گلیسیرین ید
گلیسیرین ید ۲٪ یک محلول ضدعفونیکنندهٔ موضعی است که از حلشدن ید در گلیسیرین ساخته میشود و برای پاکسازی و ضدعفونی سطح پوست به کار میرود.
بیشتر برای تمیزکردن و ضدعفونی زخمهای سطحی، خراشها و بریدگیهای جزئی پوست، و گاهی به تجویز پزشک یا دندانپزشک برای ضدعفونی موضعی برخی نواحی دهان و لثه به کار میرود.
این محلول فقط برای مصرف خارجی و موضعی است؛ نباید بلعیده شود یا وارد چشم شود و در صورت حساسیت به ید نباید استفاده شود.
اگر پس از مصرف قرمزی یا سوزش شدید، تاول روی پوست دیدید، یا زخم پس از چند روز بهبود نیافت و نشانههای عفونت مانند تورم، ترشح یا تب داشت، به پزشک مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
گلیسیرین ید ۲٪ یک فرآوردهٔ ضدعفونیکنندهٔ موضعی است که از حلشدن ید در محلول گلیسیرین ساخته میشود و در گروه دارویی ضدعفونیکنندههای پوستی یددار جای میگیرد؛ در ایران این محصول با نام تجاری «گلیسیرین آیداین» نیز عرضه میشود. ید با آسیبرساندن به دیوارهٔ سلولی و ساختارهای پروتئینی میکروبها، بسیاری از باکتریها و قارچها را در محل مصرف از بین میبرد. حضور گلیسیرین در این فرآورده باعث میشود محلول نسبت به فرمهای الکلی ید، مانند تنتور ید، ملایمتر، چسبندهتر روی سطح و کمتر تحریککننده و خشککننده برای پوست باشد. هدف اصلی این محصول، ضدعفونی سطحی پوست و کمک به پیشگیری از عفونت در زخمها و بریدگیهای جزئی است؛ در برخی موارد نیز به تجویز پزشک یا دندانپزشک برای ضدعفونی موضعی دهان و لثه به کار میرود.
موارد مصرف
- ضدعفونی و پاکسازی زخمهای سطحی، خراشها و بریدگیهای جزئی پوست
- کمک به کاهش آلودگی میکروبی ناحیههای کوچک آسیبدیدهٔ پوست، پیش از پانسمان
- ضدعفونی موضعی پوست پیش از برخی اقدامهای جزئی پزشکی یا دندانپزشکی، طبق نظر پزشک
- ضدعفونی موضعی برخی نواحی دهان و لثه، فقط طبق تجویز دندانپزشک
روش مصرف
این محلول را فقط بهصورت موضعی و روی ناحیهٔ موردنظر به کار ببرید. پیش از استفاده دستها را بشویید، ناحیهٔ آسیبدیده را تمیز کنید و طبق دستور پزشک، داروساز یا برچسب روی بستهبندی، مقدار کمی از محلول را با یک گاز استریل یا پنبهٔ تمیز روی سطح بمالید. از خوردن آن یا واردکردنش به چشم، بینی و گوش خودداری کنید. اگر پزشک یا دندانپزشک برایتان دورهٔ مشخصی از مصرف تعیین کرده، همان زمانبندی را کامل رعایت کنید و بدون مشورت زودتر از موعد قطع نکنید. اگر پس از چند روز بهبودی حاصل نشد یا وضعیت زخم بدتر شد، به پزشک مراجعه کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
ضدعفونی و پاکسازی زخمهای سطحی، خراشها و بریدگیهای جزئی پوست
فقط برای ضایعات سطحی و کوچک استفاده شود؛ از تماس با چشم و مصرف روی زخم عمیق یا سوختگی گسترده پرهیز کنید.
کاهش آلودگی میکروبی ناحیههای کوچک آسیبدیدهٔ پوست پیش از پانسمان
از مصرف مکرر و طولانیمدت روی پوست آسیبدیده یا سطوح وسیع خودداری شود.
