بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · پوست

ایمیکویمد

Imiquimod 5 %
رده ATC D06BB10شکل کرمبرند در ایران ۸
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

ایمیکویمد کرمی از دستهٔ تعدیل‌کننده‌های پاسخ ایمنی است که به‌جای اثر مستقیم بر ویروس یا سلول، سیستم دفاعی پوست را به‌صورت موضعی تحریک می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای درمان زگیل تناسلی و اطراف مقعد، و همچنین برخی ضایعات پوستی ناشی از آفتاب و نوعی سرطان پوستی سطحی به کار می‌رود.

نکتهٔ ایمنی مهم

قرمزی، سوزش و پوسته‌ریزی محل مصرف بخشی طبیعی از اثر این کرم است، اما تشخیص اولیه و تعیین دقیق محل مصرف باید با پزشک باشد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر واکنش پوستی شدید شد، زخم یا تاول گسترده دیدید، یا نشانه‌های عمومی شبیه سرماخوردگی پررنگ شد، با پزشک یا داروساز تماس بگیرید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Imiquimod
۰۲

معرفی دارو

ایمیکویمد یک تعدیل‌کنندهٔ پاسخ ایمنی (Immune Response Modifier) از دستهٔ داروهای پوستی است که به‌صورت کرم موضعی با غلظت ۵ درصد مصرف می‌شود. این دارو برخلاف بسیاری از داروهای ضدویروس یا ضدسرطان رایج، مستقیماً روی ویروس یا سلول غیرطبیعی اثر نمی‌کند؛ بلکه با تحریک گیرنده‌های اختصاصی سیستم ایمنی در پوست، ترشح مواد دفاعی محلی مانند اینترفرون را افزایش می‌دهد تا بدن خودِ فرد با بافت آلوده یا غیرطبیعی مقابله کند. به همین دلیل اثر آن معمولاً تدریجی است و با واکنش التهابی قابل‌مشاهده در پوست همراه می‌شود. هدف اصلی درمان، پاک‌سازی ضایعه با کمک سیستم دفاعی خود بدن است، نه تخریب مستقیم بافت توسط خود دارو.

ایمیکیمود یکی از چند گزینهٔ درمان است؛ برای تصویر کامل از فریز، لیزر و جراحی از نگاه بیماران، تجربهٔ درمان زگیل تناسلی روایت عملی خوبی است.

۰۳

موارد مصرف

  • درمان زگیل تناسلی و اطراف مقعد (کاندیلوم آکومیناتا)
  • درمان کراتوز اکتینیک (ضایعات پوستی ناشی از آفتاب) در ناحیهٔ مشخص‌شده توسط پزشک
  • درمان نوع سطحی سرطان پایه‌سلولی پوست، در مواردی که پزشک تشخیص دهد
۰۴

روش مصرف

نحوهٔ دقیق مصرف ایمیکویمد به نوع ضایعه بستگی دارد؛ پزشک بر اساس محل درمان، تعداد دفعات مصرف در هفته و طول دورهٔ درمان را مشخص می‌کند و باید دقیقاً همان برنامه رعایت شود. کرم معمولاً روی پوست تمیز و خشک، به‌صورت لایه‌ای نازک و فقط روی محدودهٔ تجویزشده مالیده می‌شود و پس از گذشت زمانی که پزشک تعیین کرده، با آب و صابون ملایم شسته می‌شود. از تماس کرم با چشم، لب، داخل بینی و غشاهای مخاطی مانند داخل واژن خودداری کنید و بعد از مالیدن دارو دست‌ها را بشویید. حتی اگر پوست دچار قرمزی یا سوزش شد، خودسرانه دفعات مصرف را تغییر ندهید و هر تغییری در برنامهٔ درمان را با پزشک در میان بگذارید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

زگیل تناسلی و اطراف مقعد (کاندیلوم آکومیناتا)

بزرگسالانیک لایهٔ نازک از کرم ۵٪، پیش از خواب، ۳ شب در هفته تا برطرف‌شدن کامل ضایعات یا حداکثر ۱۶ هفته.
کودکانبرای افراد ۱۲ سال و بالاتر: همان رژیم بزرگسالان؛ برای کودکان زیر ۱۲ سال رژیم استانداردی ندارد.

کرم را ۶ تا ۱۰ ساعت روی پوست بگذارید و سپس با آب و صابون ملایم بشویید؛ فقط روی ضایعات خارجی استفاده شود و داخل واژن، مجرای ادرار یا کانال مقعدی به‌کار نرود.

کراتوز اکتینیک (ضایعات پوستی ناشی از آفتاب)

بزرگسالانیک لایهٔ نازک از کرم ۵٪، روزی یک بار، ۲ شب در هفته به مدت ۱۶ هفته، روی یک ناحیهٔ پیوسته از صورت یا پوست سر.

هر نوبت تقریباً ۸ ساعت روی پوست بماند و سپس شسته شود؛ ناحیهٔ درمان حدود ۲۵ سانتی‌متر مربع باشد و هم‌زمان فقط یک ناحیه درمان شود.

