بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · قلب و عروق

ایزوسورباید دی نیترات

Isosorbide Dinitrate
رده ATC C01DA08شکل قرصدوز 10 mg، 1.25 mg/1، 40 mg، 5 mgبرند در ایران ۵
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

ایزوسورباید دی نیترات دارویی از خانوادهٔ نیترات‌ها (Nitrates) است که با گشاد کردن عروقِ خونی، بارِ کاریِ قلب را کم می‌کند.

بیشتر برای چه؟

این دارو بیشتر برای پیشگیری از حملاتِ آنژینِ صدری (دردِ قفسهٔ سینه ناشی از تنگیِ عروقِ کرونر) و در برخی موارد برای فرونشاندنِ حملهٔ حادِ آن به کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مصرفِ هم‌زمانِ این دارو با داروهای تقویتِ نعوظ مانندِ سیلدنافیل یا تادالافیل می‌تواند افتِ شدید و خطرناکِ فشارِ خون ایجاد کند و باید کاملاً از آن پرهیز شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر دردِ قفسهٔ سینه با مصرفِ دارو برطرف نشد یا شدیدتر شد، یا نشانه‌های افتِ شدیدِ فشارِ خون مانندِ سرگیجهٔ شدید و غش را تجربه کردید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Isosorbide dinitrate
۰۲

معرفی دارو

ایزوسورباید دی نیترات از دستهٔ داروهای نیتراته و در ردهٔ درمانیِ قلب و عروق قرار دارد. مکانیسمِ اثرِ آن بر پایهٔ آزادسازیِ اکسیدِ نیتریک در دیوارهٔ عروق است که موجبِ شل‌شدن و گشادیِ رگ‌های خونی، به‌ویژه وریدها، می‌شود. این گشادیِ عروقی بازگشتِ خون به قلب و در نتیجه بارِ کاریِ آن را کم می‌کند و نیازِ عضلهٔ قلب به اکسیژن را کاهش می‌دهد. هدفِ اصلیِ این دارو، کنترل و پیشگیری از دردهای قفسهٔ سینهٔ ناشی از کم‌خونیِ موقتِ عضلهٔ قلب (آنژینِ صدری) است. بسته به شکلِ دارویی — اسپری، قرصِ معمولی یا قرصِ آهسته‌رهش — سرعتِ شروعِ اثر و کاربردِ آن با هم فرق دارد.

۰۳

موارد مصرف

  • پیشگیری از حملاتِ آنژینِ صدری (دردِ قفسهٔ سینه ناشی از تنگیِ عروقِ کرونر)
  • کنترل و فرونشاندنِ حملهٔ حادِ آنژین، معمولاً با شکل‌های اسپری یا قرص
  • پیشگیری از آنژینِ ناشی از فعالیتِ بدنی یا استرس، با مصرفِ منظمِ قرصِ آهسته‌رهش
  • کمک به کاهشِ بارِ کاریِ قلب در برخی بیمارانِ مبتلا به نارساییِ قلبی، معمولاً همراه با داروی دیگر
۰۴

روش مصرف

شکلِ مصرف و برنامهٔ زمانیِ این دارو را پزشک یا داروساز بر اساسِ نوعِ فرآورده — اسپری، قرصِ معمولی یا قرصِ آهسته‌رهش — و شرایطِ شما تعیین می‌کند. فرآورده‌های اسپری و برخی قرص‌ها معمولاً برای تسکینِ سریعِ حملهٔ حاد به‌کار می‌روند و بهتر است در حالتِ نشسته مصرف شوند تا خطرِ سرگیجه یا افتِ فشار کمتر شود؛ قرص‌های آهسته‌رهش نیز باید کامل بلعیده شوند، نه خرد یا جویده. برای حفظِ اثرِ درمانی، پزشک ممکن است یک بازهٔ کوتاه در طولِ شبانه‌روز بدونِ دارو (فاصلهٔ عاری از نیترات) در برنامهٔ مصرف بگنجاند تا بدن نسبت به دارو مقاوم نشود؛ این برنامه را بدونِ هماهنگی با پزشک تغییر ندهید. اگر این دارو برای مصرفِ منظم و طولانی‌مدت تجویز شده، آن را ناگهان قطع نکنید، چون ممکن است علائمِ آنژین بازگردد یا تشدید شود.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

پیشگیری از حملات آنژین صدری با قرص معمولی

بزرگسالانشروع معمول: ۵ تا ۲۰ میلی‌گرم، ۲ یا ۳ بار در روز؛ دوز نگهدارنده معمولاً ۱۰ تا ۴۰ میلی‌گرم، ۲ یا ۳ بار در روز.

