جمیفلوکساسین
جمیفلوکساسین یک آنتیبیوتیک از گروهِ فلوروکینولونها (Fluoroquinolone) است که با از بین بردنِ باکتریهای بیماریزا، عفونت را درمان میکند.
این دارو بیشتر برای درمانِ ذاتالریهٔ خفیف تا متوسط و تشدیدِ حادِ برونشیتِ مزمن تجویز میشود.
این دارو، مانندِ سایرِ فلوروکینولونها، میتواند خطرِ التهاب یا پارگیِ تاندون و آسیبِ عصبی را افزایش دهد؛ بروزِ دردِ ناگهانیِ مفصل یا تاندون باید فوراً به اطلاعِ پزشک برسد.
در صورتِ داشتنِ سابقهٔ مشکلاتِ تاندون، تشنج، میاستنی گراویس یا اختلالِ ریتمِ قلب، یا بروزِ هر نشانهٔ غیرمعمول پس از مصرف، پیش از ادامهٔ دارو باید با پزشک یا داروساز مشورت شود.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
جمیفلوکساسین آنتیبیوتیکی از خانوادهٔ فلوروکینولونها است که در ایران از جمله با نامِ تجاریِ فکتیو عرضه میشود. این دارو با مهارِ آنزیمهایی که باکتری برای همانندسازیِ دیانای خود به آنها نیاز دارد، از رشد و تکثیرِ باکتری جلوگیری میکند و در نهایت آن را از بین میبرد. جمیفلوکساسین بهصورتِ قرصِ خوراکی و معمولاً یکبار در روز مصرف میشود. هدفِ اصلیِ آن درمانِ عفونتهای باکتریاییِ دستگاهِ تنفسیِ تحتانی است، بهویژه در مواردی که باکتریِ عامل به برخی آنتیبیوتیکهای رایجتر مقاوم باشد.
موارد مصرف
- ذاتالریهٔ (پنومونیِ) خفیف تا متوسطِ اکتسابی از جامعه
- تشدیدِ حادِ باکتریاییِ برونشیتِ مزمن
- عفونتهای تنفسیِ تحتانی ناشی از باکتریِ مقاوم به برخی آنتیبیوتیکهای دیگر، به تشخیصِ پزشک
روش مصرف
جمیفلوکساسین را میتوان با معدهٔ خالی یا همراه با غذا مصرف کرد، اما باید مصرفِ آن را دستکم چند ساعت از آنتیاسیدها، قرصِ آهن، روی یا مکملهای کلسیم فاصله داد، چون این ترکیبات جذبِ دارو را بهشدت کم میکنند؛ برای فاصلهٔ دقیق باید از داروساز راهنمایی گرفت. قرص را با یک لیوان آب کامل باید میل کرد و ترجیحاً هر روز در ساعتِ مشخصی مصرف کرد تا سطحِ دارو در بدن یکنواخت بماند. دورهٔ درمان باید طبقِ نسخهٔ پزشک تا انتها کامل شود، حتی اگر پیش از پایانِ دوره احساسِ بهبودی حاصل شود؛ قطعِ زودهنگام میتواند به بازگشتِ عفونت یا مقاومشدنِ باکتری منجر شود. مقدار و مدتِ دقیقِ مصرف را فقط پزشک بر اساسِ نوعِ عفونت و شرایطِ بیمار تعیین میکند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
ذاتالریهٔ خفیف تا متوسطِ اکتسابی از جامعه
با یا بدون غذا و با آب کافی مصرف شود. آنتیاسیدهای حاوی آلومینیوم یا منیزیم و مکملهای آهن یا روی همزمان مصرف نشوند.
تشدید حادِ باکتریاییِ برونشیت مزمن
بهدلیل خطر عوارض جدی فلوروکینولونها، فقط در صورت نبود گزینهٔ مناسبتر مصرف شود؛ دورهٔ درمان کامل شود.
