لینزولید
لینزولید آنتیبیوتیکی از گروهِ اگزازولیدینونهاست که با متوقفکردنِ ساختِ پروتئین در باکتری، از رشد و تکثیرِ آن جلوگیری میکند.
این دارو بیشتر برای درمانِ عفونتهای نسبتاً جدیِ باکتریایی که به آنتیبیوتیکهای معمولتر مقاوم شدهاند، مانندِ برخی عفونتهای ریه و پوست، تجویز میشود.
مصرفِ همزمانِ لینزولید با برخی داروهای ضدافسردگی یا داروهای محرکِ سرماخوردگی میتواند خطرناک باشد؛ پیش از شروعِ درمان، فهرستِ کاملِ داروهایتان را به پزشک بگویید.
اگر در طولِ درمان دچارِ کبودی یا خونریزیِ غیرعادی، تغییرِ دید، یا بیحسیِ دست و پا شدید، در اسرع وقت با پزشک تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لینزولید آنتیبیوتیکی مصنوعی از خانوادهٔ اگزازولیدینونها (Oxazolidinone) است که برخلافِ بسیاری از آنتیبیوتیکهای شناختهشده، مکانیسمِ اثرِ نسبتاً منحصربهفردی دارد. این دارو با اتصال به بخشی از ریبوزومِ باکتری، مانعِ ساختِ پروتئینهای موردنیازِ آن میشود و در نتیجه از رشد و تکثیرِ باکتری جلوگیری میکند. اثرِ اصلیِ لینزولید بر باکتریهای گرممثبت است، بهویژه گونههایی که به آنتیبیوتیکهای رایجتری مانندِ ونکومایسین یا متیسیلین مقاوم شدهاند. به همین دلیل، پزشکان معمولاً این دارو را برای عفونتهای نسبتاً جدی و در شرایطی که گزینههای سادهتر پاسخگو نبودهاند تجویز میکنند. شکلِ خوراکی و تزریقیِ این دارو جذب و اثربخشیِ بسیار نزدیکی به هم دارند، به همین سبب امکانِ جابهجایی بینِ این دو شکل در طولِ دورهٔ درمان وجود دارد.
موارد مصرف
- عفونتهای ناشیِ از استافیلوکوکِ طلاییِ مقاوم به متیسیلین (MRSA)
- عفونتهای ناشیِ از انتروکوکِ مقاوم به ونکومایسین (VRE)
- پنومونیِ اکتسابی از بیمارستان یا از جامعه با منشأِ باکتریایی
- عفونتهای پیچیدهٔ پوست و بافتِ زیرِ پوست
- عفونتهای سادهترِ پوستی ناشیِ از باکتریهای گرممثبت
روش مصرف
لینزولید را دقیقاً طبقِ زمانبندیای که پزشک یا داروساز مشخص کرده مصرف کنید، بهگونهای که فاصلهٔ زمانیِ نوبتهای دارو در طولِ شبانهروز تا حدِ امکان یکسان بماند. شکلِ خوراکیِ این دارو را میتوان همراه با غذا یا با معدهٔ خالی مصرف کرد. حتی اگر پس از چند روز حالِ عمومی بهتر شود، دورهٔ درمان را زودتر از موعدی که پزشک تعیین کرده قطع نکنید، زیرا نیمهکارهرهاکردنِ آنتیبیوتیک میتواند به بازگشتِ عفونت یا مقاومتِ باکتری بینجامد. اگر نوبتی از دارو فراموش شد یا در ادامهٔ مصرف تردیدی داشتید، بهجای تصمیمِ شخصی، با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
عفونتهای ناشی از استافیلوکوک طلایی مقاوم به متیسیلین در ریه یا پوست و بافت نرم
انتخاب دارو باید بر پایهٔ کشت و حساسیت باشد؛ در درمانهای بیش از ۲ هفته، شمارش کامل سلولهای خون بهصورت هفتگی پایش شود.
پنومونی اکتسابی از بیمارستان با منشأ باکتریایی حساس
قرص را میتوان با یا بدون غذا مصرف کرد؛ تزریق وریدی باید طی ۳۰ تا ۱۲۰ دقیقه انجام شود. برای باکتریهای گرممنفی، درمان جداگانه لازم است.
پنومونی اکتسابی از جامعه با منشأ باکتریایی حساس
قرص را میتوان با یا بدون غذا مصرف کرد؛ در صورت احتمال عفونت باکتریهای گرممنفی، درمان پوششدهندهٔ جداگانه باید در نظر گرفته شود.
عفونتهای پیچیدهٔ پوست و بافت نرم، از جمله پای دیابتی بدون عفونت همزمان استخوان
قرص با یا بدون غذا قابل مصرف است؛ تزریق وریدی باید طی ۳۰ تا ۱۲۰ دقیقه انجام شود. در عفونت همزمان استخوان، این رژیم قابل تعمیم نیست.
عفونتهای غیرپیچیدهٔ پوست و بافت نرم ناشی از استافیلوکوک حساس به متیسیلین یا استرپتوکوک پیوژنز
درمان این مورد خوراکی است و میتواند با یا بدون غذا مصرف شود؛ دورهٔ درمان باید کامل شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به لینزولید یا داروهای مشابه واکنشِ حساسیتی داشتهاید، حتماً به پزشک بگویید.
