ایزوکسوپرین
ایزوکسوپرین دارویی از گروه گشادکنندههای عروق محیطی (Peripheral Vasodilator) است که با شلکردن دیوارهٔ رگهای خونی، جریان خون را در اندامها بهبود میبخشد.
این دارو بیشتر برای بهبود گردش خون در بیماریهای عروق محیطی، مانند تصلب شرایین اندامها و بیماری رینود، به کار میرود.
مهمترین نکتهٔ ایمنی این دارو آن است که میتواند فشار خون را پایین بیاورد و ضربان قلب را بالا ببرد، به همین دلیل در بیماران قلبی باید با احتیاط ویژه مصرف شود.
اگر سابقهٔ بیماری قلبی، فشار خون پایین یا خونریزی دارید، یا باردار و شیرده هستید، پیش از مصرف این دارو حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ایزوکسوپرین هیدروکلراید دارویی از دستهٔ گشادکنندههای عروق محیطی و از نظر ساختار شیمیایی یکی از مشتقات آگونیست بتاآدرنرژیک است. این دارو با تحریک نسبی گیرندههای بتا-۲ در دیوارهٔ عروق، عضلهٔ صاف رگهای خونی را شل میکند و باعث گشادشدن عروق و افزایش جریان خون، بهویژه در عضلات اسکلتی، میشود. همین اثر بتاآدرنرژیک میتواند ضربان قلب را هم اندکی بالا ببرد. هدف اصلی از مصرف آن، بهبود خونرسانی به اندامهایی است که بهدلیل تنگی یا اسپاسم عروق محیطی، گردش خون کافی دریافت نمیکنند. این دارو معمولاً به شکل قرص خوراکی و در کنار اقدامات دیگر مانند ترک سیگار و فعالیت بدنی مناسب، برای بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به اختلالات عروق محیطی تجویز میشود.
موارد مصرف
- بهبود گردش خون در بیماریهای انسدادی عروق محیطی، مانند تصلب شرایین اندامها
- بیماری و پدیدهٔ رینود و اسپاسمهای عروقی محیطی
- ترومبوآنژئیت انسدادی (بیماری بورگر) بهعنوان درمان کمکی
- اختلالات گردش خون محیطی مرتبط با دیابت (آنژیوپاتی دیابتی)
- آکروسیانوز و اختلالات گردش خون پس از سرمازدگی
روش مصرف
این قرص را معمولاً همراه با غذا یا بلافاصله پس از آن مصرف میکنند تا احتمال ناراحتی گوارشی و افت فشار خون کمتر شود؛ دربارهٔ زمانبندی دقیق و تعداد دفعات مصرف، همان چیزی را رعایت کنید که پزشک یا داروساز روی نسخه نوشته است. برای بهرهمندی کامل از اثر دارو باید آن را طبق برنامهٔ منظم مصرف کنید و حتی اگر احساس بهبودی کردید، بدون نظر پزشک مصرف را قطع نکنید. اگر پس از مدتی مصرف منظم بهبودی احساس نکردید یا دچار سرگیجه و ضعف زیاد شدید، پیش از هر تصمیمی با پزشک خود مشورت کنید. مقدار و مدت دقیق مصرف را فقط پزشک، بر اساس شرایط شما، تعیین میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
بیماریهای انسدادی عروق محیطی، از جمله تصلب شرایین انسدادی اندامها
با یا بدون غذا مصرف میشود؛ در صورت ناراحتی معده، همراه غذا مصرف شود. مدت درمان ثابت نیست.
بیماری و پدیدهٔ رینود و اسپاسمهای عروقی محیطی
مصرف منظم لازم است و مدت درمان بر اساس پاسخ علائم تعیین میشود.
ترومبوآنژئیت انسدادی (بیماری بورگر)
بهعنوان درمان کمکی مصرف میشود و جایگزین درمان تخصصی و ترک دخانیات نیست.
