ایندوسیانین گرین
ایندوسیانین گرین رنگ تشخیصی فلورسنتی است که با تزریق وریدی و در محیط درمانی برای بررسی یا تصویربرداری از اعضای بدن به کار میرود، نه دارویی که در منزل مصرف شود.
بیشترین کاربرد آن بررسی عملکرد کبد پیش از جراحیهای بزرگ، آنژیوگرافی عروق چشم و کمک به جراح برای دیدن بهتر رگهای خونی و مجاری صفراوی در حین عمل است.
چون این ماده حاوی مقداری ید است، افرادی که پیشتر به ید یا مواد حاجب یددار حساسیت نشان دادهاند در معرض خطر بیشتر واکنش آلرژیک قرار دارند و باید پیش از تزریق حتماً به پزشک اطلاع دهند.
اگر سابقهٔ حساسیت به ید یا غذاهای دریایی، بیماری تیروئید، بارداری یا شیردهی دارید، پیش از تزریق با پزشک مشورت کنید؛ و اگر پس از تزریق نشانههای آلرژیک یا سرگیجهٔ شدید دیدید، فوراً به پزشک یا کادر درمان اطلاع دهید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ایندوسیانین گرین یک رنگ (ماده) تشخیصی فلورسنت است که با تزریق وریدی به کار میرود و در ردهٔ مواد کمکی تشخیصی جای میگیرد، نه داروهای درمانی معمول. این ماده پس از ورود به جریان خون تقریباً بهطور کامل به پروتئینهای پلاسما متصل میشود، در داخل رگها باقی میماند و بهسرعت و بهطور اختصاصی توسط سلولهای کبدی جذب و بدون تغییر شیمیایی از طریق صفرا دفع میشود؛ همین ویژگی آن را برای سنجش عملکرد و جریان خون کبد بسیار مناسب کرده است. از سوی دیگر، این ماده زیر نور مادونقرمز نور فلورسنت ساطع میکند و به همین دلیل پزشکان از آن برای دیدن بهتر رگهای خونی، مجاری صفراوی یا گرههای لنفاوی در حین جراحی و نیز برای تصویربرداری از عروق چشم استفاده میکنند. تزریق آن همیشه در بیمارستان یا درمانگاه و توسط کادر درمان انجام میشود؛ در ایران این ماده با نامهای تجاری گوناگونی مانند «آیسیجی پولسیون» و «وردای» نیز عرضه میشود که فقط برای شناسایی محصول به کار میروند. این توضیحات جنبهٔ آموزشی دارند و جایگزین تشخیص، تصمیم پزشک یا بروشور رسمی داخل بسته نیستند.
موارد مصرف
- بررسی عملکرد و ذخیرهٔ کبد پیش از جراحیهای بزرگ کبدی (مانند برداشتن بخشی از کبد)
- آنژیوگرافی ایندوسیانین گرین برای تصویربرداری از عروق مشیمیه و شبکیهٔ چشم
- مشخص کردن مجاری صفراوی و رگهای خونی در حین جراحیهای لاپاراسکوپی و رباتیک
- ردیابی گرههای لنفاوی نگهبان (سنتینل) در برخی جراحیهای سرطان
- ارزیابی خونرسانی به بافتها و اندامها، مانند فلپهای جراحی ترمیمی یا محل اتصال روده، در حین عمل
- اندازهگیری برونده قلبی و زمان گردش خون در برخی بررسیهای تخصصی قلبی
روش مصرف
ایندوسیانین گرین را خود فرد مصرف نمیکند؛ این ماده همیشه توسط پزشک یا کادر آموزشدیدهٔ درمانی و بهصورت تزریق وریدی، در بیمارستان، اتاق عمل یا کلینیک چشمپزشکی تجویز و تزریق میشود. پودر آن درست پیش از مصرف در حلال مخصوصی که همراهش عرضه میشود حل میگردد و باید تنها همان حلال استفاده شود، چون حلکردن آن در محلولهای دیگر میتواند کیفیت ماده را مختل کند. مقدار و تعداد دفعات تزریق را پزشک بر اساس هدف انجام آزمایش یا تصویربرداری، وضعیت جسمی و شرایط بالینی هر فرد تعیین میکند. پیش از تزریق ممکن است از شما خواسته شود مدتی ناشتا باشید یا در وضعیت خاصی، مثلاً ثابت نگهداشتن سر برای تصویربرداری چشم، قرار بگیرید؛ این دستورها را دقیقاً طبق نظر پزشک یا کادر درمان رعایت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
بررسی عملکرد و ذخیرهٔ کبد پیش از جراحیهای بزرگ کبدی
آزمون معمولاً در حالت پایه و ناشتا انجام میشود؛ دوز تکراری روتین نیست و در بیماری شدید کبدی یا انسداد صفراوی، تفسیر نتیجه نیازمند احتیاط است.
آنژیوگرافی ایندوسیانین گرین برای تصویربرداری از عروق مشیمیه و شبکیهٔ چشم
بلافاصله پس از تزریق، ۵ میلیلیتر محلول سدیم کلرید ۰٫۹ درصد تزریق شود؛ تکرار دوز فقط طبق روش تصویربرداری انجام شود.
تصویربرداری از مجاری صفراوی خارجکبدی در جراحیهای لاپاراسکوپی و رباتیک
مجموع دوز در طول عمل از ۲ میلیگرم بهازای هر کیلوگرم بیشتر نشود.
ردیابی گرههای لنفاوی نگهبان در جراحی سرطان پستان
حجم هر تزریق از ۲ میلیلیتر بیشتر نشود؛ محل، تعداد و عمق تزریق را جراح بر پایهٔ روش نقشهبرداری تعیین میکند.