سرطان سطحی پایه‌سلولی پوست

بزرگسالانیک لایهٔ نازک از کرم ۵٪، روزی یک بار، ۵ شب در هفته به مدت ۶ هفته، روی ضایعه و ۱ سانتی‌متر پیرامون آن.

فقط پس از تأیید با نمونه‌برداری و برای نوع سطحی، معمولاً وقتی جراحی مناسب نباشد؛ اندازهٔ خود ضایعه نباید بیش از ۲ سانتی‌متر باشد و پاسخ درمانی باید پیگیری شود.

تنظیم دوز: برای مصرف موضعی ایمیکویمد، تنظیم دوز مشخصی در نارسایی کلیه یا کبد گزارش نشده است و در سالمندان معمولاً لازم نیست؛ بااین‌حال وسعت ناحیه، دفعات مصرف و طول دوره باید با توجه به وضعیت بیمار توسط پزشک تعیین شود و نباید خودسرانه افزایش یابد.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر پیش از این به ایمیکویمد یا هر یک از اجزای این کرم حساسیت داشته‌اید، به پزشک بگویید.
  • اگر بیماری خودایمنی مانند لوپوس یا پسوریازیس دارید، پیوند عضو داشته‌اید یا داروی سرکوب‌کنندهٔ سیستم ایمنی مصرف می‌کنید، پزشک را در جریان بگذارید، چون این دارو سیستم ایمنی را تحریک می‌کند.
  • فهرست همهٔ داروها، مکمل‌ها و کرم یا پمادهای دیگری را که هم‌زمان مصرف می‌کنید، به‌ویژه هر فرآوردهٔ موضعی روی همان ناحیه، به پزشک بگویید.
  • اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر می‌دهید، این موضوع را به پزشک اطلاع دهید.
  • پیش از تشخیص قطعی پزشک، ضایعهٔ پوستی یا تناسلی را خودسرانه زگیل فرض نکنید و این دارو را شروع نکنید، چون برخی ضایعات نیاز به بررسی دقیق‌تر دارند.
  • اگر پوست محل درمان زخم، بریدگی یا نشانهٔ عفونت فعال دارد، پیش از مصرف با پزشک هماهنگ کنید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • قرمزی، سوزش و خارش محل مالیدن کرم
  • پوسته‌ریزی یا خشکی پوست همان ناحیه
  • تورم خفیف موضعی
  • درد سطحی پوست در محل درمان
  • احساس خستگی یا نشانه‌های خفیف شبیه سرماخوردگی، به‌ویژه هنگام درمان نواحی وسیع‌تر
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • زخم عمیق، تاول گسترده یا ترشح و چرک در محل درمان — نشانهٔ واکنش شدید یا عفونت است؛ به پزشک اطلاع دهید تا دربارهٔ ادامه یا قطع دارو تصمیم بگیرد.
  • تغییر ماندگار رنگ پوست در محل درمان (روشن‌تر یا تیره‌تر شدن) — گاهی حتی پس از پایان درمان باقی می‌ماند؛ هر تغییر رنگ نگران‌کننده را به پزشک نشان دهید.
  • نشانه‌های واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لب یا گلو و مشکل در تنفس — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تب بالا یا نشانه‌های عمومی شدید شبیه سرماخوردگی که برطرف نمی‌شود — با پزشک تماس بگیرید.
  • بدتر شدن غیرمنتظرهٔ ضایعه یا دیدن زخم تازه‌ای که بهبود نمی‌یابد — باید توسط پزشک بررسی شود.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

چون ایمیکویمد عمدتاً به‌صورت موضعی اثر می‌کند و جذب سیستمیک آن اندک است، تداخل داروییِ مهمِ شناخته‌شده‌ای با داروهای خوراکی برای آن گزارش نشده است؛ بااین‌حال بهتر است در طول درمان از مصرف هم‌زمان سایر کرم‌ها یا پمادها روی همان ناحیه، بدون نظر پزشک، خودداری کنید. مصرف هم‌زمان با داروهای سرکوب‌کنندهٔ سیستم ایمنی، مانند کورتیکواستروئیدهای خوراکی یا داروهای دورهٔ پس از پیوند، ممکن است اثربخشی ایمیکویمد را کم کند، چون این دارو برای اثرگذاری به فعالیت سیستم ایمنی نیاز دارد. فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های موضعی‌ای را که مصرف می‌کنید، به پزشک و داروساز بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

دادهٔ محدودی دربارهٔ مصرف ایمیکویمد در بارداری در دست است؛ چون جذب سیستمیک این کرم پس از مصرف موضعی اندک است، خطر آن نسبت به داروهای خوراکی کمتر تخمین زده می‌شود، اما در هر حال این دارو باید در بارداری تنها با صلاحدید پزشک و در صورت نیاز واقعی مصرف شود. دربارهٔ ورود ایمیکویمد به شیر مادر اطلاعات کافی و قطعی در دست نیست؛ بنابراین اگر شیر می‌دهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید و در صورت تجویز، از تماس مستقیم ناحیهٔ درمان‌شده با کودک خودداری کنید.

