فلورومتولون
فلورومتولون دارویی از دستهٔ کورتیکواستروئیدهایِ چشمی است که با کاهشِ پاسخِ التهابیِ بافتِ چشم، قرمزی، تورم و ناراحتیِ ناشی از آلرژی یا التهاب را کم میکند.
این قطره بیشتر برایِ کاهشِ التهاب و آلرژیِ ملتحمه و کنترلِ التهابِ چشم پس از جراحیهایِ چشمی، مانندِ جراحیِ آبمروارید، به کار میرود.
مهمترین نکته این است که ادامهدادنِ مصرفِ این قطره برایِ مدتی طولانیتر از آنچه پزشک تعیین کرده میتواند فشارِ داخلِ چشم را بالا ببرد یا زمینهٔ یک عفونتِ چشمی را پنهان کند؛ به همین دلیل مصرفِ آن همیشه باید زیرِ نظرِ پزشکِ چشم باشد.
اگر دردِ چشم، قرمزیِ شدید، تاریِ دید یا ترشحِ غیرمعمول دیدید، یا پزشک ادامهٔ مصرف را بیش از دورهٔ تعیینشده لازم دانست، حتماً به پزشک مراجعه کنید و در صورتِ نشانههایِ شدید و ناگهانی فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فلورومتولون (Fluorometholone) کورتیکواستروئیدی مصنوعی است که بهصورتِ موضعی در چشم استفاده میشود و برایِ کنترلِ التهاب در بخشهایِ جلوییِ چشم، از جمله ملتحمه، قرنیه و صلبیه، به کار میرود. این دارو با کاهشدادنِ پاسخِ التهابیِ بافتِ چشم، یعنی کمترکردنِ تورم، اتساعِ مویرگها و مهاجرتِ سلولهایِ سفیدِ خون به محلِ التهاب، اثر میکند و در نتیجه قرمزی، خارش و سوزشِ ناشی از آلرژی یا التهاب را کم میکند. این دارو نسبت به برخی کورتیکواستروئیدهایِ چشمیِ دیگر، احتمالِ کمتری برایِ افزایشِ فشارِ داخلِ چشم دارد، هرچند این خطر در مصرفِ طولانیمدت همچنان وجود دارد. فرآوردهٔ آن بهصورتِ قطرهٔ چشمی (سوسپانسیون) عرضه میشود و معمولاً برایِ دورهای محدود و مشخص، مانندِ دورانِ پس از جراحیِ چشم یا فروکشِ یک واکنشِ آلرژیک، تجویز میشود.
موارد مصرف
- التهاب و آلرژیِ ملتحمه (چشمِ صورتیِ آلرژیک)، از جمله ورمِ ملتحمهٔ بهاره
- التهابِ غیرعفونیِ قرنیه و بخشهایِ جلوییِ چشم
- اپیاسکلریت (التهابِ لایهٔ نازکِ رویِ سفیدیِ چشم، زیرِ ملتحمه)
- کنترلِ التهاب و تورم پس از جراحیهایِ چشمی، مانندِ جراحیِ آبمروارید یا اعمالِ اصلاحِ عیوبِ انکساری
- کاهشِ قرمزی، خارش و سوزشِ ناشی از حساسیتهایِ فصلیِ چشم
روش مصرف
پیش از هر بار مصرف، دستهایتان را بشویید و اگر رویِ جعبه یا برچسب نوشته شده که این دارو سوسپانسیون است، شیشه را خوب تکان دهید تا ذراتِ آن یکنواخت پخش شوند. سرتان را کمی به عقب خم کنید، پلکِ پایین را بهآرامی پایین بکشید و قطره را داخلِ آن بچکانید، بدونِ آنکه نوکِ قطرهچکان به چشم، پلک یا دستتان برخورد کند تا از آلودهشدنِ محلول جلوگیری شود. بلافاصله پس از چکاندن، چشم را چند لحظه ببندید و با انگشت رویِ گوشهٔ داخلیِ آن، کنارِ بینی، فشارِ ملایمی وارد کنید تا جذبِ دارو به گلو و جریانِ خون کمتر شود. اگر همزمان از چند قطرهٔ چشمیِ دیگر استفاده میکنید، بینِ آنها فاصله بگذارید و ترتیبِ درستِ مصرف را از پزشک یا داروساز بپرسید. اگر لنزِ تماسی به چشم دارید، پیش از چکاندنِ قطره آن را دربیاورید و دربارهٔ زمانِ بازگرداندنِ آن به چشم با پزشک یا داروساز مشورت کنید. طولِ دورهٔ درمان را پزشک مشخص میکند؛ نه زودتر از موعد و نه بدونِ هماهنگیِ او، مصرف را قطع یا طولانیتر نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
التهاب و آلرژی ملتحمه، از جمله ورم ملتحمهٔ بهاره
بطری سوسپانسیون را پیش از هر نوبت بهخوبی تکان دهید؛ اگر طی ۲ روز بهبود حاصل نشد، معاینهٔ مجدد لازم است.
التهاب غیرعفونی قرنیه و بخش قدامی چشم
عفونت ویروسی، قارچی یا چرکیِ درماننشده باید پیش از مصرف رد شود؛ در التهاب مزمن، دفعات مصرف باید بهتدریج کاهش یابد.
اپیاسکلریت
قطع زودهنگام میتواند باعث برگشت التهاب شود؛ در صورت بدترشدن درد، قرمزی یا تاری دید، معاینهٔ چشمپزشکی لازم است.
کنترل التهاب و تورم پس از جراحیهای چشمی
مدت درمان ثابت نیست؛ مصرف طولانی میتواند فشار داخل چشم را افزایش دهد و ترمیم قرنیه را بهتأخیر بیندازد.
