ماواکامتن
ماواکامتن دارویی از ردهٔ مهارکنندههای میوزین قلبی است که بهطور اختصاصی برای کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی، یعنی ضخیمشدن غیرطبیعی عضلهٔ قلب، ساخته شده است.
این دارو بیشتر برای کاهش انسداد مسیر خروجی قلب و بهبود علائمی مانند تنگینفس، خستگی و محدودیت فعالیت در همین بیماری تجویز میشود.
مهمترین نکتهٔ ایمنی ماواکامتن، تأثیر آن بر توان پمپاژ قلب است؛ به همین دلیل مصرف آن همیشه همراه با پایش منظم اکوکاردیوگرافی و زیر نظر متخصص قلب انجام میشود.
اگر تنگینفس، خستگی یا ورم پا بدتر شد، احساس غش یا سبکیسر پیدا کردید، یا قصد شروع داروی جدیدی از جمله داروهای گیاهی را دارید، پیش از هر تصمیمی با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ماواکامتن نخستین داروی ردهٔ «مهارکنندهٔ میوزین قلبی» (Cardiac Myosin Inhibitor) است که بهطور اختصاصی برای درمان کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی ساخته شده؛ بیماریای که در آن دیوارهٔ عضلهٔ قلب، بهویژه دیوارهٔ میان دو بطن، بهطور غیرطبیعی ضخیم میشود و مسیر خروج خون از قلب را تنگ میکند. این دارو با کاهش تعداد پیوندهای فعال میان رشتههای اکتین و میوزین در سلولهای عضلهٔ قلب، از انقباض بیشازحد و سفتی غیرطبیعی قلب میکاهد. نتیجهٔ این اثر، باز شدن نسبی مسیر خروج خون، کاهش فشار درون قلب و بهبود علائمی مانند تنگینفس و خستگی است. چون ماواکامتن مستقیماً بر نیروی انقباضی قلب اثر میگذارد، دوز آن با دقت و بر پایهٔ نتایج اکوکاردیوگرافی توسط متخصص قلب تنظیم میشود.
موارد مصرف
- درمان کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی علامتدار، در کلاس عملکردی ۲ یا ۳ بر پایهٔ طبقهبندی انجمن قلب نیویورک (NYHA)
- کاهش انسداد مسیر خروجی بطن چپ، چه در حالت استراحت و چه هنگام فعالیت بدنی
- بهبود توان انجام فعالیتهای روزمره و کیفیت زندگی در این بیماران
- کاهش احتمال نیاز به روشهای تهاجمیتر مانند جراحی میومکتومی یا آبلاسیون سپتال، در بیماران منتخب و به تشخیص متخصص قلب
روش مصرف
ماواکامتن بهصورت کپسول خوراکی و معمولاً یکبار در روز، با یا بدون غذا مصرف میشود؛ بهتر است هر روز در ساعتی مشخص مصرف شود تا سطح دارو در بدن پایدار بماند. تعداد و قدرت کپسول را فقط پزشک متخصص قلب و بر اساس نتایج اکوکاردیوگرافی مشخص میکند و ممکن است در طول درمان چند بار تغییر کند؛ بنابراین هرگز دوز را خودسرانه تغییر ندهید. قطع ناگهانی این دارو بدون هماهنگی با پزشک توصیه نمیشود، زیرا ممکن است علائم بیماری زمینهای بازگردد؛ هرگونه تغییر یا قطع مصرف باید طبق برنامهٔ پزشک انجام شود. اگر یک نوبت مصرف را فراموش کردید، دربارهٔ نحوهٔ جبران آن از داروساز یا پزشک خود بپرسید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی علامتدار در بزرگسالان، کلاس عملکردی ۲ یا ۳
کپسول را کامل، با یا بدون غذا مصرف کنید. بهعلت خطر کاهش کسر جهشی بطن چپ و نارسایی قلبی، پایش منظم اکوکاردیوگرافی و بررسی تداخلهای دارویی ضروری است.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت دارویی شناختهشده به ماواکامتن یا سایر اجزای دارو را به پزشک اطلاع دهید.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، حتماً پیش از شروع دارو با پزشک در میان بگذارید.
- فهرست کامل داروها، مکملها و داروهای گیاهی مصرفی خود، بهویژه هر دارویی که بر آنزیمهای کبدی اثر میگذارد، را به پزشک بگویید.
