لیناکلوتاید
لیناکلوتاید دارویی خوراکی برای درمانِ یبوست است که با افزایشِ ترشحِ مایع در رودهٔ باریک، دفعِ مدفوع را آسانتر میکند.
بیشتر برای درمانِ یبوستِ مزمنِ بدونِ علتِ مشخص و سندرمِ رودهٔ تحریکپذیرِ همراه با یبوست در بزرگسالان تجویز میشود.
شایعترین عارضهٔ آن اسهال است که در برخی افراد میتواند شدید باشد؛ مصرفِ آن در کودکانِ زیرِ ۶ سال ممنوع است.
اگر اسهالِ شدید یا مداوم، خون در مدفوع، یا نشانههایِ کمآبیِ بدن داشتید، یا مصرف در کودکان، بارداری یا شیردهی مدنظر است، پیش از هر تصمیمی با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لیناکلوتاید یک پپتیدِ مصنوعی و دارویی خوراکی از گروهِ گوارش و سوختوساز است که با اتصال به گیرندهٔ گوانیلاتسیکلاز-C بر رویِ سلولهای پوششیِ رودهٔ باریک اثر میکند. جذبِ این دارو در بدن بسیار ناچیز است، به همین دلیل بیشترِ اثرش بهصورتِ موضعی و همانجا در روده رخ میدهد. این اتصال، ترشحِ مایع و الکترولیت به داخلِ روده را افزایش میدهد که مدفوع را نرمتر میکند و عبورِ آن از روده را تسریع میبخشد. افزون بر این، لیناکلوتاید حساسیتِ رشتههای عصبیِ حسیِ روده را کاهش میدهد و همین ویژگی به کاهشِ دردِ شکمی در سندرمِ رودهٔ تحریکپذیر کمک میکند. هدفِ اصلیِ این دارو، تسهیلِ دفعِ مدفوع و کاهشِ ناراحتیِ گوارشیِ ناشیِ از یبوستِ مزمن است.
موارد مصرف
- درمانِ یبوستِ مزمنِ ایدیوپاتیک (بدونِ علتِ زمینهایِ مشخص) در بزرگسالان
- درمانِ سندرمِ رودهٔ تحریکپذیر همراه با یبوست (IBS-C) در بزرگسالان
- کاهشِ دردِ شکمیِ مرتبط با یبوستِ مزمن
- کمک به کاهشِ نفخ و احساسِ دفعِ ناقص در یبوستِ مزمن
روش مصرف
لیناکلوتاید معمولاً بهصورتِ خوراکی و با معدهٔ خالی، دستِکم نیمساعت پیش از اولین وعدهٔ غذاییِ روز مصرف میشود؛ زیرا مصرفِ آن همراه با غذا میتواند احتمالِ اسهال را افزایش دهد. کپسول را باید کامل و همراه با یک لیوان آب بلعید و بدونِ توصیهٔ پزشک یا داروساز آن را باز نکنید. بهتر است این دارو هر روز در ساعتِ مشخصی مصرف شود تا اثرش یکنواخت بماند. مقدارِ مصرف و طولِ دورهٔ درمان را فقط پزشک بر اساسِ نسخه تعیین میکند و نباید بدونِ مشورت با پزشک آن را تغییر داد یا قطع کرد.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
یبوست مزمن ایدیوپاتیک (بدون علت زمینهای مشخص) در بزرگسالان
کپسول را کامل، ناشتا و دستکم ۳۰ دقیقه پیش از نخستین وعدهٔ غذایی مصرف کنید؛ مدت درمان بر پایهٔ پاسخ و تحمل تعیین میشود.
سندرم رودهٔ تحریکپذیر همراه با یبوست در بزرگسالان
ناشتا و دستکم ۳۰ دقیقه پیش از وعدهٔ غذایی مصرف شود. کپسول ۷۲ میکروگرمی بهتنهایی دوز استاندارد این کاربرد را تأمین نمیکند؛ انتخاب فرآوردهٔ مناسب با پزشک است.
درد شکمی مرتبط با یبوست مزمن
کاهش درد بخشی از پاسخ درمانی یبوست است؛ درد جدید، شدید یا ناشناخته باید بررسی شود.
