هالوتان

هالوتان یک بی‌هوش‌کنندهٔ عمومیِ استنشاقی از خانوادهٔ هیدروکربن‌های هالوژنه است که از دهه‌های پیش در پزشکی به‌کار رفته و در ردهٔ داروهای اثرگذار بر دستگاهِ عصبیِ مرکزی قرار می‌گیرد. این دارو به‌صورتِ مایعِ فرّار عرضه می‌شود که در دستگاهِ مخصوصِ بیهوشی به بخار تبدیل و از راهِ تنفس واردِ بدن می‌شود. هالوتان با اثر بر مغز، فعالیتِ سلول‌های عصبی را به‌طور موقت کاهش می‌دهد و بی‌هوشیِ عمومی، بی‌دردی و شل‌شدنِ عضلات را در حدِ لازم برای جراحی ایجاد می‌کند. اثرِ آن نسبتاً سریع، قابلِ‌کنترل و پس از قطعِ استنشاق به‌نسبت زودگذر است. تجویز و کنترلِ میزانِ آن کاملاً برعهدهٔ متخصصِ بیهوشی است و بیمار در سراسرِ مصرف تحتِ پایشِ پیوستهٔ علائمِ حیاتی قرار دارد.

هالوتان هرگز توسط خودِ بیمار مصرف نمی‌شود و صرفاً در بیمارستان و توسط تیمِ بیهوشی، از راهِ ماسکِ تنفسی یا دستگاهِ بیهوشی و پس از اتصال به دستگاه‌های پایشِ قلب و تنفس، به بیمار داده می‌شود. میزان و مدتِ استنشاق را متخصصِ بیهوشی بر پایهٔ سن، وزن، وضعیتِ عمومی و نوعِ جراحیِ بیمار تعیین و در طولِ عمل به‌طور پیوسته تنظیم می‌کند. پیش از عمل، رعایتِ دستورهای ناشتاییِ اعلام‌شده از سویِ تیمِ درمانی و اطلاع‌دادنِ کاملِ سابقهٔ پزشکی، داروهای مصرفی و تجربه‌های قبلیِ بیهوشی به پزشک اهمیتِ زیادی دارد.

هالوتان می‌تواند با برخی داروها اثرِ متقابل داشته باشد؛ برای نمونه با آدرنالین (اپی‌نفرین) و داروهای مشابه ممکن است خطرِ آریتمیِ قلبی افزایش یابد، با شل‌کننده‌های عضلانی اثرِ آن‌ها تقویت می‌شود و با سایر داروهای آرام‌بخش، بتابلوکرها یا مسدودکننده‌های کانالِ کلسیم، افتِ فشارِ خون و کاهشِ فعالیتِ قلب می‌تواند بیشتر شود. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را پیش از هر بیهوشی به پزشک و داروساز بگو تا تیمِ بیهوشی بتواند تداخل‌های احتمالی را پیش از عمل بررسی و مدیریت کند.