بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · هورمون‌های سیستمیک

لووتیروکسین سدیم

Levothyroxine Sodium 100 ug
رده ATC H03AA01شکل قرصبرند در ایران ۸
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

لووتیروکسین سدیم نسخهٔ مصنوعی هورمون تیروئید (T4) است که در کم‌کاری تیروئید، جای هورمونی را می‌گیرد که بدن به‌اندازهٔ کافی نمی‌سازد.

بیشتر برای چه؟

بیشترین کاربرد آن درمان کم‌کاری تیروئید (هیپوتیروئیدی) و نیز جایگزینی هورمونی پس از برداشتن غدهٔ تیروئید یا در برخی موارد سرطان تیروئید است.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو باید ناشتا و با فاصلهٔ زمانی مشخص از غذا و برخی داروهای دیگر مصرف شود؛ تغییر یا قطع خودسرانهٔ آن می‌تواند تعادل هورمونی بدن را برهم بزند.

کِی با پزشک تماس بگیرید

تپش قلب یا ضربان نامنظم، درد قفسهٔ سینه، لرزش شدید، یا نشانه‌های آلرژی شدید مانند تورم صورت، لب یا گلو و تنگی نفس، علائم اورژانسی‌اند: در این موارد فوراً به اورژانس مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید. اگر علائم کم‌کاری یا پرکاری تیروئید ادامه‌دار داشتید، برای بررسیِ آزمایش و بازبینیِ دوز با پزشک خود تماس بگیرید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Levothyroxine
۰۲

معرفی دارو

لووتیروکسین سدیم نسخهٔ ساخته‌شدهٔ آزمایشگاهی هورمون تیروکسین (T4) است؛ همان هورمونی که غدهٔ تیروئید به‌طور طبیعی می‌سازد و بر متابولیسم، دمای بدن، ضربان قلب و انرژی روزانه اثر می‌گذارد. این دارو در بدن به هورمون فعال‌تر تری‌یدوتیرونین (T3) تبدیل می‌شود و جای هورمونی را می‌گیرد که در کم‌کاری تیروئید، بدن به‌اندازهٔ کافی نمی‌سازد. لووتیروکسین از دستهٔ هورمون‌های تیروئیدی، زیرمجموعهٔ هورمون‌های سیستمیک، است و در ایران با نام‌های تجاری‌ای مانند یوتیروکس و لووکسین و در قدرت‌های مختلف در دسترس است. هدف اصلی درمان، بازگرداندن سطح هورمون تیروئید به محدودهٔ طبیعی و برطرف‌کردن علائم کم‌کاری تیروئید است، نه صرفاً افزایش انرژی یا کاهش وزن. این متن جنبهٔ آموزشی و اطلاع‌رسانی عمومی دارد و جایگزین ویزیت، تشخیص یا نسخهٔ پزشک نیست؛ نوع، دوز و مدت‌زمان دقیق مصرف را تنها پزشکِ معالج بر اساس وضعیت و آزمایش‌های شما تعیین می‌کند.

۰۳

موارد مصرف

  • درمان کم‌کاری تیروئید (هیپوتیروئیدی) با هر علت
  • جایگزینی هورمونی پس از برداشتن جراحی غدهٔ تیروئید (تیروئیدکتومی)
  • کنترل و کوچک‌کردن گواتر یا ندول‌های خوش‌خیم تیروئید، به تشخیص پزشک
  • بخشی از درمان تکمیلی پس از جراحی سرطان تیروئید
  • درمان کم‌کاری مادرزادی تیروئید در نوزادان، زیر نظر متخصص
  • کم‌کاری تیروئید ناشی از اختلال هیپوفیز یا هیپوتالاموس
۰۴

روش مصرف

لووتیروکسین را معمولاً باید صبح، با معدهٔ خالی و پیش از صبحانه، فقط با آب ساده میل کرد، چون وجود غذا، قهوه، شیر یا برخی نوشیدنی‌ها می‌تواند جذب دارو را کم کند. بهتر است هر روز در ساعتی ثابت مصرف شود تا سطح هورمون در بدن یکنواخت بماند. اگر قرص کلسیم، آهن، آنتی‌اسید یا مکمل‌های حاوی فیبر هم مصرف می‌کنید، باید مصرف آن‌ها را دست‌کم چند ساعت از لووتیروکسین فاصله دهید. از آنجا که این دارو معمولاً درمانی طولانی‌مدت و گاه مادام‌العمر است، هرگز دوز آن را خودسرانه تغییر یا قطع نکنید، و حتی اگر برند دارو تغییر کرد، پزشک را در جریان بگذارید. مقدار دقیق و زمان‌بندی مصرف را تنها پزشک بر اساس نتیجهٔ آزمایش خون تعیین می‌کند و پیگیری منظم آزمایش‌ها برای این دارو ضروری است.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

