بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · ادراری‑تناسلی و هورمون جنسی

گنادوتروپین کوریونی

Gonadotrophin, Chorionic 1500 [iU]
رده ATC G03GA01شکل تزریقی برای محلولبرند در ایران ۳
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

گنادوتروپین کوریونی (hCG) هورمونی است که اثری مشابه هورمون لوتئینه‌کنندهٔ بدن (LH) دارد و در ردهٔ داروهای گنادوتروپین و هورمون‌های باروری قرار می‌گیرد. شکل تزریقی آن برای کمک به تخمک‌گذاری در زنان و تحریک تولید تستوسترون در مردان استفاده می‌شود.

بیشتر برای چه؟

بیشترین کاربرد این دارو در مرحلهٔ نهاییِ تحریک تخمک‌گذاری در درمان ناباروریِ زنان و نیز در درمان اختلالات هورمونی مردان است. در پسران نیز گاهی برای کمک به نزول بیضه تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مهم‌ترین نکتهٔ ایمنی این دارو، خطر تحریک بیش‌ازحد تخمدان در زنانی است که تحت درمان ناباروری هستند؛ به همین دلیل باید کاملاً طبق دستور، دوز و زمان‌بندیِ تعیین‌شده از سوی پزشک مصرف شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر پس از تزریق درد یا نفخ شدید شکمی، تهوع مکرر یا کاهش چشمگیر حجم ادرار داشتید، یا دربارهٔ بارداری، حساسیت دارویی یا بیماری زمینه‌ای خود تردید دارید، پیش از ادامهٔ درمان حتماً با پزشک مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

۰۲

معرفی دارو

گنادوتروپین کوریونی هورمونی گلیکوپروتئینی است که به‌طور طبیعی در دوران بارداری از بافت جفت ترشح می‌شود و در ردهٔ داروهای هورمون جنسی و باروری (گنادوتروپین‌ها) جای می‌گیرد. نسخهٔ دارویی آن از ادرار زنان باردار یا به روش‌های بیوتکنولوژیک تهیه و به‌صورت تزریقی عرضه می‌شود. این دارو با اتصال به گیرندهٔ هورمون لوتئینه‌کننده در تخمدان یا بیضه، در زنان باعث بلوغ نهایی و آزادشدن تخمک می‌شود و در مردان تولید تستوسترون را تحریک می‌کند. بر همین اساس، هدف اصلی از تجویز آن کمک به روند باروری در زنان و تنظیم عملکرد هورمونی در مردان و پسران است.

۰۳

موارد مصرف

  • تحریک نهاییِ تخمک‌گذاری در چرخه‌های درمان ناباروری و لقاح آزمایشگاهی (IVF)
  • درمان هیپوگنادیسم هیپوگنادوتروپیک (کمبود هورمون‌های محرک بیضه از هیپوفیز) در مردان
  • کمک به نزول بیضه‌های نزول‌نکرده در پسران، در مواردی که علت آن انسداد فیزیکی نباشد
  • حمایت از فاز لوتئال (جسم زرد) در برخی پروتکل‌های کمک‌باروری، طبق تشخیص پزشک
  • بررسی وجود و عملکرد بافت بیضه در برخی آزمایش‌های تشخیصی هورمونی
۰۴

روش مصرف

این دارو به‌صورت پودر تزریقی عرضه می‌شود که باید طبق دستورالعمل، درست پیش از تزریق با حلال مخصوص آن حل شود و معمولاً به‌صورت عضلانی یا زیرِپوستی تزریق می‌گردد. در پروتکل‌های تحریک تخمک‌گذاری، زمان‌بندیِ دقیق تزریق—روز و حتی ساعت مشخص‌شده از سوی پزشک—اهمیت زیادی دارد، زیرا تأخیر یا جابه‌جاییِ آن می‌تواند نتیجهٔ درمان را تحت تأثیر قرار دهد. در مواردی که دوره‌ای از تزریق‌ها تجویز شده—مانند درمان‌های هورمونی مردان یا پسران—باید کل دوره طبق برنامهٔ پزشک تکمیل شود و بدون هماهنگی، نوبتی حذف یا دوز و زمان آن تغییر داده نشود. تزریق را می‌توان زیر نظر پزشک یا پس از آموزش صحیح در منزل انجام داد و هر پرسشی دربارهٔ نحوهٔ آماده‌سازی یا تزریق را باید با پزشک یا داروساز در میان گذاشت.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

تحریک نهایی تخمک‌گذاری در درمان ناباروری و لقاح آزمایشگاهی

بزرگسالان۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ واحد بین‌المللی به‌صورت یک نوبت، پس از تحریک کافی فولیکول‌ها و طبق زمان‌بندی پزشک.

معمولاً پس از آخرین دوز هورمون محرک فولیکول یا منوتروپین تزریق می‌شود؛ در صورت خطر تحریک بیش‌ازحد تخمدان ممکن است تزریق انجام نشود.