۱۰

نگهداری

کرم ایمیکویمد را در دمای اتاق و دور از نور مستقیم و رطوبت زیاد نگه دارید و از یخ‌زدن آن جلوگیری کنید. آن را دور از دید و دسترس کودکان قرار دهید. اگر دارو در بستهٔ تک‌مصرف (ساشه) عرضه شده، پس از باز کردن هر ساشه، باقیماندهٔ آن را دور بریزید و دوباره استفاده نکنید. پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخ‌گذشته یا تغییررنگ‌داده را مصرف نکنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
کرم5 %
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۸ برند از ۱۰ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
آلدارا ALDARA
12 POUCH in 1 BOX
3M HEALTHCARE
کرم
آلدارا ALDARA
12 POUCH in 1 BOX · 12 SACHET in 1 BOX
C.P.M. ContractPharma GmbH
کرم
ایمیکویمد IMIQUIMOD
24 SACHET in 1 BOX
Glenmark
کرم
ایمیکویمد IMIQUIMOD
24 SACHET in 1 BOX
Glenmark Pharmaceuticals Ltd
کرم
آلدارا ALDARA
Meda
کرم
ایمیکویمد- بهوزان 5درصد IMIQUIMOD-BEHVAZAN® 5% 15G TOP CREAM
دارو سازی بهوزان
کرم
کیموسایت QUIMOCYTE
1 BOTTLE in 1 BOX
دارو سازی بهوزان
کرم
ALDARA CREAM 5%-12 ALDARA CREAM 5%-12
دارویی پخش رازی
کرم
کرم آلدارا ® 5% ALDARA ® 5% CREAM
دارویی پخش رازی
کرم
کلی وارتس CLEWARTS
12 SACHET in 1 BOX
دلتا دارو
کرم
کرم آلدارا 5% ALDARA IMIQUIMOD 5% 250 MG 12CREAM
هیراد فارمد
کرم
کیموسایت QUIMOCYTE
1 BOTTLE in 1 BOX
کیمیاکالای رازی
کرم
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا ایمیکویمد زگیل را کاملاً از بین می‌برد و دیگر برنمی‌گردد؟
در بسیاری از افراد، ایمیکویمد باعث پاک‌شدن ضایعهٔ قابل‌مشاهده می‌شود، اما چون ویروس زمینه‌ای ممکن است در پوست باقی بماند، بازگشت زگیل در برخی افراد هم دیده می‌شود. پیگیری منظم با پزشک برای اطمینان از نتیجهٔ درمان توصیه می‌شود.
۰۲قرمزی و سوزش شدید پوست در طول درمان طبیعی است یا باید دارو را قطع کنم؟
درجه‌ای از قرمزی، سوزش و پوسته‌ریزی بخش طبیعی اثرگذاری ایمیکویمد و نشانهٔ فعال‌شدن پاسخ ایمنی است. بااین‌حال اگر واکنش خیلی شدید، دردناک یا همراه با زخم گسترده بود، خودسرانه تصمیم نگیرید و با پزشک تماس بگیرید تا دربارهٔ ادامه یا وقفهٔ کوتاه درمان راهنمایی‌تان کند.
۰۳آیا در دوران درمان با ایمیکویمد می‌توان رابطهٔ جنسی داشت؟
تا زمانی که کرم روی پوست باقی است، بهتر است از تماس جنسی مستقیم با ناحیهٔ درمان خودداری شود، چون هم می‌تواند پوست را بیشتر تحریک کند و هم ممکن است کارایی کاندوم یا دیافراگم لاستیکی را کم کند. برای تصمیم دقیق دربارهٔ زمان‌بندی، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
۰۴آیا ایمیکویمد نوعی شیمی‌درمانی است؟
خیر؛ ایمیکویمد برخلاف داروهای شیمی‌درمانی کلاسیک، مستقیماً سلول را از بین نمی‌برد، بلکه سیستم ایمنی خود بدن را برای مقابله با ضایعه تحریک می‌کند. به همین دلیل به آن «تعدیل‌کنندهٔ پاسخ ایمنی» می‌گویند، نه داروی شیمی‌درمانی به معنای رایج آن.
۰۵آیا لکه‌های روشن یا تیره روی پوست بعد از درمان با ایمیکویمد از بین می‌روند؟
تغییر موقت رنگ پوست در محل درمان شایع است و معمولاً با گذشت زمان کم‌رنگ‌تر می‌شود، اما در برخی افراد، به‌خصوص در پوست تیره‌تر، ممکن است ماندگار بماند. اگر این موضوع برایتان نگران‌کننده است، پیش از شروع درمان و در طول آن، دربارهٔ احتمال آن با پزشک صحبت کنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۵ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۸ برند از ۱۰ سازنده، در گروه D06BB10. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.