منیزیم هیدروکساید
منیزیم هیدروکساید ترکیبی از دستهٔ ضداسیدها و ملینهای اسموتیک است که هم اسیدِ معده را خنثی میکند و هم با جذبِ آب در روده، دفعِ مدفوع را آسان میکند.
بیشتر برای تسکینِ سریعِ سوزشِ سردل، ترشکردن و نفخِ ناشی از اسیدِ معده و نیز درمانِ کوتاهمدتِ یبوست به کار میرود.
در افرادی که نارساییِ کلیه دارند، منیزیم میتواند در بدن تجمع کند و خطرناک شود؛ مصرفِ طولانیمدت و بدونِ نظرِ پزشک توصیه نمیشود.
اگر بیماریِ کلیوی دارید، دردِ شکمیِ ناشناخته دارید یا علائم پس از چند روز مصرف بهبود نیافت، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
منیزیم هیدروکساید ترکیبی معدنی از دستهٔ ضداسیدها (Antacid) است که در معده با اسیدِ کلریدریک واکنش میدهد و آن را خنثی میکند و به این ترتیب سوزشِ سردل و ترشکردن را تسکین میدهد. همین ترکیب در رودهٔ بزرگ کمجذب میماند و با کشیدنِ آب به داخلِ روده، حجمِ مدفوع را افزایش داده و آن را نرم میکند؛ به همین دلیل به عنوانِ ملینِ اسموتیک نیز شناخته میشود. این دارو معمولاً به شکلِ سوسپانسیونِ خوراکی عرضه میشود و اثری نسبتاً سریع دارد. هدفِ اصلیِ آن، تسکینِ علائمِ گوارشیِ خفیف تا متوسط برای مدتی کوتاه است، نه درمانِ ریشهایِ بیماریِ زمینهای.
موارد مصرف
- تسکینِ سوزشِ سردل و ترشکردنِ معده (اثرِ ضداسید)
- کاهشِ نفخ و سوءهاضمهٔ اسیدی، بهویژه پس از پرخوری یا غذای چرب
- درمانِ کوتاهمدتِ یبوستِ گاهبهگاه (اثرِ ملینِ اسموتیک)
روش مصرف
پیش از هر بار مصرف، ظرفِ سوسپانسیون را خوب تکان دهید تا محتوای آن یکدست شود، سپس آن را با کمی آب میل کنید. برای اثرِ ضداسیدی معمولاً بعد از غذا یا هنگامِ بروزِ سوزشِ سردل، و برای اثرِ ملین معمولاً پیش از خواب مصرف میشود؛ اما زمانبندیِ دقیق و مقدارِ مصرف را پزشک یا داروساز بر اساسِ نسخه مشخص میکند. از آنجا که این دارو میتواند جذبِ برخی داروهای دیگر را تحتِ تأثیر قرار دهد، بهتر است طبقِ توصیهٔ داروساز، فاصلهٔ زمانیِ مشخصی بینِ مصرفِ آن و سایرِ داروهای خوراکی رعایت شود. اگر این دارو برای یبوست مصرف میشود، نباید بدونِ مشورتِ پزشک بهطورِ مداوم و طولانیمدت ادامه یابد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
سوزش سردل و ترشکردن معده
سوسپانسیون را پیش از مصرف خوب تکان دهید و با آب مصرف کنید؛ بیشترین مقدار را بیش از ۲ هفته ادامه ندهید.
نفخ و سوءهاضمهٔ اسیدی
پیش از مصرف خوب تکان دهید؛ در صورت تکرار یا ماندگاری علائم بیش از ۲ هفته، علت زمینهای بررسی شود.
