فلوربتاپیر اف-۱۸
فلوربتاپیر اف-۱۸ یک رادیوداروی تشخیصی تزریقی است که برای تصویربرداری پت از تجمع پلاکهای آمیلوئید بتا در مغز به کار میرود.
در بزرگسالان دارای اختلال شناختی، برای کمک به ارزیابی بیماری آلزایمر و دیگر علل افت شناختی استفاده میشود. این دارو درمان آلزایمر نیست.
تزریق و تصویربرداری باید فقط در مرکز مجهز به پزشکی هستهای انجام شود. نتیجهٔ مثبت بهتنهایی تشخیص آلزایمر یا علت اختلال حافظه را ثابت نمیکند و پرتوگیری تجمعی نیز باید در نظر گرفته شود.
پیش از تزریق، حساسیت دارویی، بارداری یا احتمال آن، شیردهی و بیماریهای کلیه یا کبد را اطلاع دهید. بروز تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، کهیر گسترده یا احساس غش نیازمند مراجعهٔ فوری به اورژانس است.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فلوربتاپیر اف-۱۸ یک رادیوداروی تشخیصی برای تصویربرداری پت مغز است. این ماده به پلاکهای آمیلوئید بتا متصل میشود و پرتو حاصل از فلوئور رادیواکتیو موجود در آن، امکان دیدهشدن این تجمعات را فراهم میکند. کاربرد اصلی آن بررسی تراکم پلاکهای آمیلوئید در بزرگسالان دارای اختلال شناختی است. نتیجهٔ تصویربرداری باید در کنار شرححال، معاینه و بررسیهای دیگر تفسیر شود؛ تصویر مثبت بهتنهایی بیماری آلزایمر را قطعی نمیکند.
موارد مصرف
- کمک به ارزیابی وجود پلاکهای آمیلوئید بتا در مغز بزرگسالان دارای اختلال شناختی
- کمک به بررسی بیماری آلزایمر در کنار ارزیابی بالینی
- کمک به بررسی دیگر علل افت شناختی
- کمک به انتخاب برخی افراد برای درمانهای هدفمند آمیلوئید، طبق نظر متخصص
روش مصرف
فلوربتاپیر اف-۱۸ داروی خوراکی یا مصرف خانگی نیست و توسط کارکنان آموزشدیدهٔ پزشکی هستهای، بهصورت تزریق داخل وریدی، تجویز میشود؛ مقدار و زمانبندی را مرکز تصویربرداری تعیین میکند. تصویربرداری پت در فاصلهٔ زمانی تعیینشده پس از تزریق انجام میشود و تصاویر باید توسط پزشک آموزشدیده تفسیر شوند. طبق دستور مرکز، پیش و پس از تزریق مایعات کافی بنوشید و مرتب ادرار کنید. ممکن است توصیه شود تا ۲۴ ساعت تماس نزدیک با کودکان خردسال و زنان باردار محدود شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
ارزیابی وجود پلاکهای آمیلوئید بتا در مغز بزرگسالان دارای اختلال شناختی، از جمله بررسی بیماری آلزایمر و دیگر علل افت شناختی
نتیجهٔ مثبت اسکن بهتنهایی تشخیص بیماری آلزایمر یا سایر اختلالات شناختی را قطعی نمیکند و باید در کنار ارزیابی بالینی تفسیر شود. برای کاهش پرتودهی، بیمار پیش و پس از تزریق مایعات کافی بنوشد و قبل از تصویربرداری و پس از آن بهطور مکرر ادرار کند.
کمک به انتخاب افراد واجد شرایط برای درمانهای هدفمند آمیلوئید، طبق ارزیابی متخصص
تصاویر باید فقط توسط فرد آموزشدیده تفسیر شوند. نتیجهٔ مثبت بهتنهایی تشخیص قطعی یا واجد شرایط بودن بیمار برای درمان را ثابت نمیکند؛ سایر معیارهای درمانی و ارزیابی متخصص لازم است.
پیش از مصرف بدانید
- اگر به فلوربتاپیر یا اجزای فرآورده حساسیت داشتهاید، پیش از تزریق اطلاع دهید.