ضدعفونی موضعی پوست پیش از اقدامهای جزئی پزشکی یا دندانپزشکی
برای پوست محل اقدام است و نباید با چشم، مخاط یا زخمهای وسیع تماس پیدا کند.
ضدعفونی موضعی برخی نواحی دهان و لثه
فقط با تجویز دندانپزشک استفاده شود؛ محلول را نبلعید و در صورت سوزش شدید یا واکنش حساسیتی مصرف را قطع کنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیش از این به ید یا فرآوردههای حاوی ید حساسیت داشتهاید، حتماً به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- اگر مشکل تیروئیدی دارید یا داروهای مرتبط با تیروئید مصرف میکنید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- اگر باردار هستید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- این محلول را بدون نظر پزشک روی زخمهای عمیق، سوختگیهای وسیع یا سطح بزرگی از پوست استفاده نکنید.
- از تماس محلول با چشم، مخاط داخلی بینی و گوش میانی خودداری کنید.
- اگر همزمان از داروی دیگری روی همان ناحیه از پوست استفاده میکنید، به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا گزگز خفیف و گذرا در محل مصرف
- تغییر رنگ موقت پوست به قهوهای یا زرد کمرنگ
- خشکی یا تحریک خفیف پوست
- لکهدار شدن موقت لباس یا سطوح در تماس با محلول
- نشانههای واکنش آلرژیک شدید مانند کهیر گسترده، تورم صورت یا لبها و دشواری در تنفس: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- قرمزی شدید، تاول، درد یا سوزش فزاینده در محل مصرف: مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.
- بزرگشدن غدد بزاقی، طعم فلزی در دهان یا بثورات گسترده پس از مصرف زیاد و طولانی: به پزشک اطلاع دهید.
- نشانههای اختلال عملکرد تیروئید مانند خستگی غیرمعمول، تغییر ضربان قلب یا تورم گردن پس از مصرف طولانی یا گسترده: با پزشک مشورت کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
از آنجا که این محلول بهصورت موضعی مصرف میشود، تداخل آن با داروهای خوراکی یا تزریقی معمولاً محدود است، اما استفادهٔ همزمان با سایر ضدعفونیکنندهها یا فرآوردههای حاوی جیوه روی همان ناحیه از پوست توصیه نمیشود، چون میتواند تحریک پوست را بیشتر کند. مصرف گسترده، طولانیمدت یا روی زخمهای بزرگ میتواند جذب ید را بیشتر کند و در کسانی که داروهای مرتبط با تیروئید مصرف میکنند، بر عملکرد تیروئید اثر بگذارد. فهرست کامل داروها، مکملها و سایر فرآوردههای موضعیای را که استفاده میکنید، به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات محدودی دربارهٔ مصرف فرآوردههای موضعی یددار در بارداری و شیردهی وجود دارد. جذب ید از پوست سالم و در مصرف محدود معمولاً کم است، اما مصرف گسترده، مکرر یا روی زخمهای بزرگ میتواند بر عملکرد تیروئید مادر یا نوزاد اثر بگذارد. به همین دلیل، مصرف این محلول در دوران بارداری و شیردهی باید تنها با نظر و صلاحدید پزشک باشد.
نگهداری
این محلول را دور از دسترس کودکان، در دمای معمول اتاق و بهدور از نور مستقیم و رطوبت نگهداری کنید. در ظرف را پس از هر بار مصرف محکم ببندید، پیش از استفاده تاریخ انقضا را بررسی کنید و اگر رنگ یا بوی محلول تغییر غیرعادی داشت، از مصرف آن خودداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| محلول | 2 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا گلیسیرین ید همان تنتور ید است؟
۰۲چرا پوست پس از مصرف این محلول رنگ میگیرد؟
۰۳آیا میتوان گلیسیرین ید را روی زخمهای بزرگ یا عمیق استفاده کرد؟
۰۴اگر به ید حساسیت دارم، آیا باز هم میتوانم از این محلول استفاده کنم؟
۰۵آیا مصرف گلیسیرین ید برای کودکان بیخطر است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه D08AG. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.