فلوپنتیکسول
فلوپنتیکسول دارویی ضدروانپریشی از دستهٔ تیوگزانتنهاست که با اثر بر دوپامینِ مغز، علائمِ روانپریشی را کاهش میدهد.
بیشتر برای درمانِ اسکیزوفرنی و دیگر اختلالاتِ روانپریشی، بهویژه در مواردی که بیانگیزگی و کنارهگیریِ اجتماعی برجسته است، تجویز میشود.
این دارو میتواند عوارضِ حرکتی مانندِ لرزش یا بیقراری ایجاد کند و نباید بدونِ نظرِ پزشک، بهطورِ ناگهانی قطع شود.
اگر تبِ بالا، سفتیِ شدیدِ عضلات، حرکاتِ غیرارادیِ تازه، یا بیاثریِ دارو مشاهده کردید، حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فلوپنتیکسول یک داروی ضدروانپریشیِ نسلِ اول (Antipsychotic) از خانوادهٔ تیوگزانتنهاست و در ردهٔ داروهای اثرگذار بر دستگاهِ عصبیِ مرکزی قرار میگیرد. این دارو با مسدود کردنِ گیرندههای دوپامین در مغز، فعالیتِ بیشازحدِ این ناقلِ عصبی را کاهش میدهد و از این راه علائمی مانندِ توهم، هذیان و افکارِ درهمریخته را تسکین میدهد. در دوزهای پایینتر، اثرِ فلوپنتیکسول بیشتر روی گیرندههای پیشسیناپسی است و همین موضوع میتواند اثری ملایم و کمی تحرکبخش هم به همراه داشته باشد. هدفِ اصلیِ درمان، کنترلِ بلندمدتِ علائمِ روانپریشی و کمک به بازگشتِ فرد به زندگیِ روزمره است، آن هم زیرِ نظرِ مستمرِ روانپزشک.
موارد مصرف
- درمانِ اسکیزوفرنی و دیگر اختلالاتِ روانپریشی
- کاهشِ توهم، هذیان و افکارِ درهمریخته
- بهبودِ علائمِ منفی مانندِ بیانگیزگی و انزوای اجتماعی
- پیشگیری از عودِ دورههای روانپریشی در درمانِ نگهدارنده
- تسکینِ کوتاهمدتِ اضطراب یا افسردگیِ خفیف همراه با بیحالی، در دوزهای پایین و به تشخیصِ پزشک
روش مصرف
فلوپنتیکسول را دقیقاً طبقِ نسخهٔ پزشک و ترجیحاً در ساعاتِ ثابتی از روز مصرف کنید تا سطحِ دارو در بدن یکنواخت بماند. این قرص را میتوان با غذا یا بدونِ آن خورد؛ اگر باعثِ ناراحتیِ معده شد، خوردنِ آن همراه با غذا معمولاً کمککننده است. بهتر است در طولِ دورهٔ درمان از نوشیدنِ الکل خودداری کنید. حتی اگر حالِتان بهتر شد، دارو را خودسرانه و ناگهانی قطع نکنید، چون این کار میتواند به بازگشتِ علائم یا ناراحتیِ گذرا بینجامد؛ هرگونه تغییر در مقدار یا زمانبندیِ مصرف باید با هماهنگیِ پزشک یا داروسازتان انجام شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
اسکیزوفرنی و دیگر اختلالات روانپریشی، از جمله توهم، هذیان، افکار درهمریخته و علائم منفی
شروع درمان و افزایش دوز باید با نظارت نزدیک انجام شود. دارو با یا بدون غذا و همراه آب مصرف میشود.
درمان نگهدارنده و پیشگیری از عود روانپریشی
پس از بهبود، دارو را خودسرانه قطع نکنید؛ کاهش دوز باید تدریجی باشد تا خطر عود یا علائم ترک کاهش یابد.