کم‌کاری تیروئید اولیه یا اکتسابی

بزرگسالاندوز جایگزینی کامل در بزرگسال سالم معمولاً حدود ۱٫۶ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، یک‌بار در روز است. در کم‌کاری شدید یا طول‌کشیده، درمان معمولاً با ۱۲٫۵ تا ۲۵ میکروگرم در روز آغاز و هر ۲ تا ۴ هفته تنظیم می‌شود.
کودکاندوز روزانهٔ معمول بر پایهٔ سن و وزن: تا ۳ ماهگی ۱۰ تا ۱۵، ۳ تا ۶ ماهگی ۸ تا ۱۰، ۶ تا ۱۲ ماهگی ۶ تا ۸، ۱ تا ۵ سالگی ۵ تا ۶، ۶ تا ۱۲ سالگی ۴ تا ۵، بالای ۱۲ سال تا تکمیل رشد ۲ تا ۳، و پس از تکمیل رشد حدود ۱٫۶ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن.

یک‌بار در روز، ناشتا و ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پیش از صبحانه مصرف شود؛ در کم‌کاری دائمی معمولاً درمان مادام‌العمر است.

جایگزینی هورمونی پس از برداشتن جراحی غدهٔ تیروئید

بزرگسالانپس از برداشتن کامل تیروئید، معمولاً حدود ۱٫۶ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، یک‌بار در روز مصرف می‌شود و بر اساس آزمایش تنظیم می‌گردد.
کودکانبر پایهٔ سن و وزن و مشابه دوزهای جایگزینی کم‌کاری تیروئید؛ معمولاً ۱۰ تا ۱۵ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم در روز در نوزادان و حدود ۱٫۶ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم در روز پس از تکمیل رشد.

پس از برداشتن کامل تیروئید معمولاً مصرف طولانی‌مدت یا مادام‌العمر لازم است؛ ناشتا مصرف شود.

کنترل گواتر یا ندول خوش‌خیم تیروئید

بزرگسالاندر صورت تجویز متخصص، معمولاً ۷۵ تا ۲۰۰ میکروگرم، یک‌بار در روز، با تنظیم بر اساس سطح هورمون محرک تیروئید مصرف می‌شود.

درمان سرکوبی برای همهٔ بیماران مناسب نیست؛ در سالمندان، بیماری قلبی یا پایین‌بودن اولیهٔ هورمون محرک تیروئید، خطر پرکاری و آریتمی بیشتر است.

درمان تکمیلی پس از جراحی سرطان تمایزیافتهٔ تیروئید

بزرگسالانبرای سرکوب هورمون محرک تیروئید، معمولاً بیش از ۲ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، یک‌بار در روز، لازم می‌شود؛ هدف دقیق بر اساس خطر عود و آزمایش‌ها تعیین می‌گردد.

درمان معمولاً طولانی‌مدت است و باید با پایش منظم انجام شود؛ مصرف بیش از نیاز می‌تواند باعث تپش قلب و کاهش تراکم استخوان شود.

کم‌کاری مرکزی تیروئید ناشی از اختلال هیپوفیز یا هیپوتالاموس

بزرگسالاندوز جایگزینی معمولاً حدود ۱٫۶ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، یک‌بار در روز است؛ تنظیم دوز بر پایهٔ هورمون تیروئید آزاد و علائم انجام می‌شود، نه فقط هورمون محرک تیروئید.
کودکاندوز بر پایهٔ سن و وزن و مشابه دوزهای سنی درمان کم‌کاری تیروئید است؛ از حدود ۱۰ تا ۱۵ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم در روز در نوزادان تا حدود ۱٫۶ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم در روز پس از تکمیل رشد.

پیش از شروع درمان، کمبود هورمون‌های فوق‌کلیوی باید بررسی و در صورت وجود، ابتدا درمان شود.