یبوست گاهبهگاه
با هر نوبت یک لیوان کامل آب بنوشید؛ معمولاً طی نیم تا ۶ ساعت اثر میکند و بیش از ۷ روز بدون نظر پزشک مصرف نشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشازاین به منیزیم یا سایرِ اجزای این دارو حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک یا داروساز اطلاع دهید
- سابقهٔ بیماریِ کلیوی یا نارساییِ کلیه را با پزشک در میان بگذارید، زیرا دفعِ منیزیم از بدن به عملکردِ کلیه وابسته است
- اگر دردِ شکمیِ شدید، تهوعِ مداوم یا نشانههایی که ممکن است به آپاندیسیت یا انسدادِ روده اشاره کند دارید، پیش از مصرف بهعنوانِ ملین با پزشک مشورت کنید
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و ویتامینهای مصرفیتان را به پزشک و داروساز بگویید
- در صورتِ بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید
- برای کودکان و سالمندان، مصرف را فقط با تجویز و زیرِ نظرِ پزشک انجام دهید
عوارض احتمالی
- اسهال یا شلشدنِ مدفوع
- دلپیچه یا کرامپِ خفیفِ شکمی
- نفخ
- حالتِ تهوعِ خفیف
- مزهٔ نامطبوع در دهان
- نشانههایِ واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ کهیر، تورمِ صورت یا لبها و مشکل در تنفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- ضعفِ غیرعادی، گیجی، تپشِ نامنظمِ قلب یا دشواریِ تنفس که میتواند نشانهٔ تجمعِ بیشازحدِ منیزیم بهویژه در نارساییِ کلیه باشد؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- اسهالِ شدید یا طولانیمدت همراه با نشانههایِ کمآبیِ بدن؛ به پزشک اطلاع دهید
- دردِ شکمیِ شدید یا مداوم پس از مصرف؛ مصرف را متوقف کرده و به پزشک مراجعه کنید
- ادامهداشتنِ یبوست پس از چند روز مصرف یا نیاز به مصرفِ مکرر؛ این وضعیت نیازمندِ بررسیِ پزشک است
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
منیزیم هیدروکساید میتواند جذبِ برخی آنتیبیوتیکها مانندِ تتراسایکلینها و کینولونها و نیز داروهایی مانندِ دیگوکسین و مکملهای آهن را کاهش دهد؛ به همین دلیل معمولاً توصیه میشود فاصلهٔ زمانیِ مشخصی بینِ مصرفِ این دارو و سایرِ داروهای خوراکی رعایت شود. تغییرِ اسیدیتهٔ معده همچنین میتواند بر جذب یا اثرِ برخی داروهای دیگر تأثیر بگذارد. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا تداخلهای احتمالی بررسی و زمانبندیِ مصرف بهدرستی تنظیم شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرفِ کوتاهمدت و گاهبهگاهِ منیزیم هیدروکساید در دورانِ بارداری معمولاً بیخطر در نظر گرفته میشود، اما تصمیمِ نهایی دربارهٔ مصرف و مدتِ آن باید با پزشک باشد. مقدارِ کمی از منیزیم ممکن است وارد شیرِ مادر شود، ولی در مصرفِ معمولِ این دارو برای دورانِ شیردهی مشکلِ خاصی گزارش نشده است؛ با اینحال، پیش از مصرف در این دوران حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق و به دور از نورِ مستقیم، رطوبت و یخزدگی نگه دارید. درِ ظرف را همیشه کاملاً ببندید و پیش از هر بار مصرف آن را خوب تکان دهید. سوسپانسیون را دورازدسترسِ کودکان قرار دهید، پیش از مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا تغییررنگداده را دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| سوسپانسیون | 8 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۷ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوان از منیزیم هیدروکساید هم برای سوزشِ سردل و هم برای یبوست استفاده کرد؟
۰۲چند روز میتوان از این دارو برای یبوست استفاده کرد؟
۰۳آیا مصرفِ همزمانِ این دارو با داروهای دیگر مشکلی ایجاد میکند؟
۰۴آیا منیزیم هیدروکساید برای افرادِ مبتلا به بیماریِ کلیوی بیخطر است؟
۰۵چرا باید سوسپانسیون را پیش از مصرف تکان داد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۷ برند از ۸ سازنده، در گروه A02AA04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.