لنزوپرازول
لنزوپرازول دارویی از دستهٔ مهارکنندههای پمپ پروتون (Proton Pump Inhibitor) است که ترشح اسید معده را بهطور چشمگیری کاهش میدهد.
بیشتر برای درمان زخم معده و اثنیعشر، ریفلاکس معده به مری، و محافظت از معده در برابر آسیب داروهای ضدالتهابی تجویز میشود.
کپسول باید بهصورت کامل بلعیده شود و نباید خرد یا جویده شود؛ مصرف طولانیمدت و بدون نظارت پزشک نیز میتواند خطر کمبود منیزیم و ویتامین ب۱۲ را افزایش دهد.
اگر با وجود مصرف دارو علائم گوارشی ادامه یافت، یا نشانههایی مانند کاهش وزن ناخواسته، استفراغ خونی یا مدفوع سیاهرنگ دیده شد، باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کرد.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لنزوپرازول از دستهٔ مهارکنندههای پمپ پروتون است؛ این داروها با مسدود کردن پمپهای اسیدیِ سلولهای دیوارهٔ معده، تولید اسید معده را بهطور چشمگیری کاهش میدهند. این کاهش اسید به بهبود التهاب و زخمهای دستگاه گوارش کمک میکند و علائمی مانند سوزش سر دل و ترشکردن را تسکین میدهد. اثر این دارو نسبت به داروهای قدیمیترِ ضداسید معمولاً قویتر و پایدارتر است. در ایران این دارو بهصورت کپسول با پوشش ویژهٔ طولانیرهش عرضه میشود تا مادهٔ مؤثره بهجای معده، در روده آزاد و جذب شود.
موارد مصرف
- درمان زخم معده و اثنیعشر
- درمان ریفلاکس معده به مری و التهاب مری ناشی از آن
- کنترل سوزش سر دل و ترشکردن مکرر
- پیشگیری و درمان زخمهای ناشی از مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی
- بخشی از درمان ترکیبی ریشهکنی میکروب هلیکوباکتر پیلوری همراه با آنتیبیوتیک
- کنترل بیماریهای نادر همراه با ترشح بیشازحد اسید معده مانند سندرم زولینگر-الیسون
روش مصرف
معمولاً بهتر است این کپسول پیش از غذا، بهویژه پیش از صبحانه و با معده خالی مصرف شود تا تأثیر آن روی کاهش اسید معده به بهترین شکل انجام شود. کپسول باید همراه با کمی آب و بهطور کامل بلعیده شود و نباید خرد، جویده یا در دهان نگه داشته شود، زیرا پوشش آن برای رهاسازی درست دارو در روده طراحی شده است. بهتر است این دارو هر روز در ساعتی نزدیک به هم مصرف شود و حتی اگر علائم زودتر بهبود یافت، بدون هماهنگی با پزشک قطع نشود. مقدار دقیق مصرف و طول دورهٔ درمان را پزشک بر اساس نسخه مشخص میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
زخم معده و زخم اثنیعشر
در زخم معده، بررسی علت و پیگیری بهبود اهمیت دارد.
ریفلاکس معده به مری و التهاب فرسایشی مری ناشی از آن
در کودکان کمتر از ۱ سال کاربرد تأییدشده ندارد.
سوزش سر دل و ترشکردن مکرر
برای تسکین فوری نیست؛ اگر علائم پس از ۱۴ روز باقی بماند یا زود عود کند، ارزیابی پزشکی لازم است. دستور مصرف کوتاهمدت
پیشگیری و درمان زخم معده ناشی از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی
پیشگیری عمدتاً برای افراد پرخطرِ نیازمند ادامهٔ داروی ضدالتهابی است.
ریشهکنی هلیکوباکتر پیلوری همراه با درمان ترکیبی
رژیم آنتیبیوتیکی باید کامل و همزمان مصرف شود؛ در صورت حساسیت یا مقاومت، رژیم دیگری لازم است.
