هیالورونات سدیم
هیالورونات سدیم مادهای طبیعی و مرطوبکننده است که در قالبِ قطرهٔ چشمی برای جبرانِ کمبودِ رطوبتِ سطحِ چشم بهکار میرود.
بیشتر برای تسکینِ خشکیِ متوسط تا نسبتاً شدیدِ چشم، کاهشِ سوزش و احساسِ جسمِ خارجی در چشم، و راحتیِ چشم در کاربرانِ لنزِ تماسی یا پس از جراحیهای چشمی بهکار میرود.
این قطره برخلافِ بسیاری از داروهای چشمی اثرِ دارویی سیستمیک ندارد و معمولاً بیخطر در نظر گرفته میشود، اما در صورتِ وجودِ عفونت یا التهابِ چشم باید پیش از مصرف با پزشک مشورت کرد.
اگر پس از چند روز مصرف، خشکی یا سوزشِ چشم بهبود نیافت یا نشانههایی مانندِ دردِ شدید، ترشحِ غیرعادی یا کاهشِ ناگهانیِ دید ظاهر شد، بدونِ فوتِ وقت به پزشک مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
هیالورونات سدیم نوعی پلیساکاریدِ طبیعی است که در بدنِ انسان، از جمله در بافتِ چشم، بهطور طبیعی وجود دارد و توانایی بالایی در نگهداشتنِ آب و ایجادِ لایهای لغزنده و محافظ دارد. این قطرهٔ چشمی با غلظتِ ۰٫۳ درصد، در ردهٔ قطرههای مرطوبکنندهٔ غلیظترِ چشم قرار میگیرد و معمولاً برای خشکیِ متوسط تا نسبتاً شدیدِ چشم تجویز میشود. با تشکیلِ فیلمی پایدار روی سطحِ چشم، از تبخیرِ سریعِ رطوبت جلوگیری میکند و برخلافِ اغلبِ داروهای چشمی، اثرِ دارویی فعال یا جذبِ قابلِتوجه به داخلِ بدن ندارد و عملکردش عمدتاً فیزیکی و موضعی است. هدفِ اصلی از مصرفِ آن، تسکینِ علائمِ خشکیِ چشم و بازگرداندنِ راحتی و شفافیتِ طبیعیِ دید است.
موارد مصرف
- تسکینِ خشکیِ متوسط تا نسبتاً شدیدِ چشم (سندرمِ چشمِ خشک)
- کاهشِ سوزش، خارش و احساسِ شنی یا وجودِ جسمِ خارجی در چشم
- مرطوب نگهداشتنِ سطحِ چشم در کاربرانِ لنزِ تماسی
- کمک به راحتیِ چشم پس از جراحیهای چشمی مانندِ لیزیک یا جراحیِ آبمروارید
- کاهشِ خشکیِ چشمِ ناشی از قرارگیریِ طولانیمدت پایِ صفحهنمایش، در برابرِ باد یا در هوای خشک
روش مصرف
این قطره طبقِ دستورِ پزشک یا داروساز، معمولاً چند بار در روز، در کیسهٔ ملتحمهٔ چشم (فضای بینِ پلکِ پایین و کرهٔ چشم) چکانده میشود؛ تعدادِ دفعات و مدتِ مصرف را پزشک بر اساسِ شدتِ خشکیِ چشم مشخص میکند. پیش از مصرف دستها را بشویید و نوکِ ویال یا بطری را به چشم، پلک یا هیچ سطحِ دیگری نزنید تا آلوده نشود. اگر از لنزِ تماسی استفاده میکنید یا همزمان قطرهٔ چشمیِ دیگری مصرف میکنید، دربارهٔ فاصلهٔ زمانیِ مناسب از داروساز بپرسید. در صورتیکه این محصول در ویالهای یکبارمصرف عرضه شده باشد، هر ویال را پس از استفاده دور بیندازید و برای دفعاتِ بعدی نگه ندارید. مصرف را بدونِ هماهنگی با پزشک قطع یا بیدلیل طولانیمدت نکنید، بهویژه اگر علائم برطرف نشده است.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
خشکی متوسط تا نسبتاً شدید چشم (سندرم چشم خشک)
دورهٔ ثابت ندارد؛ در مصرف مکرر یا طولانی، فرآوردهٔ بدون نگهدارنده ترجیح دارد.
سوزش، خارش و احساس شنی یا وجود جسم خارجی در چشم
خارش، قرمزی یا ترشح پایدار نیازمند بررسی علت زمینهای است؛ این قطره درمان عفونت یا حساسیت نیست.
خشکی چشم در کاربران لنز تماسی
اگر سازگاری فرآورده با لنز روی برچسب ذکر نشده است، لنز را خارج کنید و دستکم ۱۵ دقیقه بعد دوباره بگذارید.
