لوامیزول
لوامیزول دارویی ضدانگل است که با فلج کردن عضلات کرمهای رودهای، آنها را از بدن دفع میکند.
بیشترین کاربرد آن درمان عفونت کرم گرد روده (آسکاریازیس) است و گاهی برای برخی دیگر از عفونتهای کرمی روده نیز تجویز میشود.
مصرف مکرر یا طولانیمدت این دارو بدون نظارت پزشک میتواند خطر کاهش شدید گلبولهای سفید خون را افزایش دهد؛ فقط طبق تجویز و مدت مشخصشده مصرف شود.
اگر پس از مصرف تب، گلودرد یا نشانههای عفونت پیدا کردید، واکنش پوستی یا آلرژیک دیدید، یا علائم انگلی برطرف نشد، حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لوامیزول یک داروی ضدانگل از دستهٔ ایمیدازوتیازولهاست که در درمان عفونتهای کرمی رودهٔ انسان، بهویژه کرم گرد (آسکاریس)، به کار میرود. این دارو با تحریک گیرندههای عصبیعضلانی کرم، باعث انقباض شدید و فلج شدن عضلات آن میشود؛ در نتیجه انگل دیگر نمیتواند به دیوارهٔ روده بچسبد و همراه با حرکات طبیعی روده از بدن دفع میشود. برخلاف برخی داروهای ضدانگل دیگر، لوامیزول کرم را هضم یا نابود نمیکند، بلکه آن را فلج و از بدن خارج میکند. هدف اصلی درمان، پاکسازی کامل روده از انگل و پیشگیری از عوارض ناشی از عفونت طولانیمدت کرمی، مانند سوءتغذیه و کمخونی، است.
موارد مصرف
- درمان عفونت کرم گرد روده (آسکاریازیس)؛ اصلیترین و شایعترین کاربرد این دارو
- کمک به درمان برخی دیگر از کرمهای نماتود روده، مانند کرم قلابیدار، بسته به تشخیص پزشک
- در گذشته و در موارد محدود پزشکی، تنظیم عملکرد سیستم ایمنی طبق تشخیص متخصص؛ کاربردی که امروز رایج نیست
روش مصرف
لوامیزول را دقیقاً به شکل، مقدار و مدتی که پزشک یا داروساز تعیین کرده مصرف کنید. این دارو را معمولاً میتوان با غذا یا بدون غذا مصرف کرد؛ اگر مصرف با معدهٔ خالی ناراحتی گوارشی ایجاد کرد، مصرف همراه یک وعدهٔ غذایی سبک میتواند کمککننده باشد، اما بهتر است دربارهٔ بهترین روش از داروساز خود بپرسید. قرص را با یک لیوان آب کامل قورت دهید و برای شکل شربت، حتماً از پیمانهٔ اندازهگیری همراه بسته استفاده کنید، نه قاشق خانگی. لوامیزول اغلب برای یک دورهٔ کوتاه یا حتی یک نوبت مصرف تجویز میشود؛ دوز را خودسرانه تکرار نکنید و مصرف آن را بدون هماهنگی با پزشک طولانیتر یا مکرر نکنید، چون این کار خطر عوارض جدی را افزایش میدهد. اگر پزشک دورهٔ چندروزهای تجویز کرده، آن را کامل و طبق زمانبندی گفتهشده ادامه دهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
عفونت کرم گرد روده (آسکاریازیس)
با معدهٔ خالی مصرف شود و از تکرار خودسرانهٔ دوز پرهیز کنید.
عفونت کرم قلابدار روده
با معدهٔ خالی مصرف شود؛ نیاز به دوز دوم باید با تشخیص پزشک باشد.
