فولوسترنت
فولوسترنت یک داروی ضدسرطان هورمونی و مهارکنندهٔ اثر استروژن است. با کاهش پیام استروژن، رشد سلولهای برخی سرطانهای پستان را آهسته میکند.
بیشتر برای برخی سرطانهای پستانِ پیشرفته یا منتشرشده با گیرندهٔ هورمونی مثبت، بهویژه در زنان پس از یائسگی، استفاده میشود. گاهی همراه داروهای ضدسرطان دیگر تجویز میشود.
این دارو فقط بهصورت تزریق عضلانی و توسط کادر درمانی تجویز میشود. اگر پلاکت خونتان پایین است، اختلال خونریزی دارید یا داروی رقیقکنندهٔ خون مصرف میکنید، پیش از تزریق اطلاع دهید.
بیماری کبدی، حساسیت دارویی، احتمال بارداری یا مصرف هر دارو و مکملی را پیش از درمان بگویید. واکنش حساسیتی شدید، خونریزی غیرعادی، بیحسی یا ضعف پا و تنگی نفس ناگهانی نیازمند رسیدگی فوری است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فولوسترنت یک داروی ضدسرطان هورمونی از گروه مهارکنندههای گیرندهٔ استروژن است. این دارو به گیرندهٔ استروژن در سلولهای سرطانی متصل میشود، پیام استروژن را مهار میکند و تعداد این گیرندهها را کاهش میدهد. در نتیجه، رشد سلولهای سرطانیِ حساس به هورمون ممکن است کند یا متوقف شود. انتخاب فولوسترنت به وضعیت گیرندههای تومور، مرحلهٔ بیماری و درمانهای قبلی بستگی دارد.
موارد مصرف
- برخی سرطانهای پستانِ پیشرفته یا منتشرشده با گیرندهٔ هورمونی مثبت در زنان پس از یائسگی که پیشتر درمان هورمونی دریافت نکردهاند
- سرطان پستانِ گیرندهٔ هورمونی مثبت که پس از درمان هورمونی قبلی عود کرده یا پیشرفت کرده است
- درمان ترکیبی برخی سرطانهای پیشرفته یا منتشرشدهٔ پستان همراه داروهای مهارکنندهٔ چرخهٔ سلولی، بر اساس ویژگیهای تومور و برنامهٔ متخصص
روش مصرف
فولوسترنت باید توسط کادر درمانی و بهآرامی در عضلهٔ باسن تزریق شود؛ آن را در خانه، بهصورت وریدی یا زیرجلدی استفاده نکنید. چون دارو تزریقی است، غذا بر دریافت آن اثر مستقیمی ندارد. نوبتهای تزریق باید منظم و مطابق نسخه باشند؛ در صورت ناتوانی در مراجعه، با مرکز درمانی هماهنگ کنید و مقدار یا زمان نوبت بعدی را خودسرانه تغییر ندهید. انجام آزمایشها و ویزیتهای پایش، بهویژه بررسی وضعیت کبد در صورت درخواست پزشک، اهمیت دارد.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به فولوسترنت یا هر یک از اجزای فرآورده حساسیت داشتهاید، پیش از تزریق اطلاع دهید.
- اگر پلاکت خونتان پایین است، اختلال انعقاد یا خونریزی دارید، یا بهراحتی کبود میشوید، این موضوع را بگویید.
- سابقهٔ بیماری کبدی، بهویژه اختلال متوسط یا شدید کبد، باید پیش از شروع درمان بررسی شود.
- اگر باردار هستید، احتمال بارداری دارید یا قصد بارداری دارید، پیش از درمان اطلاع دهید.
- فهرست کامل داروهای نسخهای و بدون نسخه، داروهای رقیقکنندهٔ خون، داروهای ضدپلاکت، ویتامینها و فرآوردههای گیاهی را ارائه کنید.
- اگر هنوز یائسه نشدهاید یا در دورهٔ نزدیک به یائسگی هستید، به متخصص بگویید؛ برخی درمانهای همراه ممکن است به مهار عملکرد تخمدان نیاز داشته باشند.
عوارض احتمالی
- درد یا حساسیت در محل تزریق
- تهوع
- درد استخوان، مفصل یا عضله
- خستگی و ضعف
- گرگرفتگی و احساس داغی
- افزایش آنزیمهای کبدی در آزمایش خون
- تورم صورت، لبها، زبان یا گلو، کهیر گسترده، خسخس یا تنگی نفس؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- بیحسی، گزگز یا ضعف پا، یا درد تیرکشنده از باسن به پا پس از تزریق؛ همان روز به مرکز درمانی اطلاع دهید، زیرا میتواند نشانهٔ آسیب عصبی محل تزریق باشد.
- خونریزی غیرعادی، کبودی گسترده، خونریزی واژینال جدید یا مداوم، مدفوع سیاه یا استفراغ خونی؛ اگر شدید است فوراً به اورژانس مراجعه کنید و در غیر این صورت سریع با پزشک تماس بگیرید.
- زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، درد شدید قسمت بالای سمت راست شکم یا خستگی غیرمعمول؛ در اولین فرصت با پزشک تماس بگیرید.
- تنگی نفس ناگهانی، درد قفسهٔ سینه، سرفهٔ خونی یا تورم و درد یکطرفهٔ ساق؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برای خود فولوسترنت، تداخل دارویی مشخص و مهمی شناخته نشده است؛ بااینحال چون تزریق عضلانی است، در افراد دارای اختلال خونریزی، پلاکت پایین یا مصرفکنندهٔ داروهای رقیقکنندهٔ خون و ضدپلاکت، احتمال کبودی و خونریزی بیشتر میشود. در درمانهای ترکیبی سرطان، داروی همراه ممکن است تداخلها و پایش جداگانهای داشته باشد. چون دارو تزریقی است، تداخل غذایی مشخصی مطرح نیست و تداخل اختصاصی شناختهشدهای با الکل گزارش نشده است. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
فولوسترنت میتواند به جنین آسیب بزند و در بارداری نباید استفاده شود. افرادی که امکان بارداری دارند باید در طول درمان و تا یک سال پس از آخرین تزریق از روش مطمئن پیشگیری استفاده کنند و در صورت بارداری یا احتمال آن، فوراً تیم درمان را مطلع سازند. مشخص نیست دارو وارد شیر انسان میشود یا نه؛ در طول درمان و تا یک سال پس از آخرین تزریق، شیردهی توصیه نمیشود.
نگهداری
شرایط دقیق نگهداری به فرآورده و سازنده بستگی دارد؛ آن را در دمای درجشده روی بسته، در بستهبندی اصلی و دور از نور نگه دارید. برخی فرآوردهها به یخچال نیاز دارند و نباید یخ بزنند. دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید و تاریخ انقضا و سلامت بسته را پیش از تحویل به مرکز درمانی بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 50 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۵ برند از ۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا فولوسترنت نوعی شیمیدرمانی است؟
۰۲فولوسترنت چگونه تزریق میشود؟
۰۳آیا درد محل تزریق طبیعی است؟
۰۴آیا فولوسترنت سرطان را کاملاً درمان میکند؟
۰۵اگر یک نوبت تزریق فولوسترنت را از دست بدهم چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۵ برند از ۶ سازنده، در گروه L02BA03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.