لیناکلوتاید
لیناکلوتاید دارویی است که با افزایشِ ترشحِ مایع در رودهٔ بزرگ، حرکتِ کندِ روده را تحریک میکند و دفعِ مدفوع را آسانتر میسازد.
بیشتر برای درمانِ یبوستِ مزمنِ ایدیوپاتیک و سندرمِ روده تحریکپذیر همراه با یبوست (IBS-C) در بزرگسالان تجویز میشود.
شایعترین عارضهٔ آن اسهال است که در برخی افراد میتواند شدید شود؛ این دارو همچنین برای کودکانِ زیرِ ۶ سال به دلیلِ خطرِ کمآبیِ بدن ممنوع است.
اگر اسهالِ شدید یا مداوم، نشانههای کمآبیِ بدن، خون در مدفوع یا هرگونه واکنشِ آلرژیک رخ داد، حتماً با پزشک یا داروسازِ خود تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لیناکلوتاید دارویی از ردهٔ آگونیستهای گوانیلاتسیکلاز-C (Guanylate Cyclase-C Agonist) است؛ داروهایی که با اتصال به گیرندههای اختصاصیِ سطحِ داخلیِ روده، ترشحِ مایع و حرکتِ طبیعیِ رودهٔ بزرگ را افزایش میدهند. این اثر باعث میشود مدفوع نرمتر و دفعِ آن منظمتر و آسانتر شود، و در بسیاری از بیماران دردِ شکمیِ مرتبط با یبوست نیز کاهش مییابد. از آنجا که لیناکلوتاید تقریباً بهطور کامل درونِ روده عمل میکند و واردِ جریانِ خون نمیشود، اثرِ آن عمدتاً موضعی و در دستگاهِ گوارش است. این دارو در ایران بهشکلِ کپسولِ ۱۴۵ میکروگرمی و با نامهای تجاری کانستلا، لیناکلاید و کانسمین نیز عرضه میشود.
موارد مصرف
- درمانِ یبوستِ مزمنِ ایدیوپاتیک در بزرگسالان
- درمانِ سندرمِ روده تحریکپذیر همراه با یبوست در بزرگسالان
- افزایشِ دفعاتِ اجابتِ مزاج و تسهیلِ دفعِ مدفوعِ سفت
- کاهشِ نفخ و پُریِ شکم در یبوستِ مزمن
- کاهشِ دردِ شکمیِ مرتبط با سندرمِ روده تحریکپذیر
روش مصرف
لیناکلوتاید را معمولاً باید با معدهٔ خالی—دستِکم نیمساعت پیش از اولین وعدهٔ غذاییِ روز—و همراه با یک لیوان آب میل کرد؛ مصرفِ آن همراه با غذا میتواند شلیِ مدفوع و دفعاتِ اجابتِ مزاج را بیش از حدِ معمول افزایش دهد. کپسول را کامل بلعید و آن را نجوید یا خرد نکنید، مگر پزشک یا داروساز روشِ دیگری—مثلِ حلکردنِ محتوای کپسول در آب برای کسانی که در بلعِ کپسول مشکل دارند—را توصیه کرده باشد که در این صورت باید بلافاصله مصرف شود. بهترین نتیجه با مصرفِ منظم و روزانه در یک ساعتِ مشخص به دست میآید؛ اگر نوبتی فراموش شد، همان نوبت را رها کنید و دو نوبت را یکجا مصرف نکنید. مقدار و طولِ دورهٔ درمان را پزشک تعیین میکند و تغییر یا قطعِ خودسرانهٔ آن، حتی اگر علائم بهبود یافته باشد، توصیه نمیشود؛ هر تغییری را ابتدا با پزشکِ خود مطرح کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
یبوست مزمن ایدیوپاتیک در بزرگسالان
با معدهٔ خالی، دستکم ۳۰ دقیقه پیش از نخستین وعدهٔ غذایی مصرف شود و کپسول کامل بلعیده شود.
سندرم رودهٔ تحریکپذیر همراه با یبوست در بزرگسالان
با معدهٔ خالی، دستکم ۳۰ دقیقه پیش از نخستین وعدهٔ غذایی مصرف شود؛ در صورت نبود بهبود پس از ۴ هفته، ادامهٔ درمان بازبینی شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به لیناکلوتاید یا هریک از اجزای کپسول واکنشِ حساسیتی داشتهاید
- اگر انسداد یا تنگیِ مکانیکیِ روده دارید یا احتمالِ آن مطرح است؛ در این حالت این دارو نباید مصرف شود
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید
- اگر سابقهٔ اسهالِ شدید، بیماریِ التهابیِ روده یا اختلالِ آبوالکترولیتِ بدن دارید
- اگر داروی دیگری—از جمله ملینها، داروهای ضداسهال، داروهای گیاهی یا مکملها—مصرف میکنید
- این دارو برای کودکانِ زیرِ ۶ سال ممنوع است و برای کودکان و نوجوانانِ زیرِ ۱۸ سال هم توصیه نمیشود؛ در سالمندان نیز باید با احتیاط و زیرِ نظرِ پزشک مصرف شود
عوارض احتمالی
- اسهال (شایعترین عارضه، بهویژه در هفتههای نخستِ درمان)
- نفخ و گازِ شکم
- دردِ خفیفِ شکم
- سردرد
- احساسِ پُریِ شکم (اتساعِ شکمی)
- اسهالِ شدید یا مداوم، بهویژه همراه با سرگیجه، ضعفِ زیاد، کاهشِ چشمگیرِ حجمِ ادرار یا خشکیِ شدیدِ دهان (نشانههای کمآبیِ بدن)؛ در این حالت مصرف را قطع کنید و با پزشک تماس بگیرید
- وجودِ خون در مدفوع یا مدفوعِ سیاهرنگ و قیریشکل؛ در اسرعوقت به پزشک مراجعه کنید
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب، زبان یا گلو، کهیرِ گسترده یا تنگیِ نفس؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- دردِ شدید و غیرمعمولِ شکم که با گذشتِ زمان بهتر نمیشود
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
لیناکلوتاید تقریباً درونِ روده عمل میکند و جذبِ سیستمیکِ آن بسیار ناچیز است، به همین دلیل تداخلِ داروییِ مهمی از طریقِ جذبِ خونی برای آن گزارش نشده است. بااینحال، مصرفِ همزمانِ آن با سایر ملینها یا داروهای محرکِ روده میتواند خطرِ اسهال و کمآبیِ بدن را افزایش دهد. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ خود را به پزشک و داروسازتان بگویید تا از هرگونه تداخلِ احتمالی مطمئن شوید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
جذبِ سیستمیکِ لیناکلوتاید در بدن بسیار ناچیز است و همین موضوع نگرانی دربارهٔ عبورِ گستردهٔ آن از جفت یا ورود به شیرِ مادر را کاهش میدهد، اما دادههای بالینیِ کافی دربارهٔ مصرفِ آن در بارداری و شیردهی هنوز محدود است. مصرفِ این دارو در دورانِ بارداری یا شیردهی باید فقط با تشخیص و نظرِ پزشک باشد و خودسرانه شروع یا قطع نشود.
نگهداری
لیناکلوتاید را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگه دارید؛ کپسولها به رطوبت حساساند، پس بهتر است در بستهٔ اصلیِ خود نگهداری شوند و درِ آن بلافاصله پس از استفاده بسته شود. دارو را دورازدسترسِ کودکان نگه دارید، چون مصرفِ ناخواسته توسط کودکانِ خردسال میتواند خطرناک باشد. پیش از مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا آسیبدیده را بدونِ مشورت با داروساز دور نریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱لیناکلوتاید چه مدت طول میکشد تا اثر کند؟
۰۲چرا باید لیناکلوتاید را با معدهٔ خالی مصرف کرد؟
۰۳آیا لیناکلوتاید برای کودکان بیخطر است؟
۰۴آیا اسهالِ ناشیِ از این دارو خطرناک است؟
۰۵آیا لیناکلوتاید عادتآور است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۳ سازنده، در گروه A06AX04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.