ایکتیول ۱۰٪
ایکتیول ۱۰٪ پمادی موضعی با منشأِ معدنی است که اثرِ ضدالتهابی و ضدعفونیکنندگیِ خفیف دارد. هدفِ آن آرامکردنِ پوستِ ملتهب و کمک به بهبودِ طبیعیِ دملها و جوشهای چرکی است.
بیشتر برای دمل، کورک، فولیکولیت و جوشهای ملتهبِ چرکی و گاهی برای اگزمای خفیف بهکار میرود.
این پماد فقط برای پوستِ سالم و بستهٔ اطرافِ ضایعه است، نه زخمِ باز یا بریدگی؛ دمل را هرگز خودسرانه فشار ندهید یا نترکانید.
اگر ناحیهٔ ملتهب بزرگ، دردناک یا همراه با تب باشد، یا ظرفِ چند روز بهبود نیابد، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ایکتیول ۱۰٪ پمادی موضعی است که از فرآوری و سولفونهکردنِ نوعی سنگمعدنِ غنی از گوگرد بهدست میآید و از دیرباز در طبِ پوست و مو کاربرد دارد. این ماده اثرِ ضدالتهابی و ضدعفونیکنندگیِ خفیف دارد و با افزایشِ جریانِ خون در ناحیهٔ موضعی، به تجمع و تخلیهٔ طبیعیِ چرکِ دملها و کورکها کمک میکند. جایگاهِ آن در گروهِ داروهای موضعیِ پوستی و ضدآکنه است. برخلافِ آنتیبیوتیکها، ایکتیول میکروب را مستقیماً از بین نمیبرد، بلکه بیشتر واکنشِ التهابیِ پوست را کاهش میدهد و روندِ بهبودِ طبیعیِ ضایعه را تسهیل میکند.
موارد مصرف
- کمک به بهبود و تخلیهٔ طبیعیِ دمل و کورک
- کاهشِ التهابِ فولیکولهای مو (فولیکولیت)
- تسکینِ جوشهای ملتهب و چرکیِ آکنه
- کمکِ موضعی در اگزما و التهابهای خفیفِ پوستی
- آرامکردنِ کیستهای سطحی و ملتهبِ پوست
روش مصرف
ایکتیول ۱۰٪ معمولاً بهصورت لایهای نازک روی ناحیهٔ ملتهب مالیده میشود؛ برای دملها گاهی روی یک گازِ تمیز ریخته و روی پوست گذاشته و با پانسمان پوشانده میشود تا اثرِ کشندگیِ آن بهتر عمل کند. پیش از هر بار استفاده، پوست را بهآرامی تمیز و خشک کنید و از تماس با چشم، دهان، بینی و غشاهای مخاطی خودداری کنید. تعدادِ دفعات و مدتِ دقیقِ مصرف را طبقِ توصیهٔ پزشک یا داروساز و برچسبِ رویِ بستهٔ دارو انجام دهید و حتی اگر ضایعه بهبود یافت، ادامه یا قطعِ مصرف را با نظرِ همو هماهنگ کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
دمل و کورک
تا فروکشکردن التهاب ادامه دهید؛ روی زخم باز، چشم یا مخاط نزنید. در صورت تب، قرمزیِ منتشر یا درد شدید، معاینه لازم است.
فولیکولیت (التهاب فولیکولهای مو)
روی پوست تمیز و خشک بمالید و ماساژ ندهید؛ در صورت انتشار یا عدم بهبود، ارزیابی پزشکی لازم است.
آکنهٔ التهابی و چرکی
از تماس با چشم و مخاط پرهیز کنید؛ در ضایعات گسترده یا بروز سوزش و قرمزی شدید، مصرف را قطع کنید.
اگزما و التهاب خفیف پوست
تا کاهش التهاب استفاده شود؛ روی پوست ترکخورده یا زخم باز نزنید و در صورت تحریک واضح، مصرف را قطع کنید.
