لیندان
لیندان دارویی ضدانگلِ موضعی از خانوادهٔ ترکیباتِ ارگانوکلره است که برای از بین بردنِ گال و شپش رویِ پوست و مو به کار میرود.
این دارو بیشتر برای درمانِ گال به شکلِ لوسیون و درمانِ شپشِ سر یا شپشِ ناحیهٔ تناسلی به شکلِ شامپو تجویز میشود.
لیندان میتواند از راهِ پوست جذبِ بدن شود و در صورتِ مصرفِ نادرست خطرِ تحریکِ سیستمِ عصبی و تشنج دارد؛ به همین دلیل فقط باید طبقِ دستورِ دقیقِ پزشک و برای مدت و مقدارِ تعیینشده استفاده شود.
اگر پس از مصرف حالتِ غیرعادی مانندِ سرگیجه یا بیقراری تجربه کردید، یا گال یا شپش پس از یک دورهٔ کاملِ درمان همچنان باقی ماند، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لیندان که با نامِ گاما بنزن هگزاکلراید نیز شناخته میشود، ترکیبی ارگانوکلره (Organochlorine) از دستهٔ داروهای ضدانگلِ موضعی است که برای نابودیِ انگلهای سطحیِ پوست مانندِ گال و شپش ساخته شده است. این دارو با نفوذ به بدنِ انگل، سامانهٔ عصبیِ آن را بیشازحد تحریک میکند و در نهایت باعثِ مرگِ انگل و تخمهایش میشود. لیندان بهصورتِ لوسیون برای درمانِ گال رویِ پوستِ بدن و بهصورتِ شامپو برای درمانِ شپش رویِ پوستِ سر یا ناحیهٔ تناسلی به کار میرود. از آنجا که این دارو در صورتِ مصرفِ نادرست میتواند از پوست جذب و واردِ جریانِ خون شود، امروزه معمولاً بهعنوانِ گزینهٔ دومِ درمان و برای مواردی که داروهای ایمنتر دیگر مؤثر یا قابلتحمل نبودهاند، در نظر گرفته میشود.
موارد مصرف
- درمانِ گال
- درمانِ شپشِ سر
- درمانِ شپشِ ناحیهٔ تناسلی (شپشِ عانه)
- درمانِ سایرِ آلودگیهای انگلیِ سطحیِ پوست، در صورتِ تشخیص و تجویزِ پزشک
روش مصرف
لیندان معمولاً فقط یکبار و دقیقاً طبقِ دستورِ پزشک، رویِ پوستِ تمیز، خشک و خنک استفاده میشود؛ نه بلافاصله پس از حمام یا دوشِ داغ، چون گرما و رطوبتِ پوست جذبِ دارو را افزایش میدهد. باید از تماسِ آن با چشم، دهان و غشاهای مخاطی خودداری کرد و آن را رویِ زخم، بریدگی یا پوستِ ملتهب و تحریکشده نمالید. مدتزمانِ ماندنِ دارو رویِ پوست یا مو و زمانِ دقیقِ شستوشو را پزشک مشخص میکند؛ بدونِ تجویز نباید آن را بیشتر از این مدت نگه داشت یا زودتر از موعد دوباره استفاده کرد. در شکلِ شامپو، معمولاً رویِ موی خشک مالیده و پس از مدتی که پزشک تعیین کرده، با آب شسته میشود. جزئیاتِ دقیقِ نحوهٔ مصرف و تعدادِ دفعات را حتماً از پزشک یا داروساز بپرسید و آن را دقیقاً رعایت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
گال (جرب)
پوست باید خشک و بدون کرم یا روغن باشد؛ روی پوست زخمی، ملتهب یا دچار بیماری پوستی گسترده استفاده نشود. خارش باقیمانده بهتنهایی نشانه نیاز به تکرار درمان نیست. برچسب رسمی لوسیون لیندان
شپش سر
از مصرف روی موهای چرب یا همراه روغن و نرمکننده خودداری شود؛ پس از آبکشی، رشکها با شانه دندانهریز خارج شوند. برچسب رسمی شامپو لیندان
شپش ناحیهٔ تناسلی (شپش عانه)
از تماس با مخاط داخلی، چشم و پوست زخمی جلوگیری شود؛ شریک جنسی باید از نظر آلودگی بررسی و در صورت نیاز همزمان درمان شود. برچسب رسمی شامپو لیندان
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به لیندان یا سایرِ داروهای ضدانگلِ موضعی را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- سابقهٔ تشنج، صرع یا هر بیماریِ عصبیِ دیگر را حتماً به پزشک بگویید.
