گلوفیتاماب
گلوفیتاماب یک پادتن دو اختصاصی و داروی ایمنی ضدسرطان است. این دارو سلولهای دفاعیِ تی را به سلولهای بدخیمِ بی نزدیک میکند تا به نابودی آنها کمک کنند.
بیشتر برای درمان بزرگسالان مبتلا به برخی لنفومهای سلول بی بزرگ، بهویژه بیماری عودکرده یا مقاوم پس از درمانهای قبلی، بهکار میرود. در بعضی برنامههای درمانی همراه داروهای ضدسرطان دیگر استفاده میشود.
مهمترین خطر آن سندرم آزادشدن سیتوکینهاست که میتواند با تب، لرز، افت فشار و تنگی نفس همراه شود؛ اختلال عصبی جدی نیز ممکن است رخ دهد. شروع درمان و تزریقهای اولیه باید با پایش دقیق پزشکی انجام شود.
اگر پیش از تزریق عفونت یا تب دارید، یا پس از آن دچار تنگی نفس، سرگیجه، گیجی، کاهش هوشیاری، اختلال تکلم یا تشنج شدید، فوراً تیم درمان را در جریان بگذارید. در علائم شدید یا رو به بدترشدن، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
گلوفیتاماب، با نام تجاری کولوموی، یک پادتن دو اختصاصی از گروه داروهای ایمنی ضدسرطان است. این دارو به یک نشانگر سطحی روی سلولهای بی، از جمله سلولهای بدخیم، و همزمان به سلولهای تی متصل میشود؛ سپس سلولهای تی را برای کشتن سلولهای هدف فعال میکند. فرآورده به شکل محلول غلیظ تزریقی است و پس از رقیقسازی، فقط بهصورت تزریق وریدی در مرکز درمانی داده میشود. کاربرد اصلی آن برخی لنفومهای سلول بی بزرگِ عودکرده یا مقاوم پس از درمانهای قبلی است.
موارد مصرف
- لنفوم منتشر سلول بی بزرگِ عودکرده یا مقاوم پس از دو یا چند درمان سیستمیک قبلی
- لنفوم سلول بی بزرگِ ناشی از تبدیل لنفوم فولیکولار، در صورت عود یا مقاومت پس از درمانهای سیستمیک قبلی
- در برخی برنامههای درمانی، همراه با جمسیتابین و اکسالیپلاتین برای بزرگسالان مبتلا به لنفوم منتشر سلول بی بزرگِ عودکرده یا مقاوم که امکان پیوند سلولهای بنیادیِ خودی را ندارند
روش مصرف
گلوفیتاماب باید توسط کادر درمانیِ مجرب در بیمارستان یا مرکز درمان سرطان، پس از رقیقسازی، بهصورت تزریق وریدی داده شود و برای خوددرمانی یا تزریق در منزل نیست. چون دارو وریدی است، همراه یا جدا از غذا مطرح نیست؛ برای خوردن و نوشیدن پیش از جلسه همان دستور مرکز درمانی را رعایت کنید. مقدار، فاصلهٔ نوبتها، افزایش تدریجی در شروع درمان و طول دوره را متخصص بر اساس بیماری و وضعیت شما تعیین میکند؛ برنامه را خودتان تغییر ندهید. پیش از نوبتها ممکن است داروهای پیشگیرانه و مایعات داده شود و بهویژه در تزریقهای نخست، حین و پس از درمان تحت نظر بمانید. اگر نوبتی از دست رفت، برای زمانبندی دوباره با مرکز درمانی تماس بگیرید و درمان را خودسرانه قطع نکنید. در صورت گیجی، خوابآلودگی یا سرگیجه، رانندگی و کار با ابزار خطرناک را کنار بگذارید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به گلوفیتاماب، اجزای فرآورده یا اوبینوتوزوماب حساسیت داشتهاید، پیش از درمان اعلام کنید.
- هر عفونت فعال یا عفونت مزمن و عودکننده، تب، لرز، سرفه، زخم دهان یا تماس نزدیک با فرد عفونی را اطلاع دهید؛ ممکن است لازم باشد عفونت پیش از تزریق درمان شود.
- سابقهٔ بیماری قلبی، کبدی یا کلیوی، اختلالات عصبی، تشنج یا بیماریهای زمینهای مهم را مطرح کنید؛ سالمندان معمولاً به پایش دقیقتر از نظر عفونت و عوارض نیاز دارند.
- همهٔ داروهای نسخهای و بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهی، بهویژه داروهای ضدسرطان یا سرکوبکنندهٔ ایمنی، و همچنین واکسنهای برنامهریزیشده را اعلام کنید.
- اگر باردارید، احتمال بارداری دارید یا قصد بارداری دارید، پیش از شروع درمان بگویید؛ ممکن است پیش از درمان آزمایش بارداری لازم باشد.
- گلوفیتاماب برای کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال توصیه نشده است، چون ایمنی و اثربخشی آن در این گروه بهخوبی بررسی نشده است.