کیستهای سطحی و ملتهب پوست
کیست را فشار ندهید؛ رشد سریع، تب، درد شدید یا قرمزیِ رو به گسترش نیازمند ارزیابی پزشکی است.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به ایکتیول یا فرآوردههای مشابه مانندِ کوآلتار حساسیت داشتهاید، پیش از مصرف به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- اگر ناحیهٔ موردنظر زخمِ باز، بریدگیِ عمیق یا سوختگیِ شدید دارد، بدونِ مشورتِ پزشک از این پماد استفاده نکنید.
- در صورتِ ابتلا به دیابت یا ضعفِ سیستمِ ایمنی، پیش از خودسرانه درمانکردنِ دمل یا عفونتِ پوستی با پزشک مشورت کنید.
- اگر باردار هستید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- هر داروی موضعیِ دیگری که همزمان روی همان ناحیه استفاده میکنید را به داروساز اطلاع دهید.
- ایکتیول را روی سطحِ وسیعی از پوست یا برای مدتِ طولانی، بدونِ نظرِ پزشک بهکار نبرید.
عوارض احتمالی
- قرمزی و سوزشِ خفیف در محلِ مصرف
- خارش یا تحریکِ موضعیِ پوست
- خشکیِ پوست در ناحیهٔ استفاده
- رنگِ تیره و بویِ تندِ مشخصِ پماد که ممکن است لباس یا پانسمان را رنگی کند
- احساسِ چسبندگی یا سنگینی در محلِ مصرف
- قرمزیِ شدید، تاول یا تورمِ فزاینده در محلِ مصرف — میتواند نشانهٔ حساسیتِ پوستی باشد؛ مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.
- افزایشِ درد، بزرگترشدنِ ناحیهٔ ملتهب یا بروزِ تب همراه با دمل — میتواند نشانهٔ عفونتِ جدیتر باشد و نیازِ به ارزیابیِ سریعِ پزشک دارد.
- علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا گلو و تنگیِ نفس — در صورتِ بروز فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بدترشدنِ ضایعه یا تشدیدِ التهاب بهجای بهبود پس از چند روز مصرف — مصرف را ادامه ندهید و با پزشک مشورت کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
جذبِ سامانیِ ایکتیول از راهِ پوست بسیار کم است، به همین دلیل تداخلِ دارویی جدی با داروهای خوراکی یا تزریقی برای آن گزارشنشده است. بااینحال، استفادهٔ همزمان با سایرِ فرآوردههای موضعیِ محرک یا لایهبردار—مانندِ اسیدهای ضدآکنه یا الکل—روی همان ناحیه میتواند تحریک و خشکیِ پوست را بیشتر کند. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخلهای احتمالی مطمئن شوند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ سامانیِ ایکتیولِ موضعی محدود است، اما چون جذبِ آن از راهِ پوستِ سالم بسیار ناچیز است، مصرفِ کوتاهمدت و روی سطحِ محدود معمولاً کمخطر در نظر گرفته میشود. بااینحال، مصرف در بارداری یا شیردهی—بهویژه روی سطحِ وسیع یا برای مدتِ طولانی—باید تنها با نظرِ پزشک باشد. در دورانِ شیردهی از مالیدنِ پماد روی یا نزدیکِ ناحیهٔ سینه خودداری کنید تا نوزاد با آن تماس نداشته باشد.
نگهداری
ایکتیول ۱۰٪ را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و رطوبت نگهداری کنید و درِ قوطی یا تیوپ را همیشه محکم ببندید. رنگِ تیره و بویِ مشخصِ آن ویژگیِ طبیعیِ این پماد است و نشانهٔ فسادِ دارو نیست، اما اگر بافتش بهطورِ غیرعادی تغییر کرد یا تاریخِ انقضا گذشته بود، از مصرفش خودداری کنید. این دارو را دور از دسترسِ کودکان نگهداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| پماد | 10 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا ایکتیول رنگِ لباس و پانسمان را تیره میکند؟
۰۲آیا میتوانم دمل را خودم فشار بدهم یا بترکانم؟
۰۳استفاده از ایکتیول چند روز طول میکشد تا جواب بدهد؟
۰۴آیا ایکتیول را میتوان روی صورت استفاده کرد؟
۰۵آیا ایکتیول را میتوان روی زخمِ باز یا بریدگی استفاده کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه D10A. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.