- وجودِ اگزما، پسوریازیس، درماتیت یا هرگونه زخم و التهابِ فعال رویِ پوست را به پزشک یا داروساز بگویید، زیرا جذبِ دارو را افزایش میدهد.
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید.
- سنِ پایین (بهویژه نوزادانِ نارس) یا وزنِ بدنِ کمِ فرد را حتماً با پزشک در میان بگذارید، زیرا خطرِ عوارضِ عصبی را در این افراد بیشتر میکند.
- مصرفِ همزمانِ سایرِ داروها یا محصولاتِ موضعیِ دیگر رویِ همان ناحیه از پوست را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا خارشِ خفیفِ موضعی در محلِ مصرف
- خشکیِ پوست یا پوستِ سر
- قرمزیِ گذرای پوست پس از مصرف
- سرگیجه، لرزش، بیقراری یا تشنج — نشانهٔ جذبِ بیشازحدِ دارو از راهِ پوست است؛ فوراً دارو را با آب بشویید و با اورژانس تماس بگیرید.
- بثوراتِ گسترده، تورمِ صورت، لب یا زبان، یا دشواری در تنفس — نشانهٔ واکنشِ آلرژیکِ شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بیحسی یا گزگزِ غیرعادیِ پوست پس از مصرف — در اسرعوقت به پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
دربارهٔ لیندان، تداخلِ داروییِ سیستمیکِ گسترده و شناختهشدهای ثبت نشده است، اما استفادهٔ همزمان از روغن، کرم یا لوسیونِ دیگر رویِ همان ناحیه از پوست میتواند جذبِ دارو را بیشتر کند و خطرِ عوارضِ عصبی را بالا ببرد. همیشه فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا تداخلهایِ احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
ایمنیِ کاملِ لیندان در دورانِ بارداری تثبیت نشده است و از آنجا که ممکن است از پوست جذب و واردِ جریانِ خون شود، پزشکان معمولاً در این دوران داروهای ایمنتر دیگر را ترجیح میدهند، مگر در شرایطِ خاص و تحتِ نظارتِ دقیق. این دارو احتمالاً واردِ شیرِ مادر نیز میشود؛ بنابراین در دورانِ شیردهی هم پیش از هر بار مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
لیندان را دور از دیدِ و دسترسِ کودکان و در دمای معمولِ اتاق، بهدور از گرما و نورِ مستقیمِ خورشید نگهداری کنید، زیرا بلعیدنِ تصادفیِ آن میتواند بسیار خطرناک باشد. درِ ظرف را همیشه محکم بسته نگه دارید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید. داروهایِ تاریخگذشته یا مصرفنشده را طبقِ راهنماییِ داروساز دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ عادی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| شامپو | 1 % |
| لوسیون | 1 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۹ برند از ۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا لیندان اولین انتخاب برای درمانِ گال یا شپش است؟
۰۲چرا نباید بلافاصله بعد از حمام یا دوشِ داغ از لیندان استفاده کرد؟
۰۳اگر پس از یک دورهٔ درمان، گال یا شپش از بین نرفت، میتوان دوباره لیندان زد؟
۰۴آیا لازم است اعضای خانوادهٔ فردِ مبتلا هم درمان شوند؟
۰۵آیا لیندان برای کودکانِ خردسال یا نوزادان بیخطر است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۹ برند از ۳ سازنده، در گروه P03AB02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.