خشکی و ناراحتی پس از جراحی چشم، مانند لیزیک یا جراحی آبمروارید
جایگزین قطرههای آنتیبیوتیک یا ضدالتهاب پس از عمل نیست؛ درد، ترشح یا کاهش دید نیازمند مراجعهٔ فوری است.
خشکی چشم ناشی از کار طولانی با صفحهنمایش، باد یا هوای خشک
همراه با استراحت منظم چشم و کاهش زمان خیرهشدن به صفحهنمایش استفاده شود؛ در مصرف طولانی، نوع بدون نگهدارنده ترجیح دارد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به هیالورونات سدیم یا هر یک از اجزای این قطره حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک یا داروساز بگویید.
- وجودِ هرگونه عفونت، التهاب یا آسیبِ فعالِ چشم را پیش از مصرف با پزشک در میان بگذارید.
- اگر از لنزِ تماسی استفاده میکنید، دربارهٔ روشِ درستِ ترکیبِ آن با این قطره از داروساز راهنمایی بگیرید.
- اگر بهتازگی جراحیِ چشم داشتهاید یا از قطرهها یا پمادهای چشمیِ دیگری استفاده میکنید، پزشک را در جریان بگذارید.
- در دورانِ بارداری، شیردهی یا در صورتِ برنامهریزی برای بارداری، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر رنگِ محلول تغییر کرده یا بستهبندی و مهرِ ایمنیِ آن آسیب دیده است، از آن استفاده نکنید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا ناراحتیِ خفیف و گذرا در لحظهٔ چکاندنِ قطره
- تاریِ گذرای دید بلافاصله پس از مصرف
- احساسِ سنگینی یا وجودِ جسمِ خارجی در چشم
- قرمزیِ خفیفِ چشم
- خارشِ خفیف
- نشانههای واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ تورمِ شدیدِ پلک، خارشِ گستردهٔ چشم یا قرمزیِ ناگهانی و شدید — در این موارد مصرف را قطع کنید و فوراً با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.
- دردِ شدیدِ چشم، ترشحِ غیرعادی یا افزایشِ قرمزی که ممکن است نشانهٔ عفونت باشد — بدونِ فوتِ وقت به پزشک مراجعه کنید.
- کاهشِ ناگهانی یا قابلِتوجهِ دید که پس از مدتی برطرف نمیشود — فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- تاریِ دیدِ پایدار یا حساسیتِ شدید و ادامهدار به نور — این نشانهها را با پزشک در میان بگذارید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
هیالورونات سدیم بهدلیلِ عملکردِ موضعی و جذبِ ناچیز به داخلِ بدن، تداخلِ دارویی یا غذاییِ شناختهشدهٔ مهمی ندارد. تنها نکتهٔ قابلِ توجه مربوط به مصرفِ همزمان با سایرِ قطرهها یا پمادهای چشمی است؛ در این حالت باید میانِ مصرفِ این قطره و داروی چشمیِ دیگر فاصلهٔ زمانیِ کافی رعایت شود تا اثرِ یکدیگر را کم نکنند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، قطرههای چشمی و مکملهایی را که مصرف میکنید همیشه به پزشک و داروساز بگویید تا بهترین ترتیبِ مصرف را برایتان تعیین کنند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
از آنجا که هیالورونات سدیمِ چشمی بهصورتِ موضعی مصرف میشود و جذبِ سیستمیکِ آن بسیار ناچیز است، معمولاً در بارداری و شیردهی بیخطر در نظر گرفته میشود. با این حال، مانندِ هر محصولِ دارویی دیگر، بهتر است پیش از مصرف در دورانِ بارداری یا شیردهی، با پزشک یا داروساز مشورت کنید تا با توجه به وضعیتِ شما بهترین تصمیم گرفته شود.
نگهداری
این قطره را در دمای ذکرشده روی بستهبندی — معمولاً دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و یخزدگی — نگهداری کنید. آن را همیشه دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و در صورتِ گذشتِ آن، از دارو استفاده نکنید. اگر محصول بهصورتِ ویالهای تکدوز است، هر ویال را پس از باز کردن و استفاده دور بیندازید؛ اگر بهصورتِ بطریِ چنددوزی است، پس از باز شدن طبقِ دستورِ روی بستهبندی مصرف و در زمانِ مقرر دور انداخته شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 0.3 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرفِ این قطره همراه با لنزِ تماسی مشکلی دارد؟
۰۲چرا بلافاصله بعد از مصرف، دیدم کمی تار میشود؟
۰۳آیا این قطره را میتوان طولانیمدت مصرف کرد؟
۰۴تفاوتِ این قطره با قطرههای اشکِ مصنوعیِ سادهٔ معمولی چیست؟
۰۵اگر همزمان چند قطرهٔ چشمیِ دیگر هم مصرف میکنم، باید چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۴ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه S01XA20. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.