندِ سرگیجهٔ شدید، سردی و رنگپریدگیِ پوست یا کاهشِ سطحِ هوشیاری — نیازمندِ رسیدگیِ فوریِ پزشکی است
- دردِ قفسهٔ سینه یا نشانههایی که به کاهشِ خونرسانی به قلب اشاره دارد — فوراً به پزشک یا اورژانس اطلاع دهید
- کبودیِ آسان یا خونریزیِ غیرِمعمول، بهعنوانِ نشانهٔ احتمالیِ کاهشِ پلاکتهای خون — نیازمندِ بررسیِ پزشک و آزمایشِ خون
- واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تنگیِ نفس، تورمِ صورت یا گلو یا کهیرِ گسترده — فوراً با اورژانس تماس بگیرید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
میلرینون در بسیاری از موارد در کنارِ سایرِ داروهای تقویتکنندهٔ قلب یا داروهای فشارِ خون بهکار میرود؛ این ترکیبها را پزشک با پایشِ دقیق انتخاب و تنظیم میکند. نکتهٔ مهم این است که مصرفِ همزمانِ دیورتیکها (ادرارآورها) میتواند سطحِ پتاسیمِ خون را پایین بیاورد و همین افتِ پتاسیم، خطرِ آریتمیِ ناشی از میلرینون را بیشتر میکند؛ به همین دلیل کنترلِ دورهایِ الکترولیتهای خون در طولِ درمان اهمیت دارد. هر داروی دیگری که خودش باعثِ افتِ فشارِ خون میشود نیز میتواند اثرِ افتفشاریِ میلرینون را تشدید کند. چون این دارو در بیمارستان تجویز میشود، پیش از شروعِ تزریق باید فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و بیماریهای زمینهای به پزشک و داروسازِ بالینی گفته شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ مصرفِ میلرینون در بارداری، اطلاعاتِ انسانیِ کافی در دست نیست و این دارو معمولاً تنها در شرایطِ اورژانسیِ قلبی و زمانیکه فایدهٔ آن برای مادر از خطرِ احتمالی بیشتر باشد، توسطِ تیمِ فوقتخصصیِ قلب و زنان تجویز میشود. اطلاعاتِ مشخصی هم دربارهٔ ورودِ این دارو به شیرِ مادر در دسترس نیست؛ به همین دلیل تصمیم دربارهٔ شیردهی در دورانِ مصرفِ میلرینون باید کاملاً با نظرِ پزشکِ معالج گرفته شود.
نگهداری
نگهداریِ میلرینون معمولاً بر عهدهٔ داروخانهٔ بیمارستان است: این دارو باید دور از نورِ مستقیم و در دمایی معمولاً بینِ ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سلسیوس نگهداری شود و از یخزدگی محافظت گردد. ویالهای بازشده یا رقیقشده نباید برای بیمارِ دیگر یا نوبتِ بعد دوباره استفاده شوند. مانندِ هر داروی تزریقی، این محلول باید دور از دسترسِ کودکان بماند و پیش از تزریق، تاریخِ انقضا و سالمبودنِ ظاهریِ محلول (شفاف و بدونِ ذرهٔ معلق) بررسی شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 1 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۷ برند از ۱۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میلرینون قرص یا شکلِ خوراکی هم دارد؟
۰۲چرا میلرینون فقط در بیمارستان تزریق میشود؟
۰۳میلرینون چه فرقی با سایرِ داروهای تقویتکنندهٔ قلب دارد؟
۰۴آیا مصرفِ میلرینون خطرِ آریتمی دارد؟
۰۵بعد از قطعِ تزریقِ میلرینون چه اتفاقی میافتد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۷ برند از ۱۶ سازنده، در گروه C01CE02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.