آنژیوپاتی دیابتی و اختلال گردش خون محیطی مرتبط با دیابت
کنترل قند خون و درمان اصلی بیماری عروقی باید همزمان ادامه یابد.
آکروسیانوز و اختلالات گردش خون پس از سرمازدگی
مدت درمان بر اساس شدت اختلال و پاسخ درمانی تعیین میشود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به ایزوکسوپرین یا هر یک از اجزای قرص حساسیت نشان دادهاید، پیش از مصرف حتماً به پزشک بگویید.
- سابقهٔ بیماری قلبی، آریتمی (نامنظمی ضربان قلب) یا فشار خون پایین را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر بهتازگی زایمان کردهاید یا دچار خونریزی فعال هستید، پزشک را مطلع کنید، زیرا این دارو میتواند بر خونریزی اثر بگذارد.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها و گیاهان دارویی مصرفیتان را به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید.
- در صورت داشتن بیماری کبدی یا کلیوی، پزشک را در جریان بگذارید تا نیاز به تنظیم درمان را بررسی کند.
عوارض احتمالی
- افت فشار خون و سرگیجه، بهویژه هنگام برخاستن ناگهانی
- تپش قلب یا افزایش ضربان قلب
- تهوع، استفراغ یا ناراحتی گوارشی خفیف
- ضعف و بیحالی
- برافروختگی یا گرگرفتگی پوست
- لرزش خفیف دستها
- افت شدید فشار خون همراه با سرگیجهٔ شدید، تاری دید یا احساس نزدیک به غشکردن — بنشینید یا دراز بکشید و اگر برطرف نشد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تپش قلب شدید، ضربان نامنظم یا درد قفسهٔ سینه — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت و گلو، کهیر گسترده یا تنگینفس — با اورژانس تماس بگیرید.
- خونریزی غیرعادی یا شدید، بهویژه در دوران پس از زایمان — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرف همزمان ایزوکسوپرین با سایر داروهای گشادکنندهٔ عروق یا داروهای پایینآورندهٔ فشار خون میتواند افت فشار خون را تشدید کند و باعث سرگیجه یا حالت نزدیک به غش شود. ترکیب آن با داروهای محرک قلب یا سایر آگونیستهای بتاآدرنرژیک نیز ممکن است خطر تپش قلب و افزایش ضربان قلب را بیشتر کند. مصرف الکل همزمان با این دارو نیز میتواند افت فشار خون را تشدید کند و بهتر است محدود شود. چون داروها و مکملهای گوناگون میتوانند با ایزوکسوپرین تداخل داشته باشند، همیشه فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات کافی دربارهٔ بیخطر بودن کامل این دارو در بارداری در دست نیست. ایزوکسوپرین در گذشته گاهی برای بهتأخیرانداختن زایمان زودرس هم استفاده میشد، اما امروز بهدلیل نگرانی از عوارض قلبی-عروقی در مادر و نوزاد، این کاربرد دیگر توصیه نمیشود. مصرف این دارو بلافاصله پس از زایمان نیز بهدلیل احتمال افزایش خونریزی معمولاً مناسب نیست. تصمیم دربارهٔ مصرف آن در دوران بارداری یا شیردهی باید کاملاً زیر نظر پزشک گرفته شود.
نگهداری
این دارو را در دمای اتاق، دور از نور مستقیم آفتاب و رطوبت، ترجیحاً در بستهبندی اصلی خود نگهداری کنید. آن را دور از دسترس و دید کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضای روی بسته را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا اضافی را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 10 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا ایزوکسوپرین باعث افت فشار خون میشود؟
۰۲ایزوکسوپرین دقیقاً برای چه کسانی تجویز میشود؟
۰۳آیا مصرف ایزوکسوپرین در بارداری بیخطر است؟
۰۴اگر یک نوبت مصرف ایزوکسوپرین را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۵آیا مصرف طولانیمدت ایزوکسوپرین بیخطر است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۶ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۴ سازنده، در گروه C04AA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.