عفونتهای باکتریاییِ دستگاه تنفسیِ تحتانی ناشی از برخی باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیکهای دیگر
فقط در صورت تأیید یا احتمال قوی عفونت باکتریایی و حساسیت عامل، طبق تشخیص پزشک مصرف شود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیتِ قبلی به جمیفلوکساسین یا دیگر آنتیبیوتیکهای فلوروکینولونی
- سابقهٔ التهاب یا پارگیِ تاندون، بهویژه در سنِ بالای شصت سالگی یا مصرفِ کورتیکواستروئید
- سابقهٔ تشنج، بیماریهای مغز و اعصاب یا میاستنی گراویس
- مشکلاتِ ریتمِ قلب یا مصرفِ داروهایی که بر ریتمِ قلب اثر میگذارند
- بیماریِ کلیوی
- بارداری، شیردهی یا برنامه برای بارداری
عوارض احتمالی
- تهوع
- اسهالِ خفیف
- سردرد
- دردِ شکم
- راشِ خفیفِ پوستی
- دردِ ناگهانی، تورم یا کبودیِ تاندون، بهویژه پشتِ پاشنه — مصرف را باید متوقف کرد و فوراً به پزشک مراجعه کرد.
- بیحسی، سوزشسوزششدن یا ضعفِ ناگهانی در دست و پا — باید به پزشک اطلاع داد.
- راشِ گسترده، تاول یا لایهلایهشدنِ پوست، یا تورمِ صورت و گلو همراه با تنگیِ نفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- اسهالِ شدید یا خونی که ادامهدار باشد — باید به پزشک مراجعه کرد.
- تپشِ قلب، ضربانِ نامنظم یا غشکردن — با اورژانس تماس بگیرید.
- سردردِ شدید، تشنج یا سردرگمیِ ناگهانی — فوراً به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
جمیفلوکساسین با چند گروهِ داروییِ مهم تداخل دارد: آنتیاسیدها و مکملهای آهن، روی و کلسیم جذبِ آن را کم میکنند و باید با فاصلهٔ زمانی مصرف شوند؛ داروهای مؤثر بر ریتمِ قلب، مانندِ برخی ضدآریتمیها، در کنارِ این دارو میتوانند خطرِ اختلالِ ریتمِ قلب را بیشتر کنند؛ کورتیکواستروئیدها خطرِ آسیبِ تاندون را افزایش میدهند؛ و داروهای ضدانعقادِ خوراکی مانندِ وارفارین ممکن است اثرشان تقویت شود. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفی باید به پزشک و داروساز گفته شود تا تداخلهای احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای محدودی دربارهٔ بیخطر بودنِ جمیفلوکساسین در بارداری وجود دارد و مطالعاتِ حیوانی نگرانیهایی دربارهٔ اثر بر رشدِ غضروف و مفاصلِ جنین مطرح کردهاند؛ به همین دلیل این دارو در بارداری معمولاً تنها زمانی تجویز میشود که پزشک فایدهٔ آن را بیش از خطرِ احتمالی بداند. ورودِ این دارو به شیرِ مادر و اثرِ آن بر نوزاد بهروشنی مشخص نیست، پس مصرف در دورانِ شیردهی باید تنها با نظرِ پزشک باشد.
نگهداری
جمیفلوکساسین را باید در دمای اتاق و دور از رطوبت، گرمای مستقیم و نورِ آفتاب نگهداری کرد. قرصها باید در بستهٔ اصلی و دور از دسترسِ کودکان نگهداری شوند و پیش از مصرف، تاریخِ انقضا بررسی شود. داروهای تاریخگذشته یا مصرفنشده را باید طبقِ راهنماییِ داروخانه دور ریخت، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 320 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۸ برند از ۱۹ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا میتوان جمیفلوکساسین را همراه با شیر یا لبنیات مصرف کرد؟
۰۲اگر بعد از چند روز حالِ بیمار بهتر شد، میتوان مصرفِ دارو را قطع کرد؟
۰۳چرا باید مراقبِ دردِ تاندون یا مچِ پا بود؟
۰۴آیا این دارو باعثِ حساسیت به نورِ آفتاب میشود؟
۰۵آیا جمیفلوکساسین برای کودکان یا سالمندان مناسب است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۸ برند از ۱۹ سازنده، در گروه J01MA15. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.