گوسلکوماب
گوسلکوماب یک داروی زیستی مهارکنندهٔ ایمنی و التهاب است که پیامرسان التهابی اینترلوکین ۲۳ را مهار میکند. در نتیجه، التهاب پوست، مفاصل یا روده کاهش مییابد.
بیشتر برای پسوریازیس پلاکی متوسط تا شدید و آرتریت پسوریاتیک فعال بهکار میرود. در بزرگسالان مبتلا به بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو متوسط تا شدید نیز ممکن است، طبق کاربرد مجاز فرآورده، تجویز شود.
این دارو میتواند توان بدن برای مقابله با عفونت را کاهش دهد؛ پیش از شروع درمان، عفونت فعال و سل باید بررسی شود. تب مداوم، عفونت جدی یا نشانههای حساسیت شدید نیازمند اقدام فوری است.
اگر عفونت فعال یا مکرر، سابقهٔ سل، بیماری کبدی یا تماس نزدیک با فرد مبتلا به سل دارید، پیش از شروع درمان اطلاع دهید. بارداری، شیردهی، واکسنهای پیشرو و همهٔ داروهای همزمان نیز باید مطرح شوند.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
گوسلکوماب با نامهای تجاری ترمفیا و الدیکسیا، یک پادتن زیستی از گروه داروهای مؤثر بر دستگاه ایمنی است و فرآوردهٔ تزریقی ۱۰۰ میلیگرم در یک میلیلیتر دارد. این دارو با مهار اینترلوکین ۲۳، پیامهای التهابی را کاهش میدهد؛ به همین دلیل التهاب و فعالیت بیشازحد ایمنی در پوست، مفاصل یا روده کمتر میشود. اثر درمانی آن معمولاً تدریجی است و برای کنترل بیماریهای التهابی بهکار میرود.
موارد مصرف
- پسوریازیس پلاکی متوسط تا شدید در بیمارانی که به درمان سیستمیک یا نوردرمانی نیاز دارند
- آرتریت پسوریاتیک فعال در بزرگسالان، بهتنهایی یا همراه برخی داروهای پایهٔ بیماری
- بیماری کرون متوسط تا شدید در بزرگسالان، در صورت تأیید متخصص و وجود مجوز این کاربرد برای فرآورده
- کولیت اولسراتیو متوسط تا شدید در بزرگسالان، در صورت تأیید متخصص و وجود مجوز این کاربرد برای فرآورده
روش مصرف
گوسلکوماب بسته به نوع بیماری و فرآورده، معمولاً به صورت تزریق زیرجلدی و در برخی مراحل آغازین درمان بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو به صورت تزریق وریدی در مرکز درمانی انجام میشود. مقدار، فاصلهٔ بین نوبتها و مدت درمان را نسخه تعیین میکند؛ خودتزریقی فقط پس از آموزش عملی و تأیید پزشک یا داروساز انجام شود. محل تزریق را هر بار تغییر دهید و در پوست زخمی، قرمز، سفت، عفونی یا دارای پلاک فعال تزریق نکنید. دارو را در زمانهای تعیینشده ادامه دهید و بدون هماهنگی نوبتها را جابهجا یا درمان را قطع نکنید. اگر یک نوبت فراموش شد، برای برنامهریزی نوبت بعدی با پزشک یا داروساز تماس بگیرید و هرگز دو نوبت را خودسرانه نزدیک یا همزمان تزریق نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیت شدید قبلی به گوسلکوماب، مواد تشکیلدهندهٔ فرآورده یا داروهای زیستی را اطلاع دهید.
- اگر تب، عفونت فعال یا مکرر، سل، تماس نزدیک با فرد مبتلا به سل یا علائم مشکوک به سل دارید، پیش از شروع درمان مطرح کنید.
- سابقهٔ بیماری کبدی، افزایش آنزیمهای کبدی، بیماری فعال کبد یا بیماری التهابی روده را با پزشک در میان بگذارید؛ در درمان بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو، پایش کبد اهمیت دارد.
