مژسترول استات
مژسترول استات یک داروی هورمونی از گروه پروژستینها و داروهای ضدسرطان است. با تغییر اثر هورمونهای جنسی به کنترل برخی سرطانهای پیشرفته کمک میکند و در بعضی فرآوردهها اشتها را افزایش میدهد.
قرص آن بیشتر برای درمان تسکینی سرطان پیشرفته پستان یا آندومتر بهکار میرود. سوسپانسیون خوراکی برای بیاشتهایی، تحلیلرفتگی یا کاهش وزن قابلتوجه در افراد مبتلا به ایدز تجویز میشود.
مژسترول استات با خطر لختهٔ خون، بالا رفتن قند خون و کاهش فعالیت غدههای فوقکلیه همراه است؛ در مصرف طولانی یا هنگام بیماری شدید، قطع خودسرانه میتواند خطرناک باشد. در بارداری نباید مصرف شود.
اگر سابقهٔ لختهٔ خون، دیابت، بیماری کلیه یا کبد، یا مصرف داروی رقیقکنندهٔ خون دارید، پیش از شروع اطلاع دهید. تنگی نفس ناگهانی، درد قفسهٔ سینه، تورم یکطرفهٔ پا، یا ضعف و سرگیجهٔ شدید نیازمند ارزیابی فوری است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
مژسترول استات شکل مصنوعی هورمون پروژسترون و یک پروژستین با اثر ضدسرطانی است و به صورت قرص و سوسپانسیون خوراکی عرضه میشود. در برخی سرطانهای وابسته به هورمون، با تغییر اثر هورمونهای جنسی و کاهش تحریک هورمونی سلولهای سرطانی عمل میکند؛ پاسخ به درمان به نوع و ویژگیهای سرطان بستگی دارد. در سوسپانسیون، سازوکار افزایش اشتها و وزن کاملاً روشن نیست، اما ممکن است اشتها و وزن را بیشتر کند. کاربرد ضدسرطانی آن معمولاً تسکینی است و جایگزین جراحی، پرتودرمانی یا شیمیدرمانیِ تجویزشده نمیشود؛ این دارو در ایران ممکن است با نامهای مژکس-آی، جستیران، مژرا و برندوکر عرضه شود.
موارد مصرف
- درمان تسکینی سرطان پیشرفته پستان، بهویژه بیماری عودکننده، غیرقابلجراحی یا منتشرشده
- درمان تسکینی سرطان پیشرفته آندومتر، یعنی پوشش داخلی رحم
- درمان بیاشتهایی و تحلیلرفتگی همراه با ایدز
- درمان کاهش وزن قابلتوجه و توضیحدادهنشده در افراد مبتلا به ایدز، پس از بررسی علتهای قابلدرمان
- کمک به بهبود بیاشتهایی و کاهش وزن ناشی از سرطان پیشرفته در برخی برنامههای درمانی، فقط با تصمیم متخصص
روش مصرف
مژسترول استات را دقیقاً در زمانها و مقدار تعیینشده در نسخه مصرف کنید و نظم روزانه را حفظ کنید. قرص را با آب ببلعید و دربارهٔ همراهی با غذا طبق دستور همان فرآورده عمل کنید، چون اثر غذا ممکن است بین فرآوردهها متفاوت باشد. سوسپانسیون را پیش از هر بار مصرف بهخوبی تکان دهید و با وسیلهٔ مدرج اندازه بگیرید؛ قرص و سوسپانسیون یا سوسپانسیونهای با غلظت متفاوت را خودسرانه جایگزین نکنید. اگر یک نوبت را فراموش کردید، در صورت نزدیک نبودن نوبت بعد آن را مصرف کنید و هرگز دو نوبت را با هم نخورید. پس از مصرف طولانی، قطع ناگهانی میتواند نارسایی غدهٔ فوقکلیه ایجاد کند؛ کاهش یا قطع درمان باید طبق برنامهٔ پزشک انجام شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به مژسترول استات یا هر یک از اجزای قرص یا سوسپانسیون حساسیت دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- بارداری، احتمال بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را مطرح کنید؛ زنان در سن باروری هنگام مصرف به پیشگیری مؤثر نیاز دارند.
- سابقهٔ لختهٔ خون در پا یا ریه، التهاب رگ، سکتهٔ مغزی یا بیماری قلبی و عروقی را به پزشک بگویید.
- در صورت ابتلا به دیابت، قند خون بالا، فشار خون بالا، بیماری غدهٔ فوقکلیه یا نشانگان کوشینگ، پیش از شروع درمان اطلاع دهید.
- اگر بیماری کلیه یا کبد دارید، یا دارو برای کودک یا سالمند در نظر گرفته شده است، ارزیابی و پایش دقیقتری لازم است؛ ایمنی و اثربخشی آن در کودکان بهخوبی ثابت نشده است.
