ژانسیان ویوله
ژانسیان ویوله یک رنگدارویِ ضدقارچ و ضدباکتریِ موضعی از دستهٔ داروهای پوستی است که بهصورتِ محلول روی پوست یا مخاط مالیده میشود.
بیشترین کاربردِ آن درمانِ برفکِ دهانی (کاندیدیازیس) در نوزادان و بزرگسالان و نیز عفونتهای قارچیِ سطحیِ پوست است.
این محلول فقط برای مصرفِ خارجی و موضعی است و هرگز نباید بلعیده شود یا وارد چشم گردد. رنگِ بنفشِ پررنگی که روی پوست، مخاط و لباس بر جا میگذارد طبیعی و موقتی است، اما مصرفِ طولانیمدت یا روی سطحِ وسیع توصیه نمیشود.
اگر پس از چند روز بهبودی دیده نشد، محلِ مصرف زخم یا ملتهب شد، یا نشانههای حساسیت مانند سوزشِ شدید و تورم ظاهر شد، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
ژانسیان ویوله یک رنگِ آنیلینیِ ضدعفونیکننده است که از دیرباز بهصورتِ موضعی روی پوست و مخاط استفاده میشود و در ردهٔ داروهای ضدقارچیِ موضعیِ پوستی جای میگیرد. این ماده بهعنوانِ یک ترکیبِ ضدمیکروبی، رشدِ قارچها (بهویژه کاندیدا) و برخی باکتریهای گرممثبت را در محلِ مصرف متوقف یا کند میکند. کاربردِ اصلیِ آن درمانِ عفونتهای قارچیِ سطحی، بهویژه برفکِ دهانی، است. محلولِ یکدرصدِ آن با سواب یا پنبهٔ تمیز روی ناحیهٔ آلوده مالیده میشود و اثرش موضعی و محدود به همان سطح است، نه سراسریِ بدن.
موارد مصرف
- برفکِ دهانی (کاندیدیازیسِ دهان) در نوزادان و شیرخواران
- کاندیدیازیسِ دهانی در بزرگسالان
- عفونتِ قارچیِ نوکِ پستان در دورانِ شیردهی، همزمان با درمانِ برفکِ دهانِ نوزاد
- عفونتهای قارچیِ سطحیِ پوست
- ضدعفونیِ موضعیِ زخمها و ساییدگیهای سطحیِ کوچک
روش مصرف
ژانسیان ویوله فقط برای مصرفِ موضعی است و هرگز نباید بلعیده یا وارد چشم شود. پیش از استفاده محلِ موردنظر را تمیز و خشک کنید و سپس با یک سواب یا پنبهٔ تمیز، لایهٔ نازکی از محلول را روی ناحیهٔ آلوده بمالید؛ برای هر بار مصرف از سواب تازه استفاده کنید تا ظرفِ دارو آلوده نشود. تعدادِ دفعات و مدتِ مصرف را پزشک یا داروساز مشخص میکند و این محلول معمولاً بهدلیلِ رنگآمیزیِ ماندگار و احتمالِ تحریک، برای مدتِ کوتاه و در ناحیهٔ محدود تجویز میشود؛ حتی اگر نشانهها زودتر بهبود یافت، دورهٔ مصرف را بدونِ نظرِ پزشک قطع یا تمدید نکنید. مراقب باشید محلول به لباس، ملحفه یا سطوح دیگر نریزد، چون بهسختی پاک میشود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کاندیدیازیس دهانی در بزرگسالان
از بلعیدن محلول و پوشاندن تمام مخاط دهان پرهیز کنید؛ در صورت سوزش شدید یا ایجاد زخم، مصرف را قطع کنید.
کاندیدیازیس نوک پستان در دوران شیردهی، همزمان با درمان برفک دهان نوزاد
مادر و نوزاد باید همزمان درمان شوند؛ در صورت درد، سوزش یا زخم در پستان یا دهان نوزاد، مصرف را قطع و پزشک را مطلع کنید.
عفونتهای قارچی سطحی پوست
ناحیه را خشک نگه دارید و از پوشش کاملاً بسته، تماس با چشم و مصرف روی زخمهای پوستی یا صورت پرهیز کنید؛ پوست و لباس را رنگی میکند.