ردیابی گرههای لنفاوی نگهبان در سرطان دهانهٔ رحم و سرطان رحم
عمق تزریق سطحی ۱ تا ۳ میلیمتر و عمق تزریق عمقی ۱ تا ۳ سانتیمتر است؛ این کاربرد فقط برای نقشهبرداری تخصصی حین عمل انجام میشود.
تصویربرداری از عروق و خونرسانی بافتها و اندامها حین جراحی، مانند فلپ ترمیمی یا محل اتصال روده
در صورت نیاز میتوان دوز را برای تصویربرداریهای بیشتر تکرار کرد، اما مجموع دوز از ۲ میلیگرم بهازای هر کیلوگرم بیشتر نشود.
اندازهگیری برونده قلبی و زمان گردش خون در بررسیهای تخصصی قلبی
تکرار اندازهگیری فقط طبق پروتکل مرکز تخصصی و با پایش همودینامیک انجام شود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه سابقهٔ حساسیت به ید، مواد حاجب یددار، صدف و غذاهای دریایی را حتماً پیش از تزریق به پزشک بگویید
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پزشک را در جریان بگذارید
- سابقهٔ بیماری تیروئید یا مشکلات کبدی را با پزشک در میان بگذارید، چون میتواند بر نتیجهٔ آزمایش اثر بگذارد
- فهرست همهٔ داروها، مکملها و داروهای گیاهی مصرفیتان را به تیم درمان اطلاع دهید
- اگر پیش از این پس از تزریق رنگهای تشخیصی مشابه دچار واکنش آلرژیک شدهاید، حتماً یادآوری کنید
- در صورت داشتن آسم یا سابقهٔ آلرژیهای شدید، پیش از تزریق به پزشک اطلاع دهید
عوارض احتمالی
- قرمزی، درد یا کبودی خفیف در محل تزریق
- حالت تهوع خفیف و گذرا
- احساس گرمای موقت در بدن بلافاصله پس از تزریق
- تغییر رنگ موقت ادرار یا مدفوع به سبز یا تیره، بهدلیل دفع ماده از بدن
- سرگیجهٔ خفیف و گذرا
- کهیر، خارش شدید، تورم لب، زبان یا صورت، یا مشکل در تنفس بلافاصله پس از تزریق؛ نشانهٔ واکنش آلرژیک شدید است و باید با اورژانس تماس بگیرید
- افت شدید فشار خون، سرگیجهٔ شدید یا از حال رفتن پس از تزریق؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- درد، تورم یا تغییر رنگ رو به وخامت و پایدار در محل تزریق که نشانهٔ نشت ماده به بافت اطراف است؛ به پزشک یا کادر درمان اطلاع دهید
- تپش قلب نامنظم یا تنگی نفس ناگهانی پس از تزریق؛ با اورژانس تماس بگیرید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
ایندوسیانین گرین برخلاف بسیاری از داروهای رایج، تداخل دارویی گستردهای با سایر داروها ندارد، زیرا در بدن دستخوش تغییر شیمیایی نمیشود و مستقیم از راه صفرا دفع میگردد. با این حال، چون فرمولاسیون آن حاوی مقداری ید است، در افرادی که پیشتر به ید یا مواد حاجب یددار حساسیت نشان دادهاند احتمال بروز واکنش آلرژیک بیشتر است. اگر قرار است همزمان یا در فاصلهٔ کوتاهی از رنگهای تشخیصی دیگر استفاده شود نیز باید پزشک در جریان باشد. برای ایمنی کامل، فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات دربارهٔ مصرف ایندوسیانین گرین در دوران بارداری و شیردهی محدود است و بهتر است تنها زمانی تزریق شود که فایدهٔ تشخیصی آن برای مادر روشن باشد و پزشک آن را ضروری تشخیص داده باشد. اگر باردار هستید یا احتمال بارداری میدهید، پیش از هر تزریق حتماً پزشک را در جریان بگذارید تا لزوم انجام آزمایش و جایگزینهای احتمالی را با شما در میان بگذارد. دربارهٔ شیردهی نیز بهتر است پزشک یا داروساز راهنمایی کند که آیا لازم است شیردهی موقتاً به تأخیر بیفتد.
نگهداری
این محصول معمولاً در بیمارستان یا درمانگاه نگهداری میشود و کادر درمان آن را آماده و تزریق میکند، نه چیزی که فرد در منزل نگه دارد. ویال پودر باید دور از نور مستقیم و در دمای مناسب ذکرشده روی بستهبندی نگهداری شود و پیش از تزریق، تاریخ انقضا و سالمبودن ظاهری پودر و حلال بررسی گردد. محلول آمادهشده باید در کوتاهترین زمان پس از حلشدن مصرف شود و باقیماندهٔ آن دور ریخته شود. در هر صورت، نگهداری همهٔ داروها و مواد تشخیصی باید دور از دسترس کودکان باشد.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی برای محلول | 25 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۴ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا تزریق ایندوسیانین گرین دردناک است؟
۰۲چرا بعد از تزریق رنگ پوست یا ادرارم موقتاً تغییر میکند؟
۰۳آیا بعد از این تزریق میتوانم به فعالیتهای روزمرهام برگردم؟
۰۴اگر سابقهٔ حساسیت به ید دارم، باز هم میتوانم این ماده را دریافت کنم؟
۰۵آیا لازم است پیش از تزریق ناشتا باشم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۴ برند از ۵ سازنده، در گروه V04CX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.