فلوتامید
فلوتامید یک داروی ضدآندروژن است؛ یعنی اثر هورمونهای مردانه را روی سلولها، بهویژه سلولهای سرطان پروستات، کاهش میدهد.
این دارو بیشتر همراه با درمان مهارکنندهٔ هورمونهای مردانه برای سرطان پیشرفته یا منتشرشدهٔ پروستات بهکار میرود.
مهمترین خطر فلوتامید آسیب شدید کبدی است. زردی پوست یا چشم، ادرار قهوهای، تهوع مداوم، درد سمت راست بالای شکم یا خستگی شدید را جدی بگیرید و فوراً با پزشک تماس بگیرید؛ در صورت گیجی یا بدحالی شدید به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت بیماری کبدی، مصرف داروهای ضدانعقاد یا داروهای متعدد، بروز علائم آسیب کبدی، تنگی نفس، خونریزی یا کبودی غیرعادی، سریعاً از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فلوتامید یک داروی ضدآندروژن غیراستروئیدی از گروه داروهای ضدسرطان است. این دارو و متابولیت فعال آن به گیرندههای آندروژن متصل میشوند و اثر تستوسترون بر سلولهای سرطان پروستات را کاهش میدهند. فلوتامید تولید تستوسترون را بهتنهایی متوقف نمیکند و معمولاً همراه درمانی تجویز میشود که تولید هورمون مردانه را کاهش میدهد. هدف درمان، کنترل و کندکردن رشد سرطان پروستات است.
موارد مصرف
- سرطان پروستات موضعیِ پیشرفته، همراه با درمان مهار هورمونی و گاهی پرتودرمانی
- سرطان پروستات منتشرشده یا متاستاتیک، همراه با درمان مهار هورمونی
- کاهش خطر تشدید موقت علائم در آغاز برخی درمانهای هورمونی سرطان پروستات، طبق برنامهٔ متخصص
روش مصرف
قرص را طبق نسخه، در زمانهای منظم و با یک لیوان آب ببلعید. غذا تأثیر مهمی بر جذب فلوتامید ندارد، بنابراین میتوان آن را با غذا یا بدون غذا مصرف کرد؛ اگر معدهتان ناراحت میشود، همراه غذا مصرف کنید مگر پزشک دستور دیگری داده باشد. اگر یک نوبت را فراموش کردید، نوبت بعدی را دوبرابر نکنید و طبق دستور داروساز یا تیم درمانی ادامه دهید. فلوتامید معمولاً بخشی از درمان ترکیبی است؛ داروی هورمونی همراه آن را نیز خودسرانه قطع یا جابهجا نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه بیماری کبدی، هپاتیت، زردی یا افزایش آنزیمهای کبدی را اطلاع دهید؛ بررسی آزمایشهای کبدی پیش از شروع و در طول درمان اهمیت دارد.
- اگر قبلاً به فلوتامید یا اجزای قرص حساسیت داشتهاید، پیش از مصرف مطرح کنید.
- فهرست کامل داروها و مکملها، بهویژه وارفارین، داروهای ضدانعقاد، داروهای قلبی و داروهای مؤثر بر کبد را ارائه دهید.
- اگر کمبود آنزیم جی۶پیدی، بیماری هموگلوبین ام، کمخونی یا سابقهٔ کبودی و خونریزی دارید، پزشک را مطلع کنید؛ در افراد سیگاری نیز احتیاط بیشتری لازم است.
- در صورت سابقهٔ اختلال ریتم قلب، غش، بیماری ریوی یا مصرف داروهایی که ریتم قلب را تغییر میدهند، پیش از شروع درمان اطلاع دهید.
- فلوتامید برای زنان کاربرد معمول ندارد؛ بارداری، احتمال بارداری یا شیردهی باید پیش از مصرف مطرح شود.
عوارض احتمالی
- گرگرفتگی و تعریق
- اسهال
- تهوع یا استفراغ
- کاهش میل جنسی یا اختلال نعوظ
- بزرگشدن یا حساسشدن پستانها
- خستگی یا کاهش اشتها
- زردی پوست یا چشم، ادرار قهوهای یا تیره، تهوع و استفراغ مداوم، بیاشتهایی شدید، درد سمت راست بالای شکم یا خستگی غیرعادی میتواند نشانهٔ آسیب کبدی باشد؛ مصرف فلوتامید را متوقف کنید و فوراً با پزشک تماس بگیرید. در صورت گیجی یا بدحالی شدید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- رنگپریدگی شدید، ضعف ناگهانی، تنگی نفس، سرگیجه، لبها یا پوست متمایل به آبی و ادرار تیره میتواند نشانهٔ کمخونی شدید یا اختلال حمل اکسیژن خون باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تب، گلودرد، عفونتهای مکرر، کبودی آسان یا خونریزی غیرعادی نیازمند تماس سریع با پزشک و بررسی شمارش سلولهای خون است.
- اسهال شدید یا مداوم، استفراغ مکرر، سرگیجه یا ناتوانی در نوشیدن مایعات میتواند باعث کمآبی شود؛ همان روز با پزشک تماس بگیرید.
- راش گسترده، تاول، پوستهریزی پوست، تورم صورت یا تنگی نفس میتواند نشانهٔ واکنش حساسیتی شدید باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مهمترین تداخل شناختهشدهٔ فلوتامید با وارفارین است و میتواند اثر ضدانعقادی آن و خطر خونریزی را افزایش دهد؛ در این حالت پایش آزمایش انعقاد و تنظیم درمان ممکن است لازم باشد. داروهایی که به کبد آسیب میزنند، برخی داروهای قلبی یا داروهایی که ریتم قلب را تغییر میدهند و بعضی درمانهای هورمونی نیز باید بررسی شوند. تداخل غذایی مهمی شناخته نشده است، اما مصرف زیاد الکل میتواند فشار بیشتری بر کبد وارد کند و بهتر است در طول درمان کنار گذاشته شود. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
فلوتامید برای زنان تجویز نمیشود و در دوران بارداری نباید مصرف شود، زیرا ممکن است به جنین آسیب برساند. دربارهٔ حضور دارو در شیر انسان اطلاعات کافی وجود ندارد و احتمال آسیب به شیرخوار مطرح است؛ بنابراین مصرف آن در دوران شیردهی باید فقط با تصمیم متخصص انجام شود.
نگهداری
قرص را در دمای معمول اتاق، داخل بستهٔ اصلی و دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگه دارید. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید و پیش از مصرف تاریخ انقضا و سلامت قرص را بررسی کنید؛ داروی منقضی را طبق راهنمای داروساز دفع کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 250 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۷ برند از ۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا فلوتامید همراه داروی هورمونی دیگر تجویز میشود؟
۰۲چرا هنگام مصرف فلوتامید آزمایش کبد لازم است؟
۰۳آیا اسهال هنگام مصرف فلوتامید خطرناک است؟
۰۴آیا گرگرفتگی و مشکلات جنسی با فلوتامید طبیعی است؟
۰۵اگر یک نوبت فلوتامید را فراموش کنم چه کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۹ فرآوردهٔ ثبتشده، ۷ برند از ۶ سازنده، در گروه L02BB01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.