عوارض احتمالی
- خستگی و احساس ضعف
- درد عضلانی، استخوانی یا مفصلی
- بثورات پوستی یا خارش
- تهوع
- اسهال یا یبوست
- سردرد
- تب، لرز یا لرزش، تندی ضربان، سرگیجه، افت فشار، تهوع یا تنگی نفس، یا تورم صورت و گلو و کهیر گسترده، بهویژه هنگام تزریق یا روزهای نخست: میتواند نشانهٔ واکنش شدید ایمنی یا حساسیتی باشد؛ همان لحظه به کادر درمان اطلاع دهید و در علائم شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- گیجی، بینظمی در گفتار یا نوشتن، کاهش هوشیاری، خوابآلودگی غیرعادی، لرزش، از دستدادن تعادل یا تشنج: احتمال سمیت عصبی وجود دارد؛ رانندگی نکنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تب پایدار، لرز، ضعف شدید، سرفه، تنگی نفس، گلودرد یا سوزش ادرار: میتواند نشانهٔ عفونت جدی باشد؛ همان روز با تیم درمان تماس بگیرید و در صورت بدحالی فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بزرگ یا دردناک و متورم شدن غدد لنفاوی، درد یا تورم در محل توده، درد قفسهٔ سینه، سرفه یا دشواری تنفس: احتمال واکنش تورم تومور وجود دارد؛ فوراً ارزیابی پزشکی لازم است و در تنگی نفس شدید به اورژانس مراجعه کنید.
- ضعف شدید، تنگی نفس، گیجی، ضربان نامنظم یا گرفتگی عضلات: میتواند از تجزیهٔ سریع سلولهای تومور و بههمخوردن املاح خون باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کبودی یا خونریزی غیرعادی، مدفوع سیاه، خون در استفراغ، رنگپریدگی شدید، زردی پوست یا چشم یا ادرار تیره: احتمال کاهش سلولهای خون یا آسیب کبدی مطرح است؛ سریعاً با تیم درمان تماس بگیرید و در خونریزی قابلتوجه یا بدحالی فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
گلوفیتاماب با آزادکردن مواد التهابی ممکن است تجزیهٔ کبدیِ بعضی داروهای حساس را موقتاً کند کند و اثرشان را بالا ببرد؛ داروهایی که فاصلهٔ ایمنی کمی دارند، در شروع درمان و هنگام واکنش التهابی نیازمند پایش دقیقتری هستند. داروهای ضدسرطان یا سرکوبکنندهٔ ایمنی دیگر ممکن است خطر عفونت، افت سلولهای خونی و عوارض عصبی را بیشتر کنند. داروهای آرامبخش، خوابآور و برخی مسکنهای قوی نیز میتوانند سرگیجه یا کاهش هوشیاری را تشدید کنند. واکسنهای زنده معمولاً در طول درمان مناسب نیستند و پاسخ بدن به بعضی واکسنها ممکن است کمتر شود. تداخل غذایی مشخصی شناخته نشده است، اما الکل میتواند سرگیجه، کمآبی و تحمل عوارض را بدتر کند؛ نزدیک نوبت درمان یا هنگام داشتن عوارض از آن پرهیز کنید. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
گلوفیتاماب میتواند به جنین آسیب بزند و با کاهش سلولهای بیِ جنین همراه شود؛ در بارداری نباید دریافت شود مگر اینکه متخصص پس از بررسی دقیق تصمیم دیگری بگیرد. افراد دارای امکان بارداری باید در طول درمان و دستکم دو ماه پس از آخرین نوبت از روش مطمئن پیشگیری استفاده کنند و بارداری ناخواسته را فوراً اطلاع دهند. شیردهی در طول درمان و دستکم دو ماه پس از آخرین نوبت توصیه نمیشود، زیرا ورود دارو به شیر و اثر آن بر نوزاد مشخص نیست.
نگهداری
ویال گلوفیتاماب باید در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، داخل جعبهٔ اصلی و دور از نور نگهداری شود. آن را منجمد یا تکان شدید ندهید؛ نگهداری محلول رقیقشده و دفع باقیمانده باید توسط مرکز درمانی انجام شود. دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید و تاریخ انقضا و شفاف بودن محلول را بررسی کنید؛ محلول کدر، تغییررنگداده یا دارای ذرات نباید استفاده شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی غلیظ | 1 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا شروع درمان با گلوفیتاماب مرحلهای است؟
۰۲آیا گلوفیتاماب همان شیمیدرمانی است؟
۰۳اگر بعد از تزریق تب یا لرز پیدا کنم چه کنم؟
۰۴چرا پیش از هر نوبت گلوفیتاماب آزمایش خون انجام میشود؟
۰۵آیا گلوفیتاماب برای همهٔ انواع لنفوم مناسب است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۲ سازنده، در گروه L01FX. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.