- اگر علت کاهش وزن هنوز روشن نیست، یا عفونت، مشکل گوارشی، هورمونی یا کلیوی دارید، بررسی علت را به تأخیر نیندازید. فهرست همهٔ داروها، مکملها و جراحی یا بستری پیشرو را نیز اعلام کنید.
عوارض احتمالی
- افزایش اشتها و افزایش وزن
- تهوع، استفراغ، دلدرد یا سوءهاضمه
- اسهال، یبوست یا نفخ
- بثورات پوستی یا خارش
- سردرد، بیخوابی یا احساس ضعف
- کاهش میل جنسی، اختلال عملکرد جنسی یا لکهبینی و خونریزی نامنظم واژینال
- کهیر گسترده، ورم لب، زبان یا صورت، یا دشواری تنفس میتواند نشانهٔ حساسیت شدید باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تنگی نفس ناگهانی، درد یا فشار قفسهٔ سینه، سرفهٔ خونی، یا درد و تورم یکطرفهٔ پا میتواند نشانهٔ لخته باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ضعف یا بیحسی ناگهانی یکطرفه، اختلال گفتار، گیجی شدید یا افت هوشیاری میتواند نشانهٔ سکته باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- افت فشار، سرگیجهٔ شدید، تهوع یا استفراغ مداوم، یا ضعف شدید، بهویژه هنگام عفونت، جراحی یا پس از قطع دارو، میتواند نشانهٔ نارسایی غدهٔ فوقکلیه باشد؛ اگر شدید است فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تشنگی و ادرار مکرر، گرسنگی شدید، تاری دید یا افزایش واضح قند خون میتواند نشانهٔ شروع یا بدترشدن دیابت باشد؛ همان روز با پزشک تماس بگیرید.
- پف غیرعادی صورت، کبودی آسان، ضعف عضلات، افزایش سریع ورم یا فشار خون در مصرف طولانی میتواند نشانهٔ اثر شبهکورتونی یا نشانگان کوشینگ باشد؛ بهسرعت به پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مهمترین تداخل شناختهشده با وارفارین است و ممکن است اثر ضدانعقادی و نتیجهٔ آزمایش انعقاد خون را تغییر دهد؛ پایش آزمایش و تنظیم درمان باید با نظر پزشک انجام شود. در افراد مبتلا به ایدز، برخی داروهای ضدویروس، بهویژه ایندیناویر، نیز ممکن است با مژسترول استات تداخل داشته باشند. این دارو میتواند قند خون را بالا ببرد، بنابراین اگر انسولین یا داروی دیابت مصرف میکنید، پایش قند و تنظیم درمان ممکن است لازم شود. تداخل غذایی مهم و مشخصی گزارش نشده است، اما اثر غذا در همهٔ فرآوردههای مایع یکسان نیست. دربارهٔ الکل اطلاعات کافی وجود ندارد و در صورت بروز سرگیجه یا ضعف، مصرف آن میتواند حال شما را بدتر کند. فهرست کامل داروهای نسخهای و بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مژسترول استات در بارداری نباید مصرف شود؛ دادههای حیوانی احتمال آسیب به جنین را نشان دادهاند و اطلاعات کافی انسانی وجود ندارد. زنان در سن باروری باید پیش از شروع درمان احتمال بارداری را بررسی و هنگام مصرف از روش پیشگیری مؤثر استفاده کنند. دارو وارد شیر انسان میشود و اثر آن بر شیرخوار روشن نیست؛ در دورهٔ مصرف شیردهی نکنید و دربارهٔ ادامهٔ درمان با پزشک تصمیم بگیرید.
نگهداری
دارو را در ظرف اصلی، در دمای اتاق، معمولاً حدود ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سانتیگراد، دور از نور مستقیم و گرمای شدید نگه دارید. درِ سوسپانسیون را محکم ببندید و دارو را دور از دسترس کودکان و حیوانات قرار دهید. تاریخ انقضا و ظاهر فرآورده را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا دارای تغییر رنگ، بو یا قوام غیرعادی را مصرف نکنید؛ شرایط درجشده روی بستهبندی همان سازنده اولویت دارد.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 40 mg |
| قرص | 20 mg |
| سوسپانسیون | 40 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مژسترول استات برای چاق شدن معمولی مناسب است؟
۰۲آیا میتوان قرص و سوسپانسیون را جای هم مصرف کرد؟
۰۳آیا افزایش وزن هنگام مصرف نشانهٔ اثر خوب داروست؟
۰۴آیا مژسترول استات سرطان را درمان قطعی میکند؟
۰۵آیا این دارو میتواند قاعدگی را تغییر دهد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۴ سازنده، در گروه L02AB01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.