- فهرستِ کاملِ داروها و مکملها، بهویژه داروهای ضدافسردگی یا داروهای سرماخوردگیِ محرک، را به پزشک نشان دهید.
- اگر فشارِ خونِ کنترلنشده، پرکاریِ تیروئیدِ درماننشده، یا سابقهٔ اختلالِ خلقی مانندِ اختلالِ دوقطبی دارید، پیش از شروعِ درمان به پزشک اطلاع دهید.
- سابقهٔ بیماریهای خونی، کاهشِ گلبولها، یا مشکلاتِ انعقادی را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر باردار هستید، شیر میدهید، یا قصدِ بارداری دارید، پیش از مصرفِ این دارو با پزشک مشورت کنید.
- بیماریِ کلیوی یا دیالیز را به پزشک یادآوری کنید تا در صورتِ نیاز، پیگیریِ لازم انجام شود.
عوارض احتمالی
- ناراحتیِ گوارشی یا دلِدرد
- اسهال
- سردرد
- حالتِ تهوع
- بیخوابی
- تغییرِ موقتِ حسِ چشایی
- کبودیِ غیرعادی، خونریزیِ مکرر، یا رنگپریدگیِ شدید که میتواند نشانهٔ کاهشِ سلولهای خونی باشد؛ در این صورت به پزشک اطلاع دهید تا آزمایشِ خون انجام شود.
- بیحسی، سوزش یا مورمورشدنِ دست و پا، یا تاریِ دید و تغییرِ رنگبینی، بهویژه در مصرفِ طولانیمدت؛ در صورتِ بروز، سریع به پزشک مراجعه کنید.
- بیقراری، تپشِ قلب، تعریقِ شدید، لرزش یا سفتیِ غیرعادیِ عضلانی که میتواند نشانهٔ نشانگانِ سروتونین باشد؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- اسهالِ شدید، مداوم یا خونی که ممکن است نشانهٔ التهابِ رودهٔ ناشی از آنتیبیوتیک باشد؛ بدونِ مشورت با پزشک، داروی ضداسهال مصرف نکنید و به پزشک اطلاع دهید.
- ورمِ صورت، لب یا گلو، مشکل در تنفس، یا کهیرِ گسترده که نشانِ واکنشِ آلرژیکِ شدید است؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
لینزولید با گروهی از داروهای ضدافسردگی — از جمله مهارکنندههای بازجذبِ سروتونین، ضدافسردگیهای سهحلقهای و مهارکنندههای مونوآمیناکسیداز — و نیز برخی مسکنها و داروهای میگرن میتواند تداخلِ جدی داشته باشد و خطرِ نشانگانِ سروتونین را افزایش دهد. مصرفِ همزمان با داروهای محرکِ سرماخوردگی، مانندِ برخی داروهای خوراکیِ رفعِ گرفتگیِ بینی، نیز ممکن است فشارِ خون را بالا ببرد. علاوه بر این، بهتر است مصرفِ زیادِ غذاها و نوشیدنیهای سرشار از تیرامین، مانندِ پنیرهای کهنه، فرآوردههای گوشتیِ دودی یا تخمیرشده، و برخی نوشیدنیهای الکلی، در طولِ درمان محدود شود. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و حتی گیاهانِ داروییای که مصرف میکنید را به پزشک و داروسازتان بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دانشِ موجود دربارهٔ مصرفِ لینزولید در بارداریِ انسان محدود است و برخی مطالعاتِ حیوانی نگرانیهای احتیاطی مطرح کردهاند؛ به همین دلیل تجویزِ آن در دورانِ بارداری تنها با ارزیابیِ پزشک و در مواردی انجام میشود که فایدهٔ درمان از خطرِ احتمالی بیشتر باشد. این دارو در شیرِ مادر نیز ترشح میشود؛ اگر در دورانِ شیردهی به این دارو نیاز پیدا کردید، حتماً با پزشک مشورت کنید و نوزاد را از نظرِ اسهال یا مشکلاتِ گوارشی زیرِ نظر داشته باشید.
نگهداری
لینزولید را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیم و رطوبت نگهداری کنید، مگر آنکه روی بروشورِ داخلِ بسته یا برچسبِ داروخانه دستورِ دیگری قید شده باشد. شکلِ تزریقیِ آن باید طبقِ دستورِ کادرِ درمانی و در شرایطِ کنترلشده نگهداری و مصرف شود. همیشه دارو را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از مصرف، تاریخِ انقضایِ آن را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 600 mg |
| قرص | 400 mg |
| تزریقی | 2 mg / 1mL |
| تزریقی | 600 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲۴ برند از ۳۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرفِ لینزولید همراه با داروهای ضدافسردگی خطرناک است؟
۰۲چرا در مصرفِ طولانیمدتِ لینزولید آزمایشِ خون لازم است؟
۰۳آیا شکلِ خوراکی و تزریقیِ لینزولید از نظرِ اثرگذاری فرقی دارند؟
۰۴آیا در دورانِ مصرفِ لینزولید باید غذای خاصی را کنار بگذارم؟
۰۵اگر پس از چند روز حالم بهتر شد، میتوانم لینزولید را قطع کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۶۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲۴ برند از ۳۱ سازنده، در گروه J01XX08. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.