هیپوگنادیسم هیپوگنادوتروپیک در مردان

بزرگسالان۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ واحد بین‌المللی، ۲ تا ۳ بار در هفته؛ برای هدف باروری معمولاً حداقل ۳ ماه ادامه می‌یابد و اغلب همراه هورمون محرک فولیکول است.

سطح تستوسترون، علائم و در صورت هدف باروری آزمایش مایع منی باید پایش شود.

حمایت از فاز جسم زرد در برخی پروتکل‌های کمک‌باروری

بزرگسالان۱۰۰۰ تا ۳۰۰۰ واحد بین‌المللی در هر نوبت، ۲ تا ۳ نوبت طی ۹ روز پس از تخمک‌گذاری یا انتقال جنین؛ برای مثال در روزهای ۳، ۶ و ۹.

فقط در پروتکل مشخص و همراه پایش دقیق انجام می‌شود، زیرا خطر تحریک بیش‌ازحد تخمدان را افزایش می‌دهد.

آزمون تحریک هورمونی برای بررسی وجود و عملکرد بافت بیضه

بزرگسالاندر پروتکل تک‌دوز رایج، ۵۰۰۰ واحد بین‌المللی به‌صورت یک‌بار تزریق می‌شود.
کودکاندر پروتکل ۳ روزه: کمتر از ۱ سال، ۵۰۰ واحد بین‌المللی روزانه؛ ۱ تا ۱۰ سال، ۱۰۰۰ واحد بین‌المللی روزانه؛ بیش از ۱۰ سال، ۱۵۰۰ واحد بین‌المللی روزانه، هرکدام به‌مدت ۳ روز.

نمونه‌گیری هورمونی پیش و پس از تزریق و تفسیر پاسخ باید طبق پروتکل متخصص انجام شود.

تنظیم دوز: در نارسایی کلیه یا کبد و در سالمندان، الگوی ثابت و قابل تعمیمی برای کاهش دوز وجود ندارد و برای همه کاربردها حداکثر دوز روزانه واحدی تعیین نشده است؛ پزشک دوز نهایی را بر اساس سن، وزن، هدف درمان، شدت بیماری، پاسخ هورمونی و وضعیت کلیه و کبد تعیین می‌کند.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ حساسیت به گنادوتروپین کوریونی یا هر یک از اجزای این دارو
  • وجود یا سابقهٔ تومورهای وابسته به هورمون (مانند سرطان پستان، رحم، تخمدان، بیضه یا پروستات) یا کیست تخمدان با علت نامشخص
  • خونریزی غیرطبیعی رحمی که علت آن مشخص نشده باشد
  • بیماری‌های کنترل‌نشدهٔ تیروئید، غدهٔ فوق‌کلیه یا هیپوفیز
  • بیماری قلبی‌عروقی، فشار خون بالا، میگرن یا صرع، به‌دلیل احتمال احتباس مایعات در بدن
  • بارداری شناخته‌شده یا مشکوک، و نیز هر داروی دیگری—به‌ویژه سایر داروهای هورمونی یا باروری—که مصرف می‌کنید
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • درد، قرمزی یا تورم خفیف در محل تزریق
  • سردرد
  • بی‌قراری یا نوسانات خلقی خفیف
  • نفخ یا ناراحتی خفیف شکمی
  • در مردان، حساسیت یا بزرگ‌شدن خفیف بافت پستان
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نشانه‌های تحریک بیش‌ازحد تخمدان (OHSS) مانند درد و نفخ شدید شکم، تهوع یا استفراغ مکرر، و کاهش چشمگیر حجم ادرار — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • علائم واکنش آلرژیک شدید مانند تورم صورت، لب‌ها یا گلو، مشکل در تنفس، یا کهیر گستردهٔ بدن — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • درد، تورم یا قرمزیِ ناگهانی و غیرعادی در یک پا که می‌تواند نشانهٔ لختهٔ خون باشد — با اورژانس تماس بگیرید.
  • تنگی‌نفس ناگهانی یا درد قفسهٔ سینه — با اورژانس تماس بگیرید.
  • نعوظ طولانی یا دردناک در مردان و پسران — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

گنادوتروپین کوریونی برخلاف بسیاری از داروهای شیمیایی، تداخل دارویی یا غذاییِ گسترده‌ای ندارد، اما معمولاً در کنار سایر داروهای باروری—مانند کلومیفن یا گنادوتروپین‌های تحریک‌کنندهٔ تخمدان—و طبق پروتکلی مشخص از سوی پزشک مصرف می‌شود که ترتیب و زمان‌بندی آن نباید خودسرانه تغییر کند. مصرف هم‌زمان با سایر فرآورده‌های هورمونی، از جمله داروهای مربوط به تیروئید یا غدهٔ فوق‌کلیه، نیز باید با آگاهی پزشک باشد. پیش از شروع درمان، فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی‌ای را که مصرف می‌کنید به پزشک و داروساز خود بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

گنادوتروپین کوریونی معمولاً پیش از تأیید بارداری و در چارچوب درمان‌های کمک‌باروری تجویز می‌شود؛ پس از قطعی‌شدن بارداری، ادامهٔ مصرف آن فقط طبق تشخیص و صلاح‌دید پزشک متخصص زنان یا ناباروری خواهد بود. در مصرف‌های غیرمرتبط با باروری، مانند درمان‌های هورمونی مردان، نیز اگر بارداری همسر یا هرگونه ابهامی در این‌باره وجود دارد باید پزشک مطلع شود. دربارهٔ مصرف این دارو در دوران شیردهی اطلاعات محدودی در دست است، بنابراین در این دوران مصرف آن باید فقط با تجویز و نظارت پزشک انجام شود.