سندرم زولینگر–الیسون و بیماریهای همراه با ترشح بیشازحد اسید معده
درمان معمولاً طولانیمدت است و سقف ثابت روزانه ندارد؛ مقدار نهایی به پاسخ و نتایج پایش اسید بستگی دارد.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به لنزوپرازول یا سایر داروهای همخانوادهاش
- بیماری کبدی، بهخصوص نارسایی شدید کبد
- سابقهٔ پوکی استخوان، شکستگی استخوان یا کمبود منیزیم خون
- بارداری، قصد بارداری یا شیردهی
- مصرف همزمان سایر داروها، مکملها یا گیاهان دارویی
- سالمند بودن یا نیاز به مصرف طولانیمدت دارو
عوارض احتمالی
- سردرد
- اسهال یا یبوست
- درد یا ناراحتی خفیف شکم
- تهوع
- نفخ شکم
- علائم واکنش آلرژیک شدید مانند کهیر، تورم صورت و لبها یا تنگی نفس؛ در این حالت باید فوراً با اورژانس تماس گرفت یا به نزدیکترین مرکز درمانی مراجعه کرد.
- اسهال شدید، طولانی یا همراه با خون که ممکن است نشانهٔ یک عفونت گوارشی جدی باشد و نیاز به بررسی سریع پزشک دارد.
- نشانههای افت منیزیم خون مانند گرفتگی عضلات، لرزش یا ضربان قلب نامنظم، بهخصوص در مصرف طولانیمدت؛ این موارد باید به پزشک اطلاع داده شود.
- درد جدید و مداوم مفاصل یا بثورات پوستی تازه، که در موارد نادر میتواند نشانهٔ واکنشهای خودایمنی باشد.
- کاهش وزن ناخواسته، استفراغ مکرر، استفراغ خونی یا مدفوع سیاهرنگ، که همگی نیازمند بررسی فوری پزشک هستند.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
لنزوپرازول با کاهش اسید معده میتواند جذب برخی داروها را که برای جذب مناسب به محیط اسیدی نیاز دارند، مانند کتوکونازول، ایتراکونازول یا آتازاناویر، کم کند. مصرف همزمان آن با متوترکسات با دوز بالا، وارفارین، دیگوکسین یا تاکرولیموس ممکن است نیاز به پایش دقیقتر پزشک داشته باشد. ترکیب این دارو با برخی داروهای رقیقکنندهٔ خون مانند کلوپیدوگرل نیز باید فقط زیر نظر پزشک انجام شود. برای پیشگیری از هرگونه تداخل ناخواسته، فهرست کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات موجود دربارهٔ مصرف لنزوپرازول در دوران بارداری هنوز محدود است، هرچند مطالعات انجامشده تاکنون نگرانی جدی خاصی نشان ندادهاند؛ با این حال مصرف آن در بارداری باید فقط با صلاحدید پزشک و در صورت نیاز واقعی انجام شود. دربارهٔ شیردهی نیز مشخص نیست این دارو به چه میزانی وارد شیر مادر میشود، پس بهتر است مادران شیرده پیش از مصرف حتماً با پزشک خود صحبت کنند.
نگهداری
این کپسولها را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نور مستقیم نگه دارید و از قرار دادن آنها در حمام یا کنار سینک آشپزخانه خودداری کنید. دارو را در بستهٔ اصلی خود و دور از دسترس و دید کودکان نگه دارید و پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضای آن را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول طولانیرهش | 15 mg |
| کپسول طولانیرهش | 30 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲۹ برند از ۳۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میشود کپسول لنزوپرازول را باز کرد و محتوای آن را داخل غذا ریخت؟
۰۲مصرف طولانیمدت لنزوپرازول چه خطراتی میتواند داشته باشد؟
۰۳اگر یک نوبت از دارو را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۴آیا لنزوپرازول باعث افزایش وزن میشود؟
۰۵آیا مصرف لنزوپرازول همراه با شیر یا لبنیات مشکلی ایجاد میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۰۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲۹ برند از ۳۲ سازنده، در گروه A02BC03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.