با یا بدون غذا مصرف شود و هر شبانه‌روز حداقل ۱۴ ساعت فاصله بدون نیترات وجود داشته باشد تا تحمل دارویی کاهش یابد.

کنترل حمله حاد آنژین صدری

بزرگسالاناسپری: ۱ تا ۳ پاف در دهان، هر پاف حاوی ۱٫۲۵ میلی‌گرم، با فاصله حدود ۳۰ ثانیه؛ قرص زیرزبانی: معمولاً ۵ میلی‌گرم در شروع درد.

اسپری استنشاق نشود و در یک نوبت بیش از ۳ پاف مصرف نشود. اگر درد برطرف نشد یا شدیدتر شد، فوراً با اورژانس تماس بگیرید؛ قرص خوراکی معمولی برای قطع سریع حمله مناسب نیست.

پیشگیری از آنژین ناشی از فعالیت یا استرس با قرص آهسته‌رهش

بزرگسالان۴۰ میلی‌گرم، ۱ بار در روز؛ در صورت نیاز و با نظر پزشک، ۴۰ میلی‌گرم، ۲ بار در روز با رعایت ۱۰ تا ۱۲ ساعت فاصله بدون نیترات.

قرص آهسته‌رهش را کامل و با آب ببلعید و آن را نجوید، خرد نکنید یا نشکنید.

نارسایی قلبی، به‌عنوان درمان کمکی همراه با هیدرالازین

بزرگسالانشروع معمول ایزوسورباید دی‌نیترات: ۲۰ میلی‌گرم هر ۸ ساعت؛ در صورت تحمل، افزایش تدریجی تا ۴۰ میلی‌گرم هر ۸ ساعت.

این کاربرد تخصصی است و به‌علت خطر افت فشار خون، پایش فشار خون و وضعیت حجم بدن لازم دارد.

تنظیم دوز: در سالمندان و بیماران مبتلا به سیروز یا اختلال شدید کبدی، شروع محتاطانه و پایش فشار خون لازم است؛ در نارسایی کلیه معمولاً تعدیل ثابت دوز لازم نیست، اما دوز دقیق بر پایهٔ سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کلیه و کبد توسط پزشک تعیین می‌شود و این مقادیر جایگزین نسخه نیستند. مصرف هم‌زمان با سیلدنافیل، تادالافیل یا واردنافیل ممنوع است.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر پیش‌تر به نیترات‌ها یا هر یک از اجزایِ این دارو حساسیت داشته‌اید، حتماً به پزشک بگویید.
  • اگر اخیراً داروهای تقویتِ نعوظ مانندِ سیلدنافیل، تادالافیل یا واردنافیل مصرف کرده‌اید یا قرار است مصرف کنید، پزشک را آگاه کنید؛ ترکیبِ این داروها ممنوع است.
  • سابقهٔ فشارِ خونِ پایین، کم‌آبیِ بدن، کم‌خونیِ شدید یا حملهٔ قلبیِ اخیر را با پزشک در میان بگذارید.
  • اگر بیماریِ خاصِ قلبی مانندِ تنگیِ شدیدِ دریچهٔ آئورت یا ضخیم‌شدنِ عضلهٔ قلب دارید، پزشک باید مطلع باشد.
  • در صورتِ بارداری، برنامه‌ریزی برای بارداری یا شیردهی، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
  • فهرستِ همهٔ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ دارویی مصرفی‌ات را به پزشک و داروساز نشان بده.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • سردرد، به‌ویژه در روزهای اولِ مصرف
  • گرگرفتگی یا سرخیِ صورت
  • سرگیجه یا سبکیِ سر، به‌خصوص هنگامِ برخاستنِ ناگهانی
  • تپشِ قلب
  • تهوعِ خفیف
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • افتِ شدیدِ فشارِ خون همراه با سرگیجهٔ شدید، تاریِ دید یا غش: بنشینید یا دراز بکشید و با اورژانس تماس بگیرید.
  • نشانه‌های واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت و گلو، کهیرِ گسترده یا مشکل در تنفس: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • دردِ قفسهٔ سینه‌ای که با مصرفِ دارو برطرف نمی‌شود یا شدیدتر می‌شود: فوراً به اورژانس مراجعه کنید، زیرا می‌تواند نشانهٔ حملهٔ قلبی باشد.
  • ضربانِ قلبِ بسیار سریع یا نامنظم: به پزشک اطلاع دهید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