عفونت مختلط کرم گرد و کرم قلابدار روده
با معدهٔ خالی مصرف شود و در صورت تداوم علائم، ارزیابی مجدد لازم است.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به لوامیزول یا هر یک از اجزای دارو حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک بگویید
- اگر سابقهٔ بیماریهای خونی (مانند کاهش گلبولهای سفید) یا اختلالات سیستم ایمنی دارید، پزشک را در جریان بگذارید
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید
- فهرست کامل داروها و مکملهای مصرفی خود، بهویژه داروهای رقیقکنندهٔ خون یا ضدتشنج، را به پزشک بگویید
- اگر مشکل کبدی یا کلیوی دارید، حتماً پزشک را آگاه کنید
- برای مصرف کودکان، سن و وزن کودک را به پزشک بگویید تا شکل دارویی و برنامهٔ مناسب انتخاب شود
عوارض احتمالی
- تهوع و گاهی استفراغ
- دلدرد خفیف یا ناراحتی شکمی
- سرگیجه یا سردرد
- تغییر موقت حس چشایی، مانند مزهٔ فلزی در دهان
- بیخوابی یا بیقراری خفیف
- تب، گلودرد یا زخمهای ناگهانی در دهان؛ میتواند نشانهٔ کاهش شدید گلبولهای سفید خون باشد. فوراً به پزشک اطلاع دهید یا به اورژانس مراجعه کنید
- کهیر، خارش شدید، تورم صورت، لب یا زبان، یا مشکل در تنفس؛ نشانهٔ واکنش آلرژیک شدید است. فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره یا خستگی شدید غیرعادی؛ میتواند نشانهٔ آسیب کبدی باشد. به پزشک مراجعه کنید
- کبودی یا لکههای بنفش غیرعادی روی پوست؛ میتواند نشانهٔ مشکل خونی جدی باشد. موضوع را به پزشک اطلاع دهید
- گیجی، لرزش غیرعادی یا تشنج؛ به پزشک اطلاع دهید یا با اورژانس تماس بگیرید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
لوامیزول میتواند با برخی داروها تداخل داشته باشد. مصرف همزمان با وارفارین یا سایر داروهای رقیقکنندهٔ خون ممکن است اثر آنها را تقویت و خطر خونریزی را بیشتر کند. همچنین گزارشهایی از افزایش سطح خونی برخی داروهای ضدتشنج در مصرف همزمان با لوامیزول وجود دارد. مصرف الکل همزمان با این دارو توصیه نمیشود، چون ممکن است واکنشهای ناخوشایندی مانند برافروختگی پوست، تهوع یا سردرد ایجاد کند. فهرست کامل داروها، مکملها و داروهای گیاهیای که مصرف میکنید را حتماً به پزشک و داروساز خود بگویید تا از تداخلهای احتمالی پیشگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات دربارهٔ مصرف لوامیزول در بارداری محدود است و بیخطر بودن کامل آن برای جنین بهطور قطعی اثبات نشده؛ به همین دلیل معمولاً در دوران بارداری، بهویژه سهماههٔ اول، تنها در صورتی تجویز میشود که پزشک ضرورت آن را تشخیص دهد. دربارهٔ دوران شیردهی نیز دادههای کافی در دست نیست و بهتر است پیش از مصرف در این دوران، حتماً با پزشک مشورت شود. اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف این دارو پزشک خود را در جریان بگذارید.
نگهداری
لوامیزول را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم آفتاب و رطوبت نگهداری کنید. اگر شکل شربت مصرف میکنید، پس از باز کردن بطری طبق توصیهٔ روی برچسب یا داروساز نگهداریاش کنید و در بازهٔ زمانی مشخصشده مصرفش را تمام کنید. دارو را دور از دید و دسترس کودکان قرار دهید و پیش از مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید؛ داروی تاریخگذشته یا تغییررنگداده را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 50 mg |
| شربت | 40 mg / 5mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۸ برند از ۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا لوامیزول باید فقط یکبار مصرف شود یا چند روز؟
۰۲بعد از مصرف لوامیزول، کرمها را در مدفوع میبینم؟
۰۳آیا لازم است همهٔ اعضای خانواده همزمان لوامیزول مصرف کنند؟
۰۴آیا مصرف لوامیزول برای کودکان بیخطر است؟
۰۵چرا نباید لوامیزول را بدون تجویز پزشک و بهطور مکرر مصرف کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۸ برند از ۶ سازنده، در گروه P02CE01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.