فلوپنتیکسول دکانوات
فلوپنتیکسول دکانوات یک داروی ضدروانپریشیِ تزریقی و طولانیاثر (دپو) از خانوادهٔ تیوگزانتینهاست که با اثر بر گیرندههای دوپامین در مغز، علائمِ روانپریشی را کنترل میکند.
این دارو بیشتر برای درمانِ نگهدارندهٔ اسکیزوفرنی و سایر اختلالاتِ روانپریشیِ مزمن در بزرگسالان به کار میرود، بهویژه در بیمارانی که مصرفِ منظمِ روزانهٔ قرص برایشان دشوار است.
این دارو فقط باید توسطِ پزشک یا پرستار و طبقِ برنامهٔ زمانیِ مشخص تزریق شود؛ تغییر یا قطعِ خودسرانهٔ آن میتواند علائم را برگرداند یا خطرِ عوارض را افزایش دهد.
اگر تب، سفتیِ شدیدِ عضلانی، حرکاتِ غیرارادی، یا تغییرِ ناگهانیِ خلقوخو و رفتار مشاهده کردید، بیدرنگ با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فلوپنتیکسول دکانوات شکلِ تزریقیِ طولانیاثر (دپو) از فلوپنتیکسول است؛ دارویی از گروهِ ضدروانپریشیهای نسلِ اول با ساختارِ تیوگزانتینی. این دارو با مسدود کردنِ گیرندههای دوپامین در مغز، فعالیتِ بیشازحدِ این ناقلِ عصبی را که در بروزِ توهم، هذیان و افکارِ آشفته نقش دارد، کاهش میدهد. فرمِ دکانواتِ آن در روغن حل شده و پس از تزریقِ عمیقِ عضلانی، بهآرامی و طیِ چند هفته در بدن آزاد میشود، به همین دلیل نیازی به مصرفِ روزانه ندارد. هدفِ اصلیِ این شکلِ دارویی، درمانِ نگهدارنده و پیشگیری از عودِ علائم در بیمارانِ مبتلا به اسکیزوفرنی یا سایر اختلالاتِ روانپریشیِ مزمن است.
موارد مصرف
- درمانِ نگهدارندهٔ اسکیزوفرنی در بزرگسالان
- پیشگیری از عودِ علائم در اختلالاتِ روانپریشیِ مزمن
- کنترلِ طولانیمدتِ توهم، هذیان و افکارِ آشفته
- درمانِ بیمارانی که پایبندی به مصرفِ روزانهٔ قرص برایشان دشوار است
روش مصرف
این دارو فقط بهصورتِ تزریقِ عمیق در عضله (معمولاً ناحیهٔ باسن) و توسطِ پزشک یا پرستار تجویز و اجرا میشود؛ هرگز خودتان آن را تزریق نکنید. فاصلهٔ زمانیِ بینِ تزریقها را پزشک بر اساسِ وضعیت و پاسخِ بدنِ شما تعیین میکند و رعایتِ دقیقِ همین برنامهٔ زمانی برای اثربخشیِ پایدارِ درمان اهمیت دارد. اگر تزریقی بهتأخیر افتاد یا فراموش شد، موضوع را با پزشک یا مرکزِ درمانی در میان بگذارید و بدونِ هماهنگیِ او، درمان را قطع نکنید، چون قطعِ ناگهانی میتواند به بازگشتِ علائم منجر شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
اسکیزوفرنی؛ درمان نگهدارنده در بزرگسالان
درمان معمولاً طولانیمدت است و مقدار و فاصلهٔ تزریق بر اساس پاسخ و عوارض تنظیم میشود؛ تزریق باید توسط کادر درمان انجام شود.
اختلالات روانپریشی مزمن؛ پیشگیری از عود علائم
پس از پایدار شدن علائم، کمترین مقدار مؤثر برای پیشگیری از عود ادامه مییابد و نوبتهای تزریق نباید خودسرانه تغییر کند.
توهم، هذیان و افکار آشفته در روانپریشی مزمن؛ کنترل طولانیمدت
این فرآورده برای درمان نگهدارنده است و در بیقراری یا تحریکپذیری شدید انتخاب مناسبی نیست.