نفخ و احساس دفع ناقص مرتبط با یبوست مزمن
کپسول را ناشتا و دستکم ۳۰ دقیقه پیش از نخستین وعدهٔ غذایی مصرف کنید؛ کپسول را نجوید یا خرد نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیش از این به لیناکلوتاید یا هر یک از اجزای دارو حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک بگویید.
- اگر انسداد یا تنگیِ شناختهشده یا مشکوکِ روده دارید، این دارو نباید بدونِ بررسیِ دقیقِ پزشک مصرف شود.
- سنِ کودک را به پزشک اطلاع دهید؛ این دارو در کودکانِ زیرِ ۶ سال ممنوع است و در نوجوانانِ زیرِ ۱۸ سال باید فقط با احتیاطِ زیاد و زیرِ نظرِ پزشک مصرف شود.
- اگر بیماریِ گوارشیِ دیگری مانندِ بیماریِ التهابیِ روده یا اختلالاتِ شدیدِ گوارشی دارید، به پزشک اطلاع دهید.
- اگر باردار هستید، قصدِ باردار شدن دارید، یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- فهرستِ همهٔ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- اسهال
- دردِ شکم
- نفخ
- اتساع یا برآمدگیِ شکم
- سردرد
- اسهالِ شدید یا مداوم همراه با نشانههایِ کمآبیِ بدن مانندِ سرگیجه، خشکیِ دهان یا کاهشِ محسوسِ ادرار: مصرف را متوقف کنید و با پزشک تماس بگیرید.
- خونریزیِ رکتال یا دیدنِ خون در مدفوع: هر چه زودتر به پزشک اطلاع دهید.
- نشانههایِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ ورمِ صورت و گلو، مشکل در تنفس یا کهیرِ گسترده: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- دردِ شدید و غیرِمعمولِ شکم که با آنچه پیشتر تجربه میکردید فرق دارد: موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
از آنجا که جذبِ سیستمیکِ لیناکلوتاید در بدن بسیار اندک است، این دارو تداخلِ داروییِ مهم و شناختهشدهٔ کمی با سایرِ داروها دارد. با اینحال، مصرفِ همزمانِ آن با سایرِ داروهای ملین یا ضداسهال ممکن است بر شدتِ اثرِ آن بر روده تأثیر بگذارد و بهتر است بدونِ هماهنگی با پزشک انجام نشود. اگر داروی دیگری برای مشکلاتِ گوارشی یا هر بیماریِ دیگر مصرف میکنید، ممکن است پزشک بخواهد زمانبندیِ مصرفِ آن را با لیناکلوتاید تنظیم کند. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایتان را همیشه به پزشک و داروساز بگویید تا از هرگونه تداخلِ احتمالی جلوگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
از آنجا که لیناکلوتاید تقریباً واردِ جریانِ خون نمیشود، انتظار میرود مقدارِ بسیار کمی از آن به شیرِ مادر منتقل شود، هرچند دادههایِ بالینیِ کافی برای اطمینانِ کامل هنوز در دسترس نیست. اطلاعات دربارهٔ مصرفِ این دارو در بارداری نیز محدود است. به همین دلیل، مصرفِ لیناکلوتاید در دورانِ بارداری یا شیردهی باید فقط با نظرِ صریحِ پزشک باشد تا سود و خطرِ آن برایِ هر مورد بهطورِ اختصاصی بررسی شود.
نگهداری
لیناکلوتاید را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ خورشید نگهداری کنید. این دارو نسبت به رطوبت حساس است؛ بهتر است کپسولها را تا لحظهٔ مصرف در بستهبندیِ اصلیِ خود نگه دارید و آنها را زودتر از موعد بیرون نیاورید. دارو را دورِ از دیدِ و دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از مصرف، تاریخِ انقضایِ آن را بررسی کنید. داروهایِ تاریخگذشته یا استفادهنشده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دفع کنید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱لیناکلوتاید چقدر طول میکشد تا اثر کند؟
۰۲چرا لیناکلوتاید باعثِ اسهال میشود؟
۰۳آیا باید لیناکلوتاید را حتماً با معدهٔ خالی مصرف کرد؟
۰۴آیا لیناکلوتاید برایِ کودکان بیخطر است؟
۰۵آیا لیناکلوتاید عادتآور است یا باید همیشه مصرف شود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه A06AX04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.