لوواستاتین
لوواستاتین دارویی از گروه استاتینهاست (مهارکنندهٔ آنزیم HMG-CoA ردوکتاز) که با کاهش تولید کلسترول در کبد، سطح چربیهای خون را پایین میآورد.
بیشتر برای کاهش کلسترول و تریگلیسیرید بالای خون و پیشگیری از بیماریهای قلبی-عروقی مانند سکتهٔ قلبی در افراد پرخطر تجویز میشود.
در موارد نادر میتواند به عضلات یا کبد آسیب برساند؛ هر درد یا ضعف غیرمعمول عضلانی باید جدی گرفته شود.
اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، بیماری کبدی دارید، یا داروی دیگری بهویژه برای چربی خون یا عفونت مصرف میکنید، پیش از شروع یا در حین مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لوواستاتین از خانوادهٔ داروهای استاتین است و برای کنترل چربیهای خون به کار میرود. این دارو با مهار آنزیمی به نام HMG-CoA ردوکتاز در کبد، ساختِ کلسترول را کاهش میدهد و در نتیجه سطح کلسترول بد (LDL) و تریگلیسیرید خون پایین میآید، در حالی که کلسترول خوب (HDL) اندکی افزایش مییابد. هدف اصلی از مصرف آن، کاهش خطر بیماریهای قلبی-عروقی مانند سکتهٔ قلبی و سکتهٔ مغزی در درازمدت است. اثر آن تدریجی است و نتیجهٔ کاملِ آزمایش چربی خون معمولاً پس از چند هفته مصرف منظم دیده میشود.
موارد مصرف
- کاهش کلسترول تام و کلسترول بد (LDL) خون
- کاهش تریگلیسیرید خون در اختلال ترکیبیِ چربی خون
- پیشگیری اولیه از بیماریهای قلبی-عروقی در افراد پرخطر
- کند کردن روند تصلب شرایین (رسوب چربی در دیوارهٔ رگها)
- کمک به کنترل چربی خون در کنار رژیم غذایی مناسب و ورزش
روش مصرف
لوواستاتین معمولاً بهصورت خوراکی و همراه با وعدهٔ غذاییِ عصر یا شب مصرف میشود، چون بدن بیشترِ کلسترول خود را در ساعات شب میسازد و مصرف همراه غذا نیز به جذب بهتر دارو کمک میکند؛ با این حال، زمان و مقدار دقیق مصرف را پزشک یا داروساز بر اساس نسخه مشخص میکند. بهتر است این دارو هر روز و در ساعتی ثابت مصرف شود تا اثرش پایدار بماند و حتی اگر حالتان خوب است یا نتیجهٔ آزمایش چربی خون بهتر شده، بدون نظر پزشک آن را قطع نکنید، چون ممکن است کلسترول دوباره بالا برود. اگر یک نوبت مصرف را فراموش کردید، طبق راهنمایی پزشک یا داروساز عمل کنید، نه با مصرف همزمانِ دو نوبت.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
افزایش کلسترول تام و کلسترول بد خون
پاسخ درمانی با آزمایش دورهای چربی خون ارزیابی میشود و درمان معمولاً طولانیمدت است.
اختلال ترکیبی چربی خون همراه با افزایش تریگلیسیرید
رژیم غذایی مناسب باید همزمان ادامه یابد؛ در تریگلیسیرید بسیار بالا، ارزیابی و درمان اختصاصی لازم است.
پیشگیری اولیه از بیماریهای قلبیعروقی در افراد پرخطر
درمان معمولاً طولانیمدت است و قطع خودسرانهٔ آن مناسب نیست.
کند کردن روند تصلب شرایین
برای اثر پایدار، مصرف منظم و پایش دورهای چربی خون ضروری است.