روانپریشی مزمن همراه با دشواری در پایبندی به مصرف روزانهٔ داروی خوراکی
در بیمارانی که پیشتر داروی تزریقی طولانیاثر دریافت نکردهاند، شروع با مقدار کم و ارزیابی تحمل انجام میشود.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیتِ شناختهشده به فلوپنتیکسول یا سایر داروهای ضدروانپریشی
- بیماریهای قلبیعروقی، اختلالِ ریتمِ قلب، یا بیماریهای کبدی و کلیوی
- سابقهٔ تشنج، پارکینسون یا سایر اختلالاتِ حرکتی
- سالمندیِ همراه با زوالِ عقل (دمانس)، که نیازمندِ احتیاطِ ویژهٔ پزشک است
- حالتهای شدیدِ برانگیختگی یا شیدایی، چون این دارو ممکن است این حالتها را تشدید کند
- بارداری، شیردهی یا مصرفِ همزمانِ داروهای آرامبخش و ضدروانپریشیِ دیگر
عوارض احتمالی
- لرزش، سفتیِ عضلانی و سایرِ علائمِ خفیفِ حرکتی
- احساسِ بیقراری و ناتوانی در آرام گرفتن (آکاتیزیا)
- بیخوابی، بهویژه در ابتدای درمان
- خشکیِ دهان
- سرگیجه
- درد یا سفتیِ خفیف در محلِ تزریق
- تب بالا، سفتیِ شدیدِ عضلانی، تعریقِ فراوان و گیجی — میتواند نشانهٔ سندرمِ نورولپتیکِ بدخیم باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- حرکاتِ غیرارادی و تکراریِ صورت، زبان یا دهان که تازه ظاهر شده یا ادامهدار باشد — میتواند نشانهٔ دیسکینزیِ دیررس باشد؛ به پزشک اطلاع دهید.
- تپشِ نامنظمِ قلب، غش یا تنگیِ نفس — با پزشک تماس بگیرید.
- علائمِ حساسیتِ شدید مانندِ ورمِ صورت و گلو یا دشواری در تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تغییرِ ناگهانیِ خلقوخو یا بروزِ افکارِ آسیب به خود یا دیگران — سریع با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرفِ همزمانِ فلوپنتیکسول دکانوات با الکل، آرامبخشها، خوابآورها یا داروهای مخدر میتواند خوابآلودگی و کاهشِ هوشیاری را تشدید کند. ترکیب با داروهایی که بر ریتمِ قلب اثر میگذارند نیز باید تنها با احتیاط و زیرِ نظرِ پزشک انجام شود. داروهای ضدپارکینسون مانندِ لوودوپا ممکن است اثرشان در برابرِ این دارو خنثی شود، و داروهایی مانندِ متوکلوپرامید میتوانند خطرِ عوارضِ حرکتی را افزایش دهند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان را حتماً به پزشک و داروسازتان بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرفِ داروهای ضدروانپریشی در بارداری، بهویژه در ماههای پایانی، ممکن است بر نوزاد اثر بگذارد، بنابراین تصمیم دربارهٔ ادامه یا قطعِ درمان در دورانِ بارداری باید تنها با نظرِ پزشکِ متخصص و بر پایهٔ توازنِ خطر و فایده گرفته شود. این دارو بهمقدارِ کم در شیرِ مادر نیز ترشح میشود، پس مصرف در دورانِ شیردهی باید حتماً با تجویز و زیرِ نظرِ پزشک انجام شود.
نگهداری
این دارو معمولاً در مراکزِ درمانی نگهداری و تزریق میشود. اگر ویالِ آن موقتاً در منزل نگهداری شود، آن را دور از نورِ مستقیم، در دمای اتاق و دور از دسترسِ کودکان نگه دارید، از فریز کردنِ آن خودداری کنید و پیش از هر تزریق، تاریخِ انقضا را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 20 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۹ برند از ۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا فلوپنتیکسول دکانوات بهصورتِ تزریقی است، نه قرص؟
۰۲آیا مصرفِ این دارو بر رانندگی و کارهای روزمره اثر میگذارد؟
۰۳اگر نوبتِ تزریق را فراموش کنم، چه باید بکنم؟
۰۴آیا فلوپنتیکسول دکانوات اعتیادآور است؟
۰۵آیا مصرفِ الکل در دورانِ درمان با این دارو مشکلی ایجاد میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۹ برند از ۶ سازنده، در گروه N05AF01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.