قرمزی، خارش و سوزش ناشی از حساسیت فصلی چشم
برای خوددرمانی یا مصرف طولانی مناسب نیست؛ اگر علائم طی ۲ روز بهتر نشد، علت عفونی یا علت دیگری باید بررسی شود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه سابقهٔ حساسیت به فلورومتولون یا سایرِ کورتیکواستروئیدها را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- هرگونه عفونتِ فعالِ چشم، اعم از ویروسی (بهویژه تبخال)، قارچی یا میکروبی، یا هر زخمِ بازِ قرنیه را حتماً بگویید، چون کورتیکواستروئیدها میتوانند اینگونه مشکلات را بدتر کنند.
- سابقهٔ گلوکوم (آبسیاه) یا فشارِ بالایِ چشم، و نیز هرگونه جراحیِ اخیرِ چشم را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر این قطره برایِ کودک تجویز شده، توجه داشته باشید که کودکان معمولاً نسبت به افزایشِ فشارِ چشم ناشی از کورتیکواستروئیدها حساسترند و نیازِ بیشتری به پیگیریِ پزشک دارند.
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
- استفاده از لنزِ تماسی و هر قطره یا پمادِ چشمیِ دیگر و همچنین سایرِ داروهایِ مصرفیتان را به پزشک یا داروساز نشان دهید.
عوارض احتمالی
- سوزش یا احساسِ گزگزِ خفیف در لحظهٔ چکاندنِ قطره
- تاریِ گذرایِ دید بلافاصله پس از مصرف
- احساسِ وجودِ جسمِ خارجی یا ناراحتیِ خفیف در چشم
- آبریزشِ چشم یا حساسیتِ خفیف به نور
- قرمزیِ خفیف و گذرا
- افزایشِ فشارِ داخلِ چشم، با نشانههایی مانندِ دردِ چشم، دیدنِ هاله دورِ نور یا کاهشِ تدریجیِ دید، بهویژه در مصرفِ طولانیمدت — به پزشکِ چشم مراجعه کنید تا فشارِ چشم بررسی شود.
- کدورتِ عدسیِ چشم (آبمروارید) که میتواند در مصرفِ طولانیمدت رخ دهد — هرگونه تاری یا افتِ تدریجیِ کیفیتِ دید را به پزشک اطلاع دهید.
- بدترشدن یا پنهانماندنِ نشانههایِ یک عفونتِ چشمی، مانندِ افزایشِ قرمزی، ترشحِ چرکی یا دردِ شدید — چون کورتیکواستروئید میتواند نشانههایِ عفونت را کمرنگ کند، در این حالت سریع به پزشک مراجعه کنید.
- تأخیر در بهبودِ زخم یا جراحتِ چشم، بهویژه پس از جراحی — هرگونه دردِ غیرمنتظره یا ترشحِ غیرعادی را به پزشک اطلاع دهید.
- نشانههایِ واکنشِ آلرژیکِ شدید، مانندِ تورمِ ناگهانیِ پلک، خارشِ شدید یا مشکل در تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فلورومتولون معمولاً بهمقدارِ کمی وارد جریانِ خون میشود، به همین دلیل تداخلِ داروییِ سیستمیکِ جدی برایِ آن کمتر گزارش شده است. بااینحال، مصرفِ همزمان با سایر قطرهها یا پمادهایِ چشمیِ کورتیکواستروئیدی میتواند خطرِ افزایشِ فشارِ داخلِ چشم را بیشتر کند، و ترکیب با داروهایی که سیستمِ ایمنی را سرکوب میکنند نیز باید زیرِ نظرِ پزشک باشد. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا خطرِ تداخل بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ موجود دربارهٔ مصرفِ فلورومتولونِ چشمی در بارداریِ انسان محدود است؛ جذبِ آن به جریانِ خون معمولاً کم است، اما کورتیکواستروئیدها در مصرفِ گسترده یا طولانیمدت میتوانند اثرِ سیستمیک هم داشته باشند. مصرفِ آن در بارداری تنها زمانی در نظر گرفته میشود که پزشک تشخیص دهد فایدهٔ آن از خطرِ احتمالی بیشتر است. مشخص نیست این دارو به چه مقدار در شیرِ مادر ترشح میشود؛ اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروع یا ادامهٔ مصرف حتماً با پزشکِ خود مشورت کنید.
نگهداری
این قطره را در دمایِ اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب نگه دارید، مگر آنکه برچسب یا بروشورِ داخلِ جعبه دستورِ دیگری داده باشد، و آن را نفریزید. درِ شیشه را همیشه محکم ببندید و نوکِ قطرهچکان را به هیچ سطحی، از جمله چشم یا دست، نرسانید تا آلوده نشود. دارو را دور از دسترسِ کودکان نگه دارید و پیش از هر مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید؛ بسیاری از قطرههایِ چشمی پس از مدتی از بازشدن، حتی پیش از تاریخِ انقضایِ رویِ جعبه، باید دور ریخته شوند، پس این نکته را رویِ برچسب یا بروشورِ داخلِ جعبه بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قطره | 0.1 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۹ برند از ۸ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا باید پیش از چکاندن، شیشهٔ این قطره را تکان بدهم؟
۰۲آیا این قطره فشارِ چشم را بالا میبرد؟
۰۳آیا میتوانم با لنزِ تماسی از این قطره استفاده کنم؟
۰۴اگر یک نوبتِ مصرف را فراموش کنم چه باید بکنم؟
۰۵چرا مصرفِ طولانیمدتِ این قطره باید زیرِ نظرِ پزشک باشد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۸ فرآوردهٔ ثبتشده، ۹ برند از ۸ سازنده، در گروه S01BA07. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.