- اگر پیش از این مشکل قلبی دیگری مانند نارسایی قلبی یا کاهش کارکرد پمپاژ قلب داشتهاید، پزشک را در جریان بگذارید.
- سابقهٔ بیماری کبدی یا کلیوی خود را با پزشک مطرح کنید، زیرا ممکن است بر نحوهٔ مصرف دارو اثر بگذارد.
- پیش از شروع درمان، پزشک معمولاً یک اکوکاردیوگرافی پایه درخواست میکند؛ این ارزیابی، بخش مهمی از تصمیمگیری برای شروع درمان است.
عوارض احتمالی
- سرگیجه، بهویژه هنگام بلند شدن ناگهانی از حالت نشسته یا خوابیده
- احساس افت خفیف فشار خون یا سبکیسر گذرا
- خستگی
- تهوع
- تشدید ناگهانی تنگینفس، خستگی شدید یا ورم پاها که میتواند نشانهٔ کاهش کارکرد پمپاژ قلب باشد؛ در اسرع وقت با پزشک تماس بگیرید و در صورت شدت زیاد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- غش یا سبکیسر شدید و ناگهانی؛ بنشینید یا دراز بکشید تا از افتادن پیشگیری شود و در صورت تکرار، با اورژانس تماس بگیرید.
- درد یا فشار قفسهٔ سینه همراه با تپش قلب نامنظم؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- علائم واکنش آلرژیک شدید مانند ورم صورت و گلو، کهیر گسترده یا دشواری در تنفس؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
ماواکامتن عمدتاً از طریق آنزیمهای کبدی CYP2C19 و CYP3A4 متابولیزه میشود، به همین دلیل با شماری از داروها تداخل دارد. مصرف همزمان با داروهایی که اثر قوی بر همین آنزیمها دارند، مانند برخی داروهای ضدقارچ، برخی آنتیبیوتیکها، داروهای ضدتشنج یا گیاه گل راعی (St. John's Wort)، میتواند سطح خونی ماواکامتن را بهشدت بالا یا پایین ببرد و بر اثربخشی و ایمنی آن تأثیر بگذارد. همچنین مصرف همزمان با برخی داروهای قلبی دیگر که خود اثر کاهندهٔ انقباض قلب دارند، نیازمند احتیاط و پایش دقیقتر است. ماواکامتن ممکن است اثربخشی قرصهای ضدبارداری هورمونی را کم کند، بنابراین در صورت نیاز به پیشگیری از بارداری بهتر است این موضوع را با پزشک در میان بگذارید. به همین دلایل، فهرست کامل همهٔ داروها، مکملها و داروهای گیاهیای را که مصرف میکنید، حتماً به پزشک و داروساز خود بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
بر پایهٔ دادههای موجود، ماواکامتن در دوران بارداری توصیه نمیشود و ممکن است برای جنین آسیبزا باشد؛ به همین دلیل در زنانی که احتمال بارداری دارند، پزشک پیش از شروع درمان معمولاً یک روش پیشگیری از بارداری مطمئن توصیه میکند و تأکید دارد که این پیشگیری تا مدتی پس از قطع دارو نیز باید ادامه یابد. از آنجا که ماواکامتن ممکن است اثر قرصهای ضدبارداری هورمونی را کم کند، دربارهٔ روش مناسب پیشگیری حتماً با پزشک مشورت شود. اطلاعات کافی دربارهٔ ورود این دارو به شیر مادر و بیخطر بودن آن برای نوزاد در دست نیست، بنابراین مصرف آن در دوران شیردهی باید با نظر و صلاحدید پزشک باشد.
نگهداری
کپسولهای ماواکامتن را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم آفتاب و رطوبت نگهداری کنید. دارو را در بستهٔ اصلی خود و دور از دسترس و دید کودکان قرار دهید. پیش از مصرف هر کپسول، تاریخ انقضای روی بستهٔ دارو را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا اضافی را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 5 mg |
| کپسول | 2.5 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا ماواکامتن کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک را کاملاً درمان میکند؟
۰۲چرا باید هر چند وقت یکبار اکوکاردیوگرافی انجام دهم؟
۰۳اگر قصد بارداری دارم یا باردار شدهام، چه باید بکنم؟
۰۴آیا مصرف ماواکامتن همراه با داروهای قلبی دیگرم بیخطر است؟
۰۵اگر یک نوبت کپسول را فراموش کنم، چه کار کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۳ سازنده، در گروه C01EB. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.