۱۰

نگهداری

این دارو معمولاً باید خنک، دور از نور و طبق دستور برگهٔ راهنمای داخل بسته نگهداری شود؛ حلال همراه آن غالباً در دمای اتاق قابل‌نگهداری است. پس از حل‌کردن پودر با حلال، محلول آماده‌شده باید طبق دستورالعمل و معمولاً در بازهٔ زمانی کوتاهی مصرف شود. دارو را دور از دسترس و دید کودکان نگه دارید و پیش از هر تزریق، تاریخ انقضا و ظاهر محلول (شفاف‌بودن و نبود ذرات معلق) را بررسی کنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی برای محلول
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۳ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
کوریونیک گونادوتروفین 1500 واحدی ویال CHORIONIC GONADOTROPHIN (HUMAN) 1500 U VIAL
کارخانجات دارو پخش
تزریقی برای محلول
کوریونیک گنادوتروفین (انسانی) 1500 CHORIONIC GONADOTROPHIN (HUMAN) 1500U
5 AMPULE in 1 BOX
کارخانجات دارو پخش
تزریقی برای محلول
فولیگنان FOLIGNAN
5 AMPULE in 1 BOX
کارخانجات دارو پخش
تزریقی برای محلول
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا گنادوتروپین کوریونی همان چیزی است که در آزمایش بارداری اندازه‌گیری می‌شود؟
بله، از نظر ساختاری همان هورمونی است که بدن در دوران بارداری به‌طور طبیعی تولید می‌کند و در آزمایش بارداری سنجیده می‌شود. اما نسخهٔ دارویی و تزریقی آن برای کمک به تخمک‌گذاری یا درمان اختلالات هورمونی به کار می‌رود، نه برای ایجاد بارداری به‌تنهایی. اگر پس از تزریق این دارو آزمایش بارداری انجام دهید، ممکن است موقتاً نتیجهٔ مثبت کاذب بگیرید؛ دربارهٔ زمان مناسب برای آزمایش با پزشک خود مشورت کنید.
۰۲تخمک‌گذاری چه زمانی پس از تزریق این دارو اتفاق می‌افتد؟
زمان تخمک‌گذاری پس از این تزریق نسبتاً قابل‌پیش‌بینی است، اما زمان دقیق آن را پزشک با توجه به پروتکل درمانی و نتایج سونوگرافی شما مشخص می‌کند. به همین دلیل، زمان‌بندی نزدیکی یا اقدامات کمک‌باروری معمولاً طبق برنامه‌ای است که پزشک تعیین می‌کند، نه یک قاعدهٔ ثابت برای همه.
۰۳آیا این دارو احتمال چندقلوزایی را افزایش می‌دهد؟
این دارو به‌تنهایی باعث چندقلویی نمی‌شود، اما چون معمولاً پس از داروهای تحریک‌کنندهٔ تخمدان که می‌توانند چند فولیکول را هم‌زمان رشد دهند تجویز می‌شود، احتمال بارداری چندقلو در این پروتکل‌ها بیشتر از بارداری طبیعی است. پزشک با پایش سونوگرافی در طول درمان این خطر را بررسی می‌کند.
۰۴آیا تزریق این دارو را می‌توان در منزل انجام داد؟
در بسیاری از موارد، پزشک یا پرستار نحوهٔ آماده‌سازی و تزریق را آموزش می‌دهد تا در صورت نیاز، خود فرد یا همراهش بتواند تزریق را در منزل و در زمان دقیق تعیین‌شده انجام دهد. رعایت نکات بهداشتی و دقت در زمان تزریق اهمیت زیادی دارد و در صورت هرگونه ابهام باید از پزشک یا داروساز کمک بگیرید.
۰۵آیا مردان و پسران هم از این دارو استفاده می‌کنند؟
بله؛ در مردانی که به‌دلیل کمبود هورمون‌های محرک بیضه دچار کاهش تستوسترون یا مشکل باروری هستند نیز کاربرد دارد و در برخی پسران برای کمک به نزول بیضه تجویز می‌شود. مصرف آن در این گروه‌ها نیز فقط باید طبق تشخیص و با نظارت پزشک متخصص باشد.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۳ برند از ۱ سازنده، در گروه G03GA01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.