اینترفرون بتا-۱ب
اینترفرون بتا-۱ب دارویی زیستی از گروه اینترفرونها و تعدیلکنندهٔ پاسخ ایمنی است که التهاب مرتبط با اماس را کاهش میدهد.
بیشتر برای شکلهای عودکنندهٔ اماس و اماس پیشروندهٔ ثانویهٔ فعال تجویز میشود. در برخی افراد پس از نخستین رویداد دمیلینهکنندهٔ پرخطر نیز کاربرد دارد.
این دارو میتواند آنزیمهای کبدی و شمارش سلولهای خون را تغییر دهد و بر خلقوخو اثر بگذارد؛ آزمایشها و پیگیریهای برنامهریزیشده را جدی بگیرید.
در صورت بیماری کبدی، اختلالات خونی یا کلیوی، سابقهٔ افسردگی، بارداری، شیردهی یا مصرف داروهای متعدد، پیش از شروع یا ادامهٔ درمان اطلاع دهید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
اینترفرون بتا-۱ب دارویی زیستی از گروه اینترفرونها و تعدیلکنندههای ایمنی است. با تغییر پیامهای ایمنی، تولید برخی مواد التهابزا و عبور سلولهای التهابی به دستگاه عصبی مرکزی را کاهش میدهد. هدف اصلی آن کمکردن دفعات عود و فعالیت بیماری در برخی شکلهای اماس است و برای برطرفکردن فوری علائم حملهٔ حاد به کار نمیرود. این فرآورده بهصورت پودر برای تهیهٔ محلول تزریقی و برای تزریق زیرجلدی عرضه میشود.
موارد مصرف
- کاهش دفعات عود در اماس عودکننده-فروکشکننده
- درمان اماس پیشروندهٔ ثانویهٔ فعال، همراه با عود یا شواهد فعالیت بیماری
- کاهش خطر تبدیل برخی نخستین رویدادهای دمیلینهکنندهٔ التهابی و پرخطر به اماس قطعی، طبق ارزیابی متخصص
روش مصرف
مقدار، فاصلهٔ بین تزریقها و مدت درمان را متخصص مغز و اعصاب تعیین میکند؛ تزریق را دقیقاً طبق برنامه انجام دهید و خودسرانه فاصلهها را تغییر ندهید یا درمان را قطع نکنید. این دارو به غذا وابسته نیست و برای تزریق زیرجلدی است؛ آمادهسازی پودر و حلال و خودتزریقی باید پس از آموزش عملی و طبق دستور همان فرآورده انجام شود. محلول آمادهشده را از نظر تغییر رنگ یا وجود ذرات بررسی کنید و در صورت غیرطبیعیبودن آن مصرف نکنید. محل تزریق را هر بار تغییر دهید و روی پوست قرمز، دردناک، زخمی، سفت یا عفونی تزریق نکنید. در صورت فراموشی یک نوبت، تزریق اضافی یا دو نوبت پشتسرهم انجام ندهید و از برنامهٔ اختصاصی پزشک یا داروساز پیروی کنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به اینترفرونها، آلبومین انسانی یا هر جزء فرآورده حساسیت داشتهاید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- سابقهٔ بیماری کبدی، افزایش آنزیمهای کبد، اختلالات خونی، بیماری کلیوی یا مصرف زیاد الکل را مطرح کنید.
- اگر اکنون افسردگی شدید، افکار خودآسیبرسان یا سابقهٔ مهم اختلالات خلقی دارید، پیش از شروع درمان حتماً اطلاع دهید.
- سابقهٔ صرع، نارسایی قلبی یا بیماری تیروئید را به پزشک بگویید؛ در این شرایط ممکن است پایش بیشتری لازم باشد.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی خود را ارائه کنید، بهویژه داروهای ضدتشنج، داروهای مؤثر بر کبد یا سلولهای خون و داروهای تعدیلکنندهٔ ایمنی.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، همچنین اگر دارو برای کودک یا نوجوان در نظر گرفته شده است، پیش از مصرف با متخصص تصمیمگیری کنید.