- فهرست همهٔ داروها، داروهای زیستی، داروهای سرکوبگر ایمنی، مکملها و واکسنهای اخیر یا پیشرو را ارائه کنید.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا به نوزاد شیر میدهید، پیش از شروع یا ادامهٔ درمان اطلاع دهید.
- در کودکان، سالمندان و افراد دارای ضعف ایمنی یا بیماریهای زمینهای، انتخاب فرآورده و پایش درمان باید با دقت بیشتری انجام شود.
عوارض احتمالی
- عفونتهای خفیف دستگاه تنفسی فوقانی، مانند آبریزش بینی، گلودرد یا علائم شبیه سرماخوردگی
- سردرد
- قرمزی، درد، خارش یا تورم محل تزریق
- درد مفصل
- اسهال یا ناراحتی گوارشی
- بثورات پوستی
- واکنش حساسیتی شدید، مانند تورم صورت یا گلو، تنگی نفس، خسخس سینه، کهیر گسترده، سرگیجه یا غش: تزریق را متوقف کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- عفونت جدی یا فعالشدن سل، با تب پایدار، لرز، سرفهٔ مداوم، تعریق شبانه، تنگی نفس یا ضعف شدید: نوبت بعدی را تا ارزیابی پزشک انجام ندهید؛ در علائم شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههای آسیب کبدی، مانند زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، درد قسمت بالای شکم، تهوع یا استفراغ، بیاشتهایی و خستگی غیرعادی: سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
چون گوسلکوماب تزریقی است، غذا معمولاً اثر قابلتوجهی بر آن ندارد و تداخل مستقیم شناختهشدهای با الکل گزارش نشده است؛ اگر بیماری کبدی دارید یا داروی دیگری بر کبد اثر میگذارد، این موضوع را مطرح کنید. مصرف همزمان داروهای زیستی یا سرکوبگر ایمنی مانند برخی داروهای روماتیسمی یا گوارشی باید برنامهریزی و از نظر عفونت پایش شود. واکسنهای زنده یا زندهٔ ضعیفشده را در طول درمان دریافت نکنید؛ دربارهٔ واکسنهای غیرزنده نیز زمان مناسب را هماهنگ کنید. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات انسانی دربارهٔ ایمنی گوسلکوماب در بارداری محدود است؛ اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا در طول درمان باردار میشوید، پزشک باید دربارهٔ ادامهٔ درمان بر اساس شدت بیماری تصمیم بگیرد. مشخص نیست چه مقدار از دارو وارد شیر انسان میشود و اثر آن بر نوزاد معلوم نیست؛ دربارهٔ شیردهی و درمان، فایده و خطر هر دو را با پزشک بسنجید. اگر در بارداری دارو دریافت کردهاید، پزشک کودک را مطلع کنید تا دربارهٔ واکسنهای زندهٔ نوزاد احتیاط لازم را در نظر بگیرد.
نگهداری
فرآوردهٔ تزریقی را در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، داخل بستهٔ اصلی و دور از نور نگهداری کنید. آن را یخ نزنید و تکان شدید ندهید؛ داروی یخزده یا محلول کدر و دارای ذرات را مصرف نکنید. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید و پیش از مصرف تاریخ انقضا و سلامت بستهبندی را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 100 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا گوسلکوماب پسوریازیس را کاملاً درمان میکند؟
۰۲اگر نوبت تزریق گوسلکوماب را فراموش کردم چه کنم؟
۰۳اگر هنگام مصرف گوسلکوماب سرما بخورم یا عفونت بگیرم چه کنم؟
۰۴آیا با گوسلکوماب میتوانم واکسن بزنم؟
۰۵آیا میتوانم گوسلکوماب را در خانه تزریق کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۵ سازنده، در گروه L04AC. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.