مهم‌ترین و خطرناک‌ترین تداخلِ این دارو، مصرفِ هم‌زمان با داروهای تقویتِ نعوظ مانندِ سیلدنافیل، تادالافیل و واردنافیل است؛ این ترکیب می‌تواند افتِ شدید و خطرناکِ فشارِ خون ایجاد کند و باید کاملاً از آن پرهیز شود. مصرفِ هم‌زمان با سایر داروهای گشادکنندهٔ عروق یا کاهندهٔ فشارِ خون نیز می‌تواند این اثر را تشدید کند و احتمالِ سرگیجه یا غش را بالا ببرد. نوشیدنِ الکل هنگامِ مصرفِ این دارو توصیه نمی‌شود، چون افتِ فشار و سرگیجه را محتمل‌تر می‌کند. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

دربارهٔ بی‌خطر بودنِ کاملِ ایزوسورباید دی نیترات در بارداری و شیردهی، اطلاعاتِ محدودی در دست است؛ به همین دلیل مصرفِ آن در این دوره‌ها تنها زمانی توصیه می‌شود که پزشک آن را ضروری تشخیص دهد. اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر می‌دهید، پیش از مصرف با پزشکِ خود گفت‌وگو کنید تا مناسب‌ترین تصمیم برای شما و کودک گرفته شود.

۱۰

نگهداری

این دارو را در دمایِ اتاق و دور از نور، رطوبت و گرمای مستقیم نگهداری کنید و درِ ظرفِ آن را همیشه بسته نگه دارید. فرآوردهٔ اسپری، چون تحتِ فشار است، باید دور از شعله و منابعِ حرارتی نگهداری شود. همهٔ اشکالِ دارویی را دور از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از مصرف، تاریخِ انقضایِ آن را بررسی کنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص10 mg
قرص5 mg
اسپری1.25 mg
قرص آهسته‌رهش40 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۵ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
ایزوکت® 1.25م گ/دوز اسپری ISOKET® 1.25MG/DOSE SPRAY
Ucb
اسپری
ایزوسورباید دی نیترات سها ISOSORBIDE DINITRATE SOHA
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
دارو سازی سها
قرص
ایزوکور ISOCOR
30 TABLET, EXTENDED RELEASE in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی آریا
قرص آهسته‌رهش
ایزوسورباید دی نیترات آریا ISOSORBIDE DINITRATE ARYA
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی آریا
قرص
ایزورباید ISORBIDE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی تولید دارو
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا با مصرفِ این دارو دچارِ سردرد می‌شوم؟
سردرد یکی از شایع‌ترین عوارضِ داروهای نیتراته است و به‌دلیلِ گشادشدنِ عروقِ خونی، از جمله عروقِ سر، رخ می‌دهد. این سردرد معمولاً در روزهای اولِ مصرف شدیدتر است و با ادامهٔ درمان کم‌کم کاهش می‌یابد. اگر سردرد شدید یا مداوم بود، با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید.
۰۲آیا مصرفِ هم‌زمانِ این دارو با قرص‌های تقویتِ جنسی خطرناک است؟
بله، این ترکیب می‌تواند افتِ شدید و خطرناکِ فشارِ خون ایجاد کند و به همین دلیل ممنوع است. پیش از مصرفِ هر داروی تقویتِ نعوظ، حتماً پزشک را از مصرفِ این دارو آگاه کنید.
۰۳چرا پزشک گفته بخشی از شبانه‌روز این دارو را مصرف نکنم؟
مصرفِ پیوسته و بدونِ وقفهٔ داروهای نیتراته می‌تواند باعث شود بدن نسبت به اثرِ آن‌ها مقاوم شود و دارو کم‌اثر گردد. به همین دلیل پزشک ممکن است یک بازهٔ کوتاه در طولِ شبانه‌روز بدونِ دارو در برنامهٔ درمانی بگنجاند تا اثربخشیِ دارو حفظ شود.
۰۴اگر با اسپری یا قرص، دردِ قفسهٔ سینه‌ام برطرف نشد، چه کنم؟
اگر دردِ قفسهٔ سینه با مصرفِ دارو به همان شکلی که پزشک توضیح داده برطرف نشود یا شدیدتر شود، این وضعیت می‌تواند جدی باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
۰۵آیا مصرفِ طولانی‌مدتِ این دارو اعتیادآور است؟
خیر، ایزوسورباید دی نیترات اعتیادآور نیست، اما مصرفِ پیوسته می‌تواند به مقاومتِ بدن نسبت به اثرِ آن منجر شود. با این‌حال نباید مصرفِ منظمِ آن را بدونِ نظرِ پزشک ناگهان قطع کنید، چون ممکن است علائمِ آنژین بازگردد.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۵ برند از ۴ سازنده، در گروه C01DA08. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.