عوارض احتمالی
- علائم شبیه آنفلوانزا مانند تب، لرز، سردرد، بدندرد و تعریق
- درد، قرمزی، تورم، خارش یا حساسیت در محل تزریق
- خستگی و احساس ضعف
- درد عضلانی یا مفصلی
- تهوع، دلدرد، بثورات پوستی یا اختلال خواب
- زردشدن پوست یا چشم، ادرار تیره، درد قسمت بالای شکم، تهوع شدید یا خستگی غیرمعمول: میتواند نشانهٔ آسیب کبدی باشد؛ سریع برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید و پزشک دربارهٔ نوبت بعدی تصمیم بگیرد.
- تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، کهیر گسترده، سرگیجهٔ شدید یا ضعف ناگهانی: نشانهٔ حساسیت شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- افسردگی شدید، ناامیدی، تغییر غیرعادی رفتار یا فکر آسیبزدن به خود: فوراً از فردی قابلاعتماد کمک بگیرید و به اورژانس مراجعه کنید.
- کبودی یا خونریزی بیدلیل، رنگپریدگی، تب مداوم، ضعف شدید یا عفونتهای مکرر: ممکن است با تغییر سلولهای خون مرتبط باشد؛ در اسرع وقت ارزیابی پزشکی لازم است.
- درد شدید، قرمزی رو به گسترش، ترشح، زخم، سیاهشدن یا فرورفتگی در محل تزریق: در آن ناحیه تزریق نکنید و سریع با پزشک تماس بگیرید.
- تنگی نفس جدید یا بدترشونده، تورم پاها، درد قفسهٔ سینه یا غش: میتواند نشانهٔ مشکل قلبی یا عروقی باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل غذایی مشخصی برای این دارو شناخته نشده است. مصرف همزمان داروهای تعدیلکننده یا سرکوبکنندهٔ ایمنی، داروهای ضدتشنج و داروهایی که بر کبد یا سلولهای خون اثر میگذارند، ممکن است به بررسی و آزمایش بیشتری نیاز داشته باشد. دربارهٔ مصرف الکل نیز بهدلیل احتمال فشار بیشتر بر کبد، با پزشک صحبت کنید. فهرست کامل داروها، مسکنها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای موجود افزایش مشخصی در ناهنجاریهای عمدهٔ جنینی پس از تماس پیش از بارداری یا اوایل بارداری نشان ندادهاند، اما اطلاعات دربارهٔ ماههای بعدی محدود است و احتمال سقط در مطالعات حیوانی مطرح شده است. اگر باردارید یا قصد بارداری دارید، خودسرانه دارو را قطع یا ادامه ندهید. انتقال اینترفرون بتا-۱ب به شیر احتمالاً ناچیز است و در بسیاری از موارد شیردهی قابل بررسی است، اما تصمیم نهایی باید با پزشک گرفته شود.
نگهداری
پودر و حلال را مطابق دستور همان برند، در دمای تعیینشده روی جعبه و دور از نور مستقیم و گرمای زیاد نگهداری کنید؛ از یخزدگی پرهیز کنید. محلول آمادهشده را فقط در بازهٔ زمانی و دمای ذکرشده در بروشور مصرف کنید و باقیماندهٔ تکدوز را نگه ندارید. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید و پیش از مصرف تاریخ انقضا و ظاهر محلول را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی برای محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۵ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا اینترفرون بتا-۱ب اماس را درمان قطعی میکند؟
۰۲چرا بعد از تزریق اینترفرون بتا-۱ب تب و بدندرد میگیرم؟
۰۳آیا میتوانم این دارو را خودم تزریق کنم؟
۰۴اگر یک نوبت اینترفرون بتا-۱ب را فراموش کنم چه کنم؟
۰۵چرا هنگام مصرف اینترفرون بتا-۱ب آزمایش خون و کبد لازم است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۵ برند از ۵ سازنده، در گروه L03AB08. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.