تنظیم دوز: در سالمندان، بیماران قلبی و افراد مبتلا به کم‌کاری شدید یا طول‌کشیده، درمان باید با دوز کمتر و افزایش تدریجی انجام شود. در نارسایی کلیه یا کبد، کاهش دوز ثابت و جداگانه‌ای وجود ندارد، اما پایش دقیق‌تر لازم است. حداکثر مطلق ثابتی ندارد و دوزهای بالاتر از ۲۰۰ میکروگرم در روز، به‌جز در درمان‌های سرکوبی، به‌ندرت لازم می‌شوند؛ مقدار دقیق را پزشک بر اساس سن، وزن، وضعیت بیماری و آزمایش‌ها تعیین می‌کند. با مکمل‌های آهن و کلسیم و داروهای ضداسید حداقل ۴ ساعت فاصله رعایت شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ بیماری قلبی‌عروقی مانند آنژین صدری، آریتمی یا سابقهٔ سکتهٔ قلبی
  • نارسایی غدهٔ فوق‌کلیه (آدرنال) یا سایر اختلالات غدد درون‌ریز درمان‌نشده
  • پرکاری تیروئید (تیروتوکسیکوز) تشخیص‌داده‌نشده یا کنترل‌نشده، چون این دارو معمولاً تا اصلاح آن وضعیت تجویز نمی‌شود
  • سن بالا، به‌ویژه همراه با بیماری قلبی، که نیاز به شروع محتاطانه‌تر و پایش دقیق‌تر دارد
  • دیابت و مصرف داروهای کاهندهٔ قند خون
  • بارداری، قصد بارداری یا شیردهی
  • مصرف داروهای رقیق‌کنندهٔ خون، مکمل‌های کلسیم یا آهن، هر داروی دیگر، و سابقهٔ حساسیت دارویی
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • سردرد
  • بی‌خوابی یا مشکل در به‌خواب‌رفتن
  • تعریق بیشتر از حد معمول
  • عصبی‌بودن، بی‌قراری یا تحریک‌پذیری خفیف
  • ریزش موی خفیف و موقت، به‌ویژه در ماه‌های ابتدایی درمان
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • تپش قلب، ضربان نامنظم یا سریع، یا درد قفسهٔ سینه — در این صورت سریع به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید
  • نشانه‌های واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لب یا گلو، کهیر گسترده یا تنگی نفس — نیازمند مراجعهٔ فوری اورژانسی است
  • لرزش شدید دست، عدم تحمل گرما، کاهش وزن ناخواسته و شدید یا اضطراب شدید — می‌تواند نشانهٔ زیادبودن دوز باشد و باید هرچه زودتر با پزشک در میان گذاشته شود
  • خستگی غیرعادی، افسردگی، یبوست مقاوم یا عدم تحمل سرما با وجود مصرف منظم دارو — می‌تواند نشانهٔ کم‌بودن دوز باشد و نیازمند آزمایش و بازبینی پزشک است

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

لووتیروکسین با چند دسته دارو و مادهٔ غذایی تداخل دارد. مکمل‌های کلسیم و آهن، برخی آنتی‌اسیدها و داروهای کاهندهٔ اسید معده، و نیز موادی مانند سبوس و سویا می‌توانند جذب این دارو را کم کنند و بهتر است با فاصلهٔ زمانی از آن مصرف شوند. از سوی دیگر، لووتیروکسین می‌تواند اثر داروهای رقیق‌کنندهٔ خون مانند وارفارین را بیشتر کند و ممکن است لازم شود دوز داروهای دیابت یا قرص‌های ضدبارداری حاوی استروژن دوباره تنظیم شود. مصرف هم‌زمان قهوه هم می‌تواند جذب دارو را کم کند. به همین دلیل، فهرست کامل داروها و مکمل‌های خود را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل‌های احتمالی بررسی و در صورت نیاز، فاصلهٔ مصرف یا دوز داروها تنظیم شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

کنترل مناسب تیروئید در بارداری برای سلامت مادر و رشد جنین اهمیت زیادی دارد و کم‌کاری درمان‌نشدهٔ تیروئید در این دوران می‌تواند خطرناک باشد؛ به همین دلیل لووتیروکسین در بارداری معمولاً با نظر پزشک ادامه می‌یابد و دوز آن بر اساس آزمایش‌های دوره‌ای تنظیم می‌شود. نیاز بدن به این هورمون در بارداری اغلب افزایش می‌یابد، پس پیگیری منظم آزمایش تیروئید در این دوران ضروری است. در دوران شیردهی نیز این دارو با نظر پزشک بی‌خطر شناخته می‌شود، چون مقدار بسیار کمی از آن وارد شیر می‌شود. با این حال، هرگونه تغییر در مصرف در بارداری و شیردهی باید تنها با هماهنگی پزشک انجام شود.

۱۰

نگهداری

لووتیروکسین را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم، رطوبت و گرمای زیاد نگهداری کنید؛ محیط مرطوبی مثل حمام برای نگهداری آن مناسب نیست. قرص‌ها را در بستهٔ اصلی و دور از دسترس کودکان نگه دارید و پیش از هر مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید. دارویی را که تاریخ مصرف آن گذشته یا تغییر رنگ داده مصرف نکنید و طبق راهنمایی داروخانه آن را دور بریزید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۸ برند از ۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
ال-تیروکس-هگزال L-THYROX (HEXAL) 0.1MG TAB
Hexal
قرص
یوتیروکس EUTHYROX
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX · 50 TABLET in 2 BLISTER PACK in 1 CARTON
Merck Kgaa
قرص
لووتیروکسین سدیم 01 م گ قرص LEVOTHYROXINE SODIUM 0.1MG TAB
ایران هورمون
قرص
لووکسین LEVOXINE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
ایران هورمون
قرص
لووکسین 100 میکروگرم LEVOXINE 100 MCG
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
ایران هورمون
قرص
لووتیروکسین سدیم 01 م گ قرص LEVOTHYROXINE SODIUM 0.1MG TAB
داروسازی ابوریحان
قرص
لووتین LEVOTIN
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی ابوریحان
قرص
لووتیروکسین سدیم 0.1 LEVOTHYROXINE SODIUM (CHEKADDAROU) 0.1MG TAB
داروسازی بهستان
قرص
یوتید UTYD
100 TABLET in 4 BLISTER PACK in 1 BOX
دارویی البرز زاگرس
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا مصرف لووتیروکسین باید مادام‌العمر باشد؟
در بیشتر موارد کم‌کاری دائمی تیروئید یا پس از برداشتن غدهٔ تیروئید، این دارو به‌صورت درمانی طولانی‌مدت و اغلب مادام‌العمر تجویز می‌شود. با این حال، در برخی علت‌های موقتی کم‌کاری تیروئید، ممکن است پزشک در آینده دارو را کم یا قطع کند. این تصمیم را فقط پزشک معالج بر اساس نتیجهٔ آزمایش می‌گیرد.
۰۲چرا باید این دارو را ناشتا و صبح مصرف کرد؟
غذا، قهوه و برخی نوشیدنی‌ها می‌توانند جذب لووتیروکسین در بدن را کم کنند. مصرف ثابت در یک ساعت مشخص و پیش از خوردن چیزی، به جذب یکنواخت دارو کمک می‌کند و نتیجهٔ آزمایش‌های تیروئید را قابل‌اعتمادتر می‌سازد.
۰۳اگر یک نوبت مصرف را فراموش کنم، چه کار کنم؟
به‌طور کلی، اگر همان روز یادتان بیاید، می‌توانید آن نوبت را مصرف کنید؛ اما اگر به نوبت بعدی نزدیک است، بهتر است دو نوبت را با هم مصرف نکنید. برای دستورالعمل دقیق دربارهٔ وضعیت خودتان، از پزشک یا داروسازتان بپرسید.
۰۴آیا می‌توانم برند دارو را بدون اطلاع پزشک عوض کنم؟
بهتر است این کار را نکنید، چون برندهای مختلف لووتیروکسین ممکن است اندکی از نظر جذب در بدن متفاوت باشند و تغییر برند بدون اطلاع پزشک می‌تواند تعادل هورمونی بدن را برهم بزند. اگر مجبور به تغییر برند شدید، پزشک را مطلع کنید تا در صورت نیاز، آزمایش و تنظیم دوز انجام شود.
۰۵چرا با اینکه دارو را مرتب مصرف می‌کنم، هنوز خسته و بی‌حال هستم؟
رسیدن به سطح مناسب هورمون تیروئید و بهبود کامل علائم گاهی چند هفته تا چند ماه زمان می‌برد و ممکن است دوز نیاز به تنظیم داشته باشد. اگر با وجود مصرف منظم همچنان خستگی یا سایر علائم ادامه دارد، حتماً موضوع را با پزشک در میان بگذارید تا آزمایش و بازنگری دوز انجام شود.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۲ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۸ برند از ۶ سازنده، در گروه H03AA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.