کنترل چربی خون همراه با رژیم غذایی و ورزش
رژیم غذایی کاهشدهندهٔ چربی و ورزش باید همزمان ادامه یابد و جایگزین درمان دارویی نیست.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به لوواستاتین یا سایر استاتینها
- بیماریِ کبدی فعال یا سابقهٔ اختلال شدید عملکرد کبد
- بارداری، قصد بارداری، یا شیردهی
- مصرفِ داروهای دیگر برای چربی خون، عفونتهای قارچی، یا داروهای سرکوبکنندهٔ سیستم ایمنی
- سابقهٔ بیماری یا ضعف عضلانی و مصرف منظم الکل
- اختلال عملکرد کلیه یا مشکلات کنترلنشدهٔ تیروئید
عوارض احتمالی
- سردرد
- درد یا کوفتگیِ خفیف عضلانی
- نفخ، یبوست یا اسهال
- درد خفیف شکم
- گرفتگی بینی یا علائم شبیه سرماخوردگی
- درد، حساسیت یا ضعف غیرعادیِ عضلانی، بهخصوص همراه با تب، خستگی یا ادرارِ تیرهرنگ — میتواند نشانهٔ آسیب جدی به عضلات باشد؛ در این حالت هرچه زودتر با پزشک تماس بگیرید و اگر علائم شدید بود، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- زردیِ پوست یا سفیدیِ چشم، ادرار تیره، خستگیِ شدید یا درد در قسمت بالا-راستِ شکم — از نشانههای احتمالیِ آسیب کبدی است؛ در این صورت سریع به پزشک مراجعه کنید.
- علائم واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا مشکل در تنفس — نیازمند رسیدگیِ فوری است؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
- بیحسی، گزگز یا ضعفِ غیرعادی و پایدار در دستها و پاها — به پزشک اطلاع دهید تا بررسی شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
لوواستاتین میتواند با برخی داروها و مواد غذایی تداخل داشته باشد. آب گریپفروت بهویژه با این دارو تداخل مشخصی دارد و میتواند غلظت خونیِ آن و خطر آسیب عضلانی را افزایش دهد، پس بهتر است مصرف زیاد آن محدود شود یا با نظر پزشک باشد. مصرف همزمان با برخی آنتیبیوتیکها و داروهای ضدقارچ، سایر داروهای کاهندهٔ چربی خون، سیکلوسپورین، و داروی رقیقکنندهٔ خون وارفارین نیز میتواند خطر عوارض یا نیاز به تنظیم دارو را بالا ببرد. مصرف منظم الکل هم فشار بیشتری به کبد وارد میکند. فهرست کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخلهای احتمالی پیشگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرف لوواستاتین در بارداری توصیه نمیشود، چون کلسترول برای رشد طبیعیِ جنین لازم است و دادههای ایمنیِ این دارو در بارداری کافی نیست؛ در بیشتر راهنماهای دارویی توصیه شده در دوران بارداری قطع شود. اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا باردار شدید، در اسرع وقت به پزشک اطلاع دهید. دربارهٔ دوران شیردهی نیز اطلاعات کافی در دست نیست و معمولاً مصرف آن در این دوران توصیه نمیشود؛ تصمیمِ نهایی را باید پزشک بگیرد.
نگهداری
لوواستاتین را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نورِ مستقیم و گرمای زیاد نگهداری کنید، ترجیحاً در بستهٔ اصلیِ خودش. آن را دور از دسترس و دیدِ کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید. داروهای تاریخگذشته یا استفادهنشده را طبق راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 20 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۳ برند از ۱۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا لوواستاتین را باید حتماً شب مصرف کرد؟
۰۲آیا مصرف آب گریپفروت با لوواستاتین مشکلی دارد؟
۰۳اگر چربیِ خونم با رژیم غذایی کنترل شد، میتوانم لوواستاتین را خودم قطع کنم؟
۰۴درد عضلانیِ خفیف پس از شروع لوواستاتین طبیعی است؟
۰۵آیا لوواستاتین با سایر داروهای کاهندهٔ چربیِ خون فرق دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۳ برند از ۱۳ سازنده، در گروه C10AA02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.