- بارداری، احتمال بارداری یا نامنظمبودن قاعدگی را پیش از انجام تصویربرداری اعلام کنید.
- اگر شیرده هستید، دربارهٔ توقف موقت شیردهی و دورریختن شیر دوشیدهشده پس از تزریق راهنمایی بگیرید.
- اگر بیماری کلیه یا کبد دارید، اطلاع دهید؛ دفع رادیودارو ممکن است تغییر کند و پرتوگیری افزایش یابد.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها، مواد حاجب و رادیوداروهای اخیر را ارائه کنید.
- اگر بیحرکتماندن یا همکاری در طول تصویربرداری برایتان دشوار است، پیش از شروع به مرکز اطلاع دهید.
عوارض احتمالی
- سردرد
- تهوع
- درد عضلانی یا اسکلتی
- افزایش گذرای فشار خون
- خستگی
- درد، تحریک یا کبودی محل تزریق
- کهیر گسترده، خارش شدید، تورم لبها، صورت یا گلو، تنگی نفس یا احساس غش؛ احتمال واکنش حساسیتی شدید وجود دارد، بنابراین فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد یا سوزش شدید، تورم، تاول یا تغییر رنگ محل تزریق؛ ممکن است نشانهٔ نشت رادیودارو از رگ باشد، پس همانجا به کارکنان مرکز اطلاع دهید.
- سردرد بسیار شدید، تاری دید، درد قفسهٔ سینه یا غش، بهویژه همراه با افزایش فشار خون؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- پرتوگیری این دارو معمولاً عارضهٔ فوری ایجاد نمیکند، اما به پرتوگیری تجمعی میافزاید؛ تصویربرداریهای پزشکی هستهای قبلی را به پزشک اطلاع دهید و آن را بدون درخواست پزشک تکرار نکنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل مهم و اثباتشدهای با غذا یا الکل شناخته نشده است و داروهای رایج درمان اختلال شناختی در بررسیهای انجامشده اثر قابلتوجهی بر اتصال فلوربتاپیر نشان ندادهاند. بااینحال، دستور مرکز دربارهٔ خوردن، نوشیدن و زمان مراجعه را رعایت کنید. فهرست کامل داروها، مکملها، مواد حاجب و رادیوداروهای دریافتشده را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ مصرف فلوربتاپیر اف-۱۸ در بارداری اطلاعات کافی وجود ندارد و پرتو میتواند بر جنین اثر بگذارد؛ انجام آن در بارداری فقط در صورت ضرورت و برتری فایده بر خطر انجام میشود. اگر شیرده هستید، دفع ماده در شیر بهطور کامل مشخص نیست؛ در صورت انجام تزریق، معمولاً باید شیردهی برای ۲۴ ساعت متوقف و شیر دوشیدهشده در این مدت دور ریخته شود. دستور مرکز پزشکی هستهای دربارهٔ زمان ازسرگیری شیردهی را در اولویت قرار دهید.
نگهداری
فلوربتاپیر اف-۱۸ رادیودارویی با عمر کوتاه است و بیمار نباید آن را در خانه نگهداری یا جابهجا کند. فرآورده باید در مرکز تخصصی، در دمای اتاقِ کنترلشده و داخل حفاظ مناسب در برابر پرتو نگهداری شود. از فرآوردهٔ تاریخگذشته یا دارای تاریخ و ساعت انقضای گذشته استفاده نشود و همیشه دور از دسترس کودکان باشد.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا فلوربتاپیر اف-۱۸ بیماری آلزایمر را درمان میکند؟
۰۲تصویر مثبت با فلوربتاپیر اف-۱۸ یعنی حتماً آلزایمر دارم؟
۰۳اگر تصویر منفی باشد، آیا علت مشکلات حافظه مشخص میشود؟
۰۴آیا برای تصویربرداری با این دارو باید ناشتا باشم؟
۰۵پس از تزریق، آیا میتوانم به نوزاد یا فرد باردار نزدیک شوم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه V09. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.