ضدعفونی موضعی زخمها و ساییدگیهای سطحی کوچک
فقط برای زخمهای سطحی کوچک است؛ روی چشم، زخم عمیق یا سوراخشونده، سوختگی شدید یا ناحیه وسیع استفاده نشود و بدون نظر پزشک بیش از ۱ هفته ادامه نیابد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیش از این به ژانسیان ویوله یا رنگهای آنیلینیِ مشابه حساسیت داشتهاید، به پزشک یا داروساز بگویید.
- اگر پوست یا مخاطِ محلِ مصرف زخم، ترکخورده یا بهشدت ملتهب است، پیش از استفاده با پزشک مشورت کنید.
- اگر باردار هستید یا شیر میدهید، مصرف را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر دارو برای نوزاد یا کودکِ خردسال در نظر گرفته شده، حتماً زیرِ نظرِ پزشکِ کودکان مصرف شود.
- دربارهٔ هر داروی موضعیِ دیگری که همزمان روی همان ناحیه استفاده میکنید، به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- رنگآمیزیِ بنفش یا آبیرنگِ موقتِ پوست، مخاط و لباس
- سوزش یا گزگزِ خفیف در محلِ مصرف بلافاصله پس از مالیدن
- خشکی یا تحریکِ خفیفِ پوست در ناحیهٔ مصرف
- تیرهشدنِ موقتِ رنگِ لثه یا مخاطِ دهان در صورتِ مصرفِ دهانی
- بروزِ زخم یا التهابِ شدید در مخاطِ دهان یا پوست، بهویژه در نوزادان؛ در این صورت مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.
- نشانههای واکنشِ آلرژیک مانند تورمِ صورت و لبها، کهیرِ گسترده یا دشواری در تنفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ورودِ ناخواستهٔ محلول به چشم و بروزِ سوزش، قرمزی یا تاریِ دید؛ چشم را بیدرنگ با آبِ فراوان بشویید و به پزشک مراجعه کنید.
- تشدیدِ التهاب، ترشح یا درد در محلِ مصرف بهجای بهبود؛ مصرف را قطع کنید و با پزشک مشورت کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
ژانسیان ویوله چون فقط روی پوست یا مخاط مصرف میشود، تداخلِ دارویی سراسریِ شناختهشدهٔ مهمی با داروهای خوراکی یا تزریقی ندارد، اما استفادهٔ همزمان با سایر محلولها، پمادها یا ضدعفونیکنندههای موضعی روی همان ناحیه میتواند تحریکِ پوست یا مخاط را بیشتر کند یا اثرِ دارو را کم کند. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و محصولاتِ موضعیای را که مصرف میکنید به پزشک و داروساز بگویید تا از هرگونه ترکیبِ نامناسب پیشگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ محدودی دربارهٔ مصرفِ ژانسیان ویوله در بارداری وجود دارد، اما چون فقط بهصورتِ موضعی و در سطحِ محدود به کار میرود، جذبِ سراسریِ آن اندک است؛ با این حال مصرف در بارداری باید با نظرِ پزشک باشد. در دورانِ شیردهی گاهی برای درمانِ همزمانِ برفکِ نوکِ پستانِ مادر و دهانِ نوزاد به کار میرود، ولی بهدلیلِ رنگآمیزی و احتمالِ تحریکِ مخاطِ نوزاد، باید فقط طبقِ دستورِ پزشک و برای کوتاهترین مدتِ لازم استفاده شود.
نگهداری
ظرفِ دارو را کاملاً بسته و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب، در دمای معمولیِ اتاق نگهداری کنید و از یخزدگی یا گرمای بیشازحد دور نگه دارید. همیشه دورازدسترسِ کودکان بماند، چون رنگِ جذاب دارد و بلعیدنِ آن میتواند خطرناک باشد. پیش از هر بار مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید و اگر رنگ یا غلظتِ محلول غیرِعادی به نظر رسید، آن را دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| محلول | 1 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا ژانسیان ویوله پوست را بنفش میکند و این رنگ چقدر میماند؟
۰۲آیا مصرفِ ژانسیان ویوله برای برفکِ دهانِ نوزاد بیخطر است؟
۰۳آیا میتوان ژانسیان ویوله را روی زخمِ باز یا بریدگیِ عمیق استفاده کرد؟
۰۴اگر ژانسیان ویوله بهطورِ اتفاقی وارد چشم یا دهان شود چه باید کرد؟
۰۵آیا مصرفِ طولانیمدتِ ژانسیان ویوله مشکلی دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۴ سازنده، در گروه D01AE02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.