افسردگی خفیف همراه با اضطراب، بیحالی یا بیانگیزگی
مصرف کوتاهمدت و ترجیحاً صبح است و با یا بدون غذا انجام میشود؛ اگر پس از ۱ هفته در حداکثر دوز پاسخ کافی نبود، درمان باید بازبینی شود. قرص ۳ میلیگرمی را برای رسیدن به دوزهای کمتر خودسرانه تقسیم نکنید.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به فلوپنتیکسول یا دیگر داروهای گروهِ تیوگزانتن
- بیماریِ قلبی، اختلالِ ریتمِ قلب، فشارِ خونِ نامنظم یا مشکلاتِ کبدی و کلیوی
- کودک یا نوجوان بودن، یا سالمندی همراه با زوالِ عقل
- ابتلا به بیماریِ پارکینسون یا دیگر اختلالاتِ حرکتی
- بارداری، قصدِ بارداری یا شیردهی
- مصرفِ همزمانِ سایر داروهای اثرگذار بر مغز و اعصاب (ازجمله ضدافسردگیها، آرامبخشها یا داروهای پارکینسون) و هر مکملِ گیاهی
عوارض احتمالی
- خشکیِ دهان
- خوابآلودگی یا در برخی افراد بیخوابی
- سرگیجه، بهویژه هنگامِ برخاستنِ ناگهانی
- لرزشِ خفیفِ دست یا احساسِ بیقراری
- یبوست
- تغییرِ وزن یا اشتها
- تبِ بالا، سفتیِ شدیدِ عضلات، تعریقِ زیاد یا گیجیِ ناگهانی؛ این نشانهها میتواند به یک عارضهٔ نادر و جدی به نامِ سندرمِ بدخیمِ نورولپتیک اشاره داشته باشد و در این حالت باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- حرکاتِ غیرارادی و تکراریِ تازهظاهرشده در صورت، زبان یا اندامها؛ در اسرعوقت به پزشک اطلاع دهید.
- ورمِ صورت یا گلو، مشکل در تنفس یا کهیرِ گسترده؛ این نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید است و باید با اورژانس تماس بگیرید.
- طپشِ قلبِ نامنظم، غش یا سرگیجهٔ شدید؛ نیازمندِ بررسیِ پزشکیِ فوری است.
- بدترشدنِ ناگهانیِ خلقوخو یا افکارِ آسیب به خود؛ باید بیدرنگ با پزشک یا روانپزشک در میان گذاشته شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فلوپنتیکسول میتواند با داروهای آرامبخش، خوابآور و نوشیدنِ الکل، اثرِ خوابآلودگی را تشدید کند. مصرفِ همزمان با داروهایی که بر ریتم و فعالیتِ الکتریکیِ قلب اثر میگذارند نیازمندِ احتیاطِ ویژه است. این دارو ممکن است اثرِ داروهای ضدپارکینسون مانندِ لوودوپا را کاهش دهد و در مقابل، مصرفِ همزمان با برخی داروهای ضدروانپریشیِ دیگر میتواند خطرِ عوارضِ حرکتی را افزایش دهد. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و داروهای گیاهیای را که مصرف میکنید، به پزشک و داروسازتان بگویید تا هرگونه تداخلِ احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ کاملی دربارهٔ بیخطر بودنِ قطعیِ فلوپنتیکسول در بارداری در دست نیست و مصرفِ آن، بهویژه در ماههای پایانیِ بارداری، ممکن است در نوزاد علائمِ گذرایی مانندِ بیقراری یا مشکل در تغذیه ایجاد کند. به همین دلیل، تصمیم دربارهٔ ادامه یا قطعِ دارو در دورانِ بارداری باید همیشه با روانپزشک، و نه بهصورتِ خودسرانه، گرفته شود. این دارو مقدارِ کمی نیز در شیرِ مادر ترشح میشود، پس مصرف در دورانِ شیردهی باید با نظرِ پزشک و با توجه به وضعیتِ نوزاد انجام گیرد.
نگهداری
فلوپنتیکسول را در دمای اتاق و دور از نور و رطوبتِ مستقیم نگهداری کنید و از قرار دادنِ آن در حمام یا نزدیکِ سینکِ ظرفشویی خودداری کنید. این دارو را کاملاً دور از دسترسِ کودکان نگه دارید و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضایِ رویِ بستهٔ آن را بررسی کنید. داروهای تاریخگذشته یا استفادهنشده را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 3 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا فلوپنتیکسول اعتیادآور است؟
۰۲فلوپنتیکسول چه زمانی اثر میکند؟
۰۳آیا فلوپنتیکسول باعثِ افزایشِ وزن میشود؟
۰۴اگر یک نوبتِ دارو را فراموش کنم چه کار کنم؟
۰۵آیا فلوپنتیکسول در رانندگی یا کار با ماشینآلات مشکلی ایجاد میکند؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